Meher Kapı (A 3-1)
94 satırlık metin, Meher Kapı nişinin arka duvarına kazınmıştır. Aynı metin, bazı farklılıklarla 1–31. ve 32–94. satırlar arasında tekrarlanmaktadır.
Transliterasyon:
1 [d]hal-di-e e-ú-ri-i-e miš-pu-ú-i-ni-še mdsar5-du-ri-e-hi-ni-še mmì-nu-ú-a-še
2 m⸢iš⸣-pu-ú-i-ni-hi-ni-še i-ni-li KÁ za-a-du-ú-a-li te-ru-ni ar-di-še dUTU ITU a-ṣu-še ma-nu-še
3 dhal-di-e-i dIM dUTU DINGIRMEŠ UKKINMEŠ 6 UDU.MÁŠ.TUR dhal-di-e ni-ip-si-di-ʾa-a-li
4 17 GU4MEŠ 34 UDUMEŠ dhal-di-e ur-pu-ú-e dIM 6 GU4 12 UDUMEŠ dUTU 4 GU4 8 UDUMEŠ
5 dhu-ṭu-i-ni-e 2 GU4 4 UDUMEŠ dṭu-ra-ni-i-e GU4 2 UDUMEŠ
6 dú-a 2 GU4 4 UDUMEŠ dna-la-i-ni-e 2 GU4 4 UDU dše-bi-tú-ú-e 2 GU4 4 UDU dar-si-me-la 2 GU4 4 UDU
7 dʾa-na-ap-šá-a GU4 2 UDU ddi-du-a-i-ni GU4 2 UDU d30 GU4 2 UDU dhal-di-na-ú-e TIL-LIMEŠ GU4 2 UDUMEŠ
8 dat-bi-ni-i-e GU4 2 UDU dqu-ú-e-ra-a GU4 2 UDU de-li-ip-ri-e GU4 2 UDU dtar-ra-i-ni-e GU4 2 UDUMEŠ
9 da-da-ru-ta-a GU4 2 UDU dir-mu-ši-ni-e GU4 2 UDU DINGIR a-lu-še ú-ru-li-li u-e-ši-ú-a-li GU4 2 UDUMEŠ
10 dal-ap-tú-si-ni-e GU4 2 UDU de-ri-na-a GU4 2 UDU dši-ni-ri-i-e GU4 2 UDU dú-ni-na-a GU4 2 UDUMEŠ
11 da-i-ra-i-ni-e GU4 2 UDU dzu-zu-ma-ru-e GU4 2 UDU dha-a-ra-a GU4 2 UDU da-ra-za-a GU4 2 UDU dzi-ú-qu-ni-e GU4 2 UDU
12 dú-ra-a GU4 2 UDU dar-ṣi-be-di-ni-e GU4 2 UDU dar-ni-e GU4 2. UDU dhal-di-ni i-ni-ri-a-ši-e GU4 2 UDUMEŠ dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-e GU4 2 UDUMEŠ
13 dhal-di-ni di-ru-ši-i-e GU4 2 UDUMEŠ dhal-di-na-ú-e LÚA.SIMEŠ 2 GU4 4 UDU dIM LÚA.SIMEŠ 2 GU MEŠ 4 UDUMEŠ
14 dar-ṭu-ʾa-ra-sa-ú-e 2 GU4MEŠ 34 UDUMEŠ URUar-di-ni-na-ú-e DINGIR GU4 2 UDUMEŠ URUqu-me-nu-na-ú-e DINGIR GU4 2 UDUMEŠ URUṭu-uš-pa-ni-na-ú-e DINGIR GU4 2 UDUMEŠ
15 DINGIRMEŠ dhal-di-ni-ni URU-ni GU4 2 UDUMEŠ DINGIRMEŠ URUar-ṣu-ni-ú-i-ni-ni GU4 2 UDUMEŠ dhal-di-ni da-ši-i-e GU4 2 UDUMEŠ dšú-ba-a GU4 2 UDU
16 dhal-di-na-ú-e KÁ GU4 2 UDU dIM KÁ URUe-ri-di-a-ni GU4 2 UDUMEŠ dUTU KÁ URUú-i-ši-ni-ni GU4 2 UDUMEŠ de-li-a-ʾa-a GU4 2 UDU
17 dhal-di-ni ar-ni-i-e GU4 2 UDUMEŠ dhal-di-ni uš-ma-ši-i-e GU4 2 UDU DINGIRMEŠ d<hal>-di-ni-ni su-si-ni GU4 2 UDU
18 dta-la-ap-ú-ra-a GU4 2 UDU dqi-li-ba-ni GU4 2 UDU KURe-ba-ni-n[a-ú-e] DINGIR GU4 2 UDU KURal-ga-ni-na-ú-e DINGIR GU4 2 UDU
19 dṣu-i-ni-na-ú-e DINGIR GU4 2 UDUMEŠ [DINGIR]MEŠ at-qa-na-na-ú-e 2 GU4MEŠ 14 UDU d[x-x-x-]⸢ra⸣-ú-e 2 GU4 1 4 UDU DINGIRMEŠ UKKINMEŠ 4 GU4 18 UDUMEŠ
20 dhal-di-ni ni-ri-bi-e 4 UDUMEŠ dú-a-i-na-ú-e KÁ URUni-ši-x-x-x-ni 2 UDUMEŠ KURba-ba-na-ú-e 10 UDU
21 dʾa-a-ru-ba-i-ni-e GU4.ÁB UDU dba!-ba-a GU4.ÁB UDU dṭu-uš-pu-e-a GU4.ÁB UDU da-ú-i-e GU4.ÁB da-ia GU4.ÁB
22 dsar-di-i-e GU4.ÁB dṣi-nu-ia-ar-di-e 2 UDU dip-ha-ri ⸢2⸣ UDU dbar-ṣi-ia UDU dsi-li-ia UDU dar-ʾa-a UDU
23 da-di-ia UDU dú-ia UDU da-a-i-na-ú-e 4 UDU dar-di-i-e 2 UDU di-nu-a-na-ú-e 17 UDU
24 dhal-di-ni be-di-ni DINGIRMEŠ UKKIN be-di-ni ma-ni-ni ul-gu-še miš-pu-ú-i-ni mdsar5-du-ri-hi-ni mmì-nu-a miš-pu-ú-i-ni-e-hi-ni
25 miš-pu-ú-i-ni-še mdsar5-du-ri-hi-ni-še a-li mmì-nu-a-še miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-še ⸢e?⸣-[ʾa?] dhal-di-ni be-di šá-ni qa-ab-qa-ri-li-ni e-ʾa DINGIRMEŠ UKKINMEŠ
( two blank lines )
26 3 GU4 30 UDU ú-i ⸢ti-šú⸣-la-ku-ni a-lu-ki4 ar-di-ni hu-ru-la-i [ši-li] gu-li ti-šú-ul-du-li-ni
27 miš-pu-ú-i-ni-še mdsar5-du-ri-hi-ni-še mmì-nu-ú-a-še miš-pu-ú-i-ni-[hi-ni-še] GIŠul-di-e šú-hí te-ru-ni dhal-di-e ku-ú-e
28 GIŠza-a-ri šú-hí te-ru-ni ú-i gi-e-i iš-ti-⸢ni⸣ [ši-i]-⸢da⸣-ú-ri miš-pu-ú-i-ni-še mdsar5-du-ri-hi-ni-še
29 mmì-nu-ú-a-še miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-še bur-ga-na-ni šú-hí te-ru-ni te-ru-ni ar-di-še a-še
GIŠMEŠ ú-i al-di-ni-i-e gu-du-ú-li
30 dhal-di-e 3 UDUMEŠ SUM 3 UDUMEŠ DINGIRMEŠ UKKIN a-še GIŠul-di ta-nu-li dhal-di-e 3 UDU SUM 3 UDU DINGIRMEŠ UKKINMEŠ a-še GIŠul-di me-šú-li
31 dhal-di-e 3 UDU SUM 3 UDU DINGIRMEŠ UKKINMEŠ GESTIN me-ši-i-ú-li-ni mì-i e-ši-me-ṣi el-mu-⸢še⸣ [ma]-a-nu-ú-ni
(bir satır boşluktan sonra metin tekrarlanmaktadır)
32 dhal-di-e e-ú-ri-i-e miš-pu-ú-i-ni-še mdsar5-du-ri-e-hi-ni-še
33 mmì-nu-ú-a-še miš-pu-ú-i-ni-e-hi-ni-še i-ni-li KÁMEŠ za-a-tú-ú-li
34 te-er-tú ar-di-še dUTU-ni-ni ITU a-ṣu-ú-še ma-a-nu-še dhal-di-e
35 dIM dUTU DINGIRMEŠ UKKINMEŠ 6 UDU.MÁŠ.TUR dhal-di-e ni-⸢ip⸣-si-di-ʾa-[a]-⸢li⸣
36 17 GU4 34 UDU dhal-di-e ur-pu-ú-e 6 GU4 12 UDU d⸢IM 4⸣ GU4 8 UDU dUTU
37 2 GU4 4 UDU dhu-ṭu-i-ni-e GU4 2 UDU dṭu-[ra-ni]-e
38 2 GU4 4 UDU dú-a 2 [GU4] 4 UDU dna-la-[i-ni]-e
39 2 GU4 4 ⸢UDU⸣ dše-bi-tú-ú-e 2 GU4 4 UDU d⸢ar⸣-[si-me-la]-a
40 GU4 2 UDU d⸢a⸣-a-na-ap-šá-a GU4 2 UDU ddi-e-du-[a-i-ni]-e
41 GU4 2 UDU dši-e-la-ar-di-e GU4 2 UDU dhal-di-[na-ú-e] ⸢TIL⸣-LIMEŠ
42 GU4 2 UDU dat-bi-ni-i-e GU4 2 UDU [d]⸢qu⸣-ú-e-ra-a
43 GU4 2 UDU de-li-ip-ri-e GU4 2 UDU [dtar]-ra-i-ni-e
44 GU4 2 UDU da-da-ru-ta-a GU4 2 UDU [dir-mu]-ši-ni-e
45 GU4 2 UDU DINGIR a-lu-še ú-ru-li-[li ú-e]-ši-a-li
46 GU4 2 UDU dal-ap-tú-ši-ni-e [GU4 2] UDU de-ri-na-a
47 GU4 2 UDU dši-i-ni-⸢ri⸣-e GU4 2 [UDU d]ú-ni-na-a
48 GU4 2 UDU da-i-ra-i-ni-e GU4 2 [UDU dzu]-zu-ma-a-ru-e
49 GU4 2 UDU dha-a-ra-a GU4 2 UDU da-ra-za-a
50 GU4 2 UDU d⸢zi-qu⸣-ú-ni-i-e GU4 2 UDU dú-ra-a
51 GU4 2 UDU dar-ṣi-be-di-ni-e GU4 2 UDU dar-ni-i-e
52 GU4 2 UDU dhal-di-⸢ni⸣ i-ni-ri-a-ši-e GU4 2 ⸢UDU⸣ dhal-di-ni al-su-ú-ši-e
53 GU4 2 UDU dhal-di-⸢ni⸣ di-ru-ši-i-e 2 GU4 [4 UDU d]⸢hal-di⸣-na-ú-e LÚA.SIMEŠ
54 [2 GU4 4] ⸢UDU⸣ dIM-na-⸢ú⸣-e LÚA.SIMEŠ 2 GU4 34 UDU [d]ar-ṭu-ʾa-ar-sa-ú-e
55 [2 GU4 34 UDU] ⸢URU⸣ar-di-⸢ni⸣-[na]-ú-e DINGIR GU4 2 UDU URUqu-me-nu-na-ú-e DINGIR
56 GU4 [2 UDU URU]ṭu-uš-pa-na-ú-e DINGIR GU4 2 UDU DINGIRMEŠ dhal-di-ni URU
57 GU4 [2 UDU] ⸢DINGIR⸣MEŠ URUar-ṣu-ú-ni-[ú?-ni] GU4 2 UDU dhal-di-ni da-ši-i-e
58 [GU4 2 UDU] dšú-ú-ba-a GU4 [2] UDU dhal-di-na-ú-e KÁ
59 [GU4 2 UDU dIM] KÁ URUer-di-ia GU4 2 UDU dUTU KÁ URUú-i-ši-ni
60 [GU4 2 UDU de]-⸢li⸣-a-ʾa-a GU4 2 UDU dhal-di-[ni] ar-[ni]-i-e
61 [GU4 2 UDU dhal-di]-ni uš-ma-⸢ši⸣-i-e GU4 2 UDU DINGIRMEŠ dhal-di-ni-ni su-ú-si-ni
62 [GU4 2 UDU dta-la]-ap-ú-[ra]-a GU4 2 UDU dqi-li-ba-[ni]-e
63 [GU4 2 UDU KURe]-⸢ba⸣-ni-[na-ú]-e DINGIR GU4 2 UDU KURal-[ga]-ni-[na-ú]-e [DINGIR]
64 GU4 [2 UDU dṣu-i-ni-na-ú-e DINGIR] 2 GU4 14 UDU DINGIRMEŠ at-qa-na-[na]-ú-e
65 [2 GU4 14 UDU dx-x-x]-ra-ú-e 4 GU4 1 8 UDU [DINGIRMEŠ UKKIN]MEŠ
66 [4 UDU dhal-di-ni ni]-ri-bi-i ⸢GU4⸣ 2 UDU dú-[a-i-na-ú-e]
67 [KÁ URUni-ši-x-x-x]-ni 10 UDU KURba-ba-[na-ú-e]
68 [GU4.ÁB UDU dʾa-a-ru]-ba-a-ni-e GU4.ÁB UDU [dba-ba-a]
69 [GU4.ÁB UDU dṭu-uš-pu-e-a] GU4.[ÁB] d[a-ú-i-e]
70 [GU4.ÁB da-ia GU4.]ÁB [dsar-di-e]
71 [dṣi-nu-ia]-ar-di-i-e [UDU dip-ha-ri-e]
72 [UDU dbar-ṣi]-⸢ia⸣ [UDU] d[si-li-ia]
73 [UDU dar-ʾa-a] UDU da-di-[ia]
74 [4 UDU da-i-na]-ú-e [2 UDU dar-di-i-e]
75 [17 UDU di-nu-a-na]-ú-[e dhal-di-ni]
76 [be-di-ni DINGIR]MEŠ [UKKIN]MEŠ be-di-ni [ma-ni-ni ul-gu-še]
77 [miš-pu-ú]-i-ni mdsar5-[du-ri-hi-ni]
78 [mmì-nu-ú]-a miš-pu-[ú-i-ni-e-hi-ni]
79 [miš-pu-ú-i]-ni-še mdsar5-[du-ri-hi-ni-še]
80 [a-li mmì-nu]-ú-a-še miš-pu-[ú-i-ni-hi-ni-še]
81 [ e?-ʾa? dhal]-di-ni be-di [šá-ni)] . .
82 [qa-ab-qa-ri-li]-ni e-ʾa DINGIR[MEŠ UKKINMEŠ]
83 [3 GU4 30 UDU ú]-i-e ti-ip-na[(-) x x x a-lu-ki4]
84 [ar-di-ni] hu-ru-la-a-i ši-li gu-ú-li [ti-šú-ul-du-li]-ni
85 [miš-pu-ú-i-ni-še md]sar5-qu-ri-[hi-ni-še mmì-nu-ú-a-še]
86 [miš-pu-ú-i-ni]-hi-ni-še GIŠul[-di-e šú-hí te-er]-tú
87 [dhal-di-e ku-ú-e GIŠ]za-ri-e [šú-hí te]-er-tú
88 [ú-i gi-e-i iš-ti-ni ši-i-da]-ú-ri miš-[pu-ú-i-ni-še mdsar5-du-ri-hi]-ni-še
89 [mmì-nu-ú-a]-še miš-pu-ú-⸢i-ni⸣-e-hi-ni-še
90 [bur-ga-na-ni šú-hí te-er-tú te-er-tú ar-di]-še a-še GIŠMEŠ ú-i al-[di]-ni-i
91 [gu-du-ú-li dhal-di-e 3 UDUMEŠ ur-pu]-ú-a-li 3 UDU DINGIRMEŠ UKKINMEŠ
92 [a-še GIŠul-di ta-nu-li 3 UDU dhal-di]-e ur-pu-[ú]-a-li
93 [a-še GIŠul-di me-šú]-li 3 UDUMEŠ d[hal-di-e] ur-[pu-a]-li
94 [GEŠTIN me-ši-ú-li-ni mì-]i e-ši-⸢me⸣-[ṣi el]-mu-⸢še⸣ m[a-a-nu-ú]-ni
Çeviri:
(1) Efendisi Tanrı Haldi için, Sarduri’nin oğlu İşpuini ve İşpuini’nin oğlu Minua (2) bu Kapıyı yaptılar ve (İşpuini) bir ritüel tesis etti: Güneş Tanrısı’nın ayında Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı ve (bütün) tanrılar meclisi için aṣuše manuše olacaktır/olmalıdır. (3b) Tanrı Haldi için 6 kuzu kurban edeceklerdir. Tanrı Haldi için 17 boğa ve 34 koyun, Fırtına Tanrısı için 6 boğa ve 12 koyun, Güneş Tanrısı için 4 boğa ve 8 koyun, (5) Tanrı Huṭuini için 2 boğa ve 4 koyun, Tanrı Ṭurani için 1 boğa ve 2 koyun, (6) Tanrı Ua için 2 boğa ve 4 koyun, Tanrı Nalaini için 2 boğa ve 4 koyun, Tanrı Šebitu için 2 boğa ve 4 koyun, Tanrı Arsimela için 2 boğa ve 4 koyun, (7) Tanrı ʾAnapša için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Diduani için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Sin için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Haldi’nin silahları için 1 boğa ve 2 koyun, (8) Tanrı Atbini için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Quera için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Elipri için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Tarraini için 1 boğa ve 2 koyun, (9) Tanrı Adaruta için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Irmušini için 1 boğa ve 2 koyun, uešiuali’yi kabul edebilecek(?) tanrı için 1 boğa ve 2 koyun, (10) Tanrı Alaptušini için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Erina için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Šiniri için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Unina için 1 boğa ve 2 koyun, (11) Tanrı Airaini için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Zuzumaru için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Hara için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Araza için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Ziuquni için 1 boğa ve 2 koyun, (12) Tanrı Ura için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Arṣibedini için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Arni için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Haldi’nin iniriaše’si için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Haldi’nin azameti için 1 boğa ve 2 koyun, (13) Tanrı Haldi’nin diruše’si için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Haldi’nin birlikleri için 2 boğa ve 4 koyun, Fırtına Tanrısı’nın birlikleri için 2 boğa ve 4 koyun, (14) Tanrı Arṭuʾarasau için 2 boğa ve 34 koyun, Ardini kentinin (= Muṣaṣir) tanrıları için 1 boğa ve 2 koyun, Qumenu’nun tanrıları için 1 boğa ve 2 koyun, Tuşpa’nın tanrıları için 1 boğa ve 2 koyun, (15) Tanrı Haldi’nin kentinin tanrıları için 1 boğa ve 2 koyun, Arṣuniuini’nin tanrıları için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Haldi’nin ışığı(?) için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Šuba için 1 boğa ve 2 koyun, (16) Tanrı Haldi’nin Kapısı için 1 boğa ve 2 koyun, Eridia’nın Fırtına Tanrısı’nın Kapısı için 1 boğa ve 2 koyun, Uišini’nin Güneş Tanrısı’nın Kapısı için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Eliʾa için 1 boğa ve 2 koyun, (17) Tanrı Haldi’nin silahları için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Haldi’nin himayesi için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Haldi’nin kule tapınağının (susi) tanrıları için 1 boğa ve 2 koyun, (18) Tanrı Ṭalapura için 1 boğa ve 2 koyun, Tanrı Qilibani için 1 boğa ve 2 koyun, ülkenin tanrıları için 1 boğa ve 2 koyun, dağ geçidinin(?) (veya: sınır bölgesinin/alçak arazinin) tanrıları için 1 boğa ve 2 koyun, (19) gölün tanrıları için 1 boğa ve 2 koyun, vadinin tanrıları için 1 boğa ve 14 koyun, [yeryüzü?] tanrısı için 2 boğa ve 14 koyun, Tanrılar Topluluğu için 4 boğa ve 18 koyun, (20) Tanrı Haldi’nin sürüsü için 4 koyun, Niši[. . .]ni kentinin Tanrı Ua Kapısı için 2 koyun, dağlar için 10 koyun, (21) Tanrıça ʾArubaini için 1 inek ve 1 koyun, Tanrıça Baba için 1 inek ve 1 koyun, Tanrıça Ṭušpuea için 1 inek ve 1 koyun, Tanrıça Aui için 1 inek, Tanrıça Aia için 1 inek, (22) Tanrıça Sardi için 1 inek, Tanrıça Ṣinuiardi için 2 koyun, Tanrıça Iphari için 2 koyun, Tanrıça Barṣia için 1 koyun, Tanrıça Silia için 1 koyun, Tanrıça Arṣa için 1 koyun, (23) Tanrıça Adia için 1 koyun, Tanrıça Uia için 1 koyun, Ai tanrıçaları için 4 koyun, Tanrıça Ardi için 2 koyun, (bütün) tanrıçalar(?) için 17 koyun. (24) Tanrı Haldi adına, tanrılar meclisi adına Sarduri’nin oğlu İşpuini’ye ve İşpuini’nin oğlu Minua’ya yaşam olsun. (25) Sarduri’nin oğlu İşpuini şöyle der ve İşpuini’nin oğlu Minua (şöyle der): Tanrı Haldi adına ve tanrılar meclisi adına testiler dolaşsın. (26) 3 boğa ve 30 koyun . . . (çevrilememektedir) . . . (27) Sarduri’nin oğlu İşpuini ve İşpuini’nin oğlu Minua, Tanrı Haldi için gerçekten(?) yeni bir bağ dikti(ler). (28a) ve yeni bir meyve bahçesi dikti(ler); burada daha önce hiçbir şey inşa edilmemişti. Sarduri’nin oğlu İşpuini ve İşpuini’nin oğlu Minua yeni bir burganani kurdu(lar) ve bir ritüel tesis etti(ler): (29b) aldini’nin ağaçlarını x- etmedikleri zaman, Tanrı Haldi için 3 koyun ve tanrılar meclisi için 3 koyun kurban edilebilir. Bir bağ kurduklarında, Tanrı Haldi için 3 koyun ve tanrılar meclisi için 3 koyun kurban edeceklerdir. (30b) Bağın hasadını yaptıklarında(?), Tanrı Haldi için 3 koyun ve tanrılar meclisi için 3 koyun kurban edeceklerdir. Şarap sunacaklar ve bu ešimeṣi elmuše olacaktır.
(32–94. satırlarda metin, bazı farklılıklarla bir kez daha tekrarlanmaktadır.)
Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 125–129, v. 3 ss. 68–74, v. 5 ss. 55–59.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006886).
CTU A 3-1 = CICh 18 = HchI 10 = UKN 27 = KUKN 38
Görseller:
Ertuğrul Anıl, 2024