Ayanis Urartu Yazıtları

Ayanis (A 12-1)

II. Rusa’ya ait uzun ve iyi korunmuş yazıt, 1997 yılında Ayanis Kalesi’nde yürütülen kazılar sırasında keşfedilmiştir. Yazıt, kule tapınağının cephe ve giriş koridorunu oluşturan bazalt duvar blokları üzerine işlenmiştir. Yazıtta yapı, “Eiduru Dağı’nın önündeki Rusa’nın Yapısı” (mRušahinili KUREidurukai) olarak adlandırılmaktadır. Ayanis yerleşimi, Van kentinin yaklaşık 35 km kuzeybatısında, göle hâkim bir konumda, Ağartı (eski adıyla Ayanis) köyünün yakınında yer almaktadır.

Metin, teknik olarak her biri kesintisiz 11 satır içeren blok sıralarından oluşan sekiz yazıtlı alana ayrılmıştır: I–II. sıralar cephenin sol tarafında, III–IV koridorun sol tarafında, V–VI koridorun sağ tarafında ve VII–VIII cephenin sağ tarafında yer almaktadır. Yazıtın toplam uzunluğu 15,93 m’dir; bölümlerin yüksekliği ise 49,2 cm ile 52,2 cm arasında değişmektedir. Metnin büyük bölümlerinin II. Rusa’ya ait Karmir Blur (A 12-2), Armavir (A 12-3) ve Adilcevaz (A 12-4) yazıtlarında paralelleri bulunmaktadır. Yazıt özgün yerinde korunmaktadır. Van Müzesi’nde bir kopyası sergilenmektedir.

Transliterasyon (eCUT’tan uyarlanmıştır):
I. Sıra
i 1  dhal-di-e EN-ŠÚ i-ni su-si-e mru-sa-a-še mar-giš-te-hi-ni-še ši-di-iš-tú-ni e-ú-e
i 2  dhal-di-ni-li KÁ ba-du-si-e mru-sa-hi-na KURe-i-du-ru-ka-i ku-šú-ú-ni at-qa-na-du-ni
i 3  dhal-di-e mru-sa-a-še a-li qar-bi ma-nu qi-ú-ra-a-ni qu-ul-di-ni ú-i gi-i iš-ti-i-ni
i 4  ši-da-ú-ri i-ú dhal-di-iš-me MAN-tú-hi a-ru-ni na-ha-di LÚAD-si-ni e-si MAN-tú-hi-i-ni
i 5  i-še-er-hi-ni i-ni-li dhal-di-ni-li KÁ ši-di-iš-tú-ú-li ba-a-du-ú-si-i-e
i 6  dhal-di bi-di-ni dhal-di-na-ni KÁ bi-di-ni ma-ni-ni ul-gu-še pi-ṣu-še al-su-i-še
i 7  e-ia-ar-di-še ar-ni uš-ma-še mru-sa-a mar-giš-te-hi-ni-e KURšú-ra-a-ú-e
i 8  KURbi-a-i-na-ú-e mru-sa-a-še a-li dhal-di-na-ni KÁ bi-di-ni gu-ni ar-di-še
i 9  gu-ni ar-qa-ú-še ma-nu-li qu-du-la-ni šú-hi-na-ṣi-e MÁŠ.TUR dhal-di-e ni-ip-si-du-li-ni
i 10  GU4 2 UDU dhal-di-e ŠUM UDU ŠE dIM-a UDU ŠE dUTU-ni-e GU4.ÁB dʾa-ru-ú-ba-i-ni-e
i 11  UDU dhu-ṭu-ni-e UDU d30-e UDU dhal-di-na-ú-e TIL-LI UDU dhal-di-na-a-ú-e KÁ

II. Sıra

ii 1  UDU de-i-du-ru UDU dba-ba-a UDU da-di-a UDU dsar-di-e UDU di-nu-a-ni-i-e UDU da-ia-a
ii 2  UDU dṭu-uš-pu-ni-a UDU di-nu-a-ni-e ši-ši-ni-e 2 UDU DINGIRMEŠ-ú-e 2 UDU DINGIR.NINMEŠ-ú-e mru-sa-a-še
ii 3  a-li dhal-di-še si-li-iš-ti-li ma-si-ni-li KÁ al-zi-na-i dhal-di-na-a KÁ bi-di su-ú-i-ú-li-e
ii 4  ta-nu-li-ni i-na-na-ni É.⸢URU4⸣ e-di-ni ši-du-li-ni mì-i e-ši-me-ṣi el-mu-še ma-nu-ni a-še ta-nu-li-e MÁŠ.TUR
ii 5  dhal-di-e ni-ip-si-du-li-ni GU4 dhal-di-e ŠUM GU4.ÁB dʾa-ru-ba-i-ni-e a-še ši-di-iš-tú-li pa-ha-zu-li
ii 6  MÁŠ.TUR d⸢hal-di⸣-e ni-ip-si-du-li-ni GU4 dhal-di-e ŠUM GU4.ÁB dʾa-ru-ba-i-ni-e a-še dhal-di-e-i
ii 7  É.BÁRA ṣi-bu-li a-gu-ú-li MÁŠ.TUR dhal-di-e ni-ip-si-du-li-ni ṣi-bur-di-e a-li-e iš-ti-ni-ni
ii 8  ka-qu-li ʾa-hu-li-ni qi-ú-ra-a qu-ul-di-ni-ni mì-i e-ši-me-ṣi el-mu-še ma-nu-ni a-li dhal-di-na-a KÁ
ii 9  UDU e-ra-ši-ni ú-ú-li a-li LÚpa-la-gi ma-nu-li ⸢áš⸣-du-li-ni dhal-di-ni É ku-ši-ni dhal-di-ka-i
ii 10  dʾa-ru-ba-i-ni-ka-i i-šá-ni ši-i-ni za-di-ni ŠUM Ési-ir-ha-ni-ni ma-ri-a-hi-ni a-li i-ni ú-li
ii 11  KURšú-ri-li ú-ú-la-li áš-du-li-ni Ési-ir-ha-ni-ni ma-ri-a-hi-ni Ésu-si-ni-ka-a-i ku-ši-ni

III. Sıra

iii 1  áš-ha-áš-⸢ti⸣-i-ni dhal-di-e i-šá-ni ši-⸢i-ni⸣ za-⸢di⸣-ni ŠUM dhal-di-i-na-a
iii 2  KÁ-ka-i a-lu-si me-ri-ip-te ma-nu-li ši-i-ni me-ru-ni dhal-di-na-a
iii 3  KÁ-ka-i a-li ur-pu-li dhal-di-na KÁ šú-i-ni-ni zi-el-di ŠÀ mru-sa-a
iii 4  ar-du-li-ni a-še MAN mru-sa-hi-na-a ma-nu-li kam-ni-ni ŠUM-ṣi-ni-ni bar-za-a-ni
iii 5  zi-el-di-e MAN-e ar-du-li-ni a-li a-šú-li dhal-di-ni É ku-i-zi zi-el-di
iii 6  ši-la-ni-ni i-šá-ni ši-i-ni Ési-ir-ha-ni-ni ma-ni-ni na-hi-zi ši-al-a-di-e
iii 7  kam-ni su-ri ku-i-zi ši-la-ni-ni dhal-di-ni É mì-i a-i-ni-i zu-ma-gi-e
iii 8  áš-du-ú-ni a-li-e áš-du-li 2-am-di-ni mu-ú-ri a-ši-i-ni a-še ši-i-ú-li-e
iii 9  zu-ma-ṭi5-i-ni Ési-ir-ha-ni-ni a-li zu-ma-gi a-šú-li GU4 dhal-di-i-e ŠUM
iii 10  bar-za-ni zi-el-di MAN-e ar-du-li-ni ma-a-še ka-še ha-i-di-la-a-ni-ni a-li
iii 11  LÚa-ú-e-i-ṭi5-ni zu-ma-gi a-šú-li ku-ul-mu-li-ni a-li TIL-LIMEŠ ga-zu-li

IV. Sıra

iv 1  te-er-du-li-ni GIŠši-si-ni bi-di-a-še GIŠši-i-si-e šú-ú-li-e a-še e-si ma-nu-ú-li i-šá-hi-⸢ni⸣
iv 2  te-er-du-li-ni a-li i-ni ú-li TIL-LI te-er-du-li-ni Éa-du-nu-si-ni mru-sa-a-še a-⸢li⸣
iv 3  a-lu-še KÙ TUKUL TIL-LI SIKIL dhal-di-na-ni KÁ-ni ha-ú-li-e NA₄ ʾa-hu-li-ni a-li a-še su-nu-e
iv 4  i-ru-i-du-li TUKULMEŠ GIŠMEŠ SIMEŠ ši-e-du-li-ni GÍBIL qi-ú-ra-a qu-ul-di-ni-ni a-li KÙ iš-ti-⸢ni⸣
iv 5  ma-nu-li te-er-du-li-ni Éa-du-nu-si-ni mru-sa-a-še a-li a-li-e dhal-di-i-ni-e ⸢É⸣
iv 6  áš-du-li ha-ap-ti-ni-e KIN ma-nu-ni e-me tar-ni GÍR áš-ka-ṭi5-ni-e ši-e-du-li-i-ni mì-⸢i⸣
iv 7  e-ši-me-ṣi el-mu-še ma-nu-ni i-ni ú-li KÚR GÀR a-še a-li ú-i uš-ta-a-ku-ni áš-du-li-⸢ni⸣
iv 8  ši-e-du-li-ni mì-i e-ši-me-ṣi el-mu-še ma-nu-ni dhal-di-ni-i a-ma-ni i-gi-di ip-hi-⸢e⸣
iv 9  dhal-di-ni-i ba-du-si-ni i-ú ur-zi-e ʾa-hu-li-ni qi-ú-ra-a qu-ul-di-ni-i-ni mì-⸢i⸣
iv 10  e-ši-me-ṣi el-mu-še ma-nu-ni mru-sa-a-še a-li mì-i a-i-še-i ha-lu-li-e gu-di-ba-a-di KÚ-⸢ni⸣
iv 11  mru-sa-hi-na-a KURe-i-du-ru-ka-i mru-sa-i-ni-e É me-er-gi-i URUba-ši-e-hi-na-a

V. Sıra

v 1  [mx]-⸢ra?⸣-ra-i-ni URUTUR URUlu-ia-ni-hi-na-a URUú-za-a-i-ni a-še URUú-la-a
v 2  ⸢É⸣.GAL URUTUR É iš-pi-lip-ri a-ha-li-ni URUar-du-ru-ú URUa-la-a-ú-e
v 3  [URU?].⸢am?-bi⸣-e-hi-na-a mpa-bi-e-hi-ni-ni URUTUR mmì-nu-ú-a-hi-na-a
v 4  [m]⸢ti⸣-ti-a-hi-⸢na⸣-a URUa-ni-iš-tú-ni-e URUú-za-ra-ú-e URUar-ma-ṭi5-ú-ni-e
v 5  [a?]-⸢ri⸣ dhal-di-na-a KÁ MAN-i ŠUM za-du-ú-še a-še ŠUM qu-tú-me-na-ú-e
v 6  ⸢ma?⸣-nu-li MÁŠ.TUR dhal-di-e ni-ip-si-du-li-ni UDU dhal-di-e ŠUM UDU dIM-a
v 7  [UDU] ⸢d⸣UTU-ni-e UDU dʾa-ru-ba-i-ni-e UDU dhal-di-na-ú-e TIL-LI
v 8  [UDU] ⸢d⸣hal-di-na-ú-e KÁ UDU dú-a UDU DINGIRMEŠ-ú-e at-qa-na-na-ú-e
v 9  [ma?]-ni-ni GIŠGEŠTIN ha-lu-li-e kam-ni-ni É i-za-na-ni-ni Ì qar-me-hi
v 10  ⸢GEŠTIN⸣-na at-hi-la-ti-i-ni áš-hi-la-ti-ni dhal-di-e dhal-di-na-a KÁ
v 11  i-še-er-hi-ni ha-lu-li ú-i-la-ti-ni a-lu-še-e gu-di-ba-di a-tú-li-e

Çeviri:
I. Sıra
“(1) Efendisi Tanrı Haldi’nin himayesinde, Argišti oğlu Rusa bu susi tapınağını inşa etti ve ‘Tanrı Haldi’nin Kapısı’nı, ‘Eiduru Dağı’nın Önündeki Rusahinili’ kentinde Tanrı Haldi için kusursuz biçimde yaptı ve adadı. (3b) Rusa şöyle der: Kaya (çıplaktı ve) ülke ıssızdı; orada daha önce hiçbir şey inşa edilmemişti. (4b) Tanrı Haldi bana krallığı verdiğinde krallığın babadan kalma tahtına oturdum. Ardından Tanrı Haldi’nin bu kapısını kusursuz biçimde inşa ettim. (6) Tanrı Haldi’nin adına ve Tanrı Haldi’nin kapısının adına, Argišti oğlu Rusa için, bölgeler için (ve) Bia ülkeleri için yaşam, sevinç, büyüklük, aslan gücü, lütuf (ve) koruma olsun. (8b) Rusa şöyle der: Tanrı Haldi’nin kapısının adına gerçekten bir ritüel (ve) gerçekten arqauše olsun. (9) Yeni bir inşa yapılması(?) durumunda Tanrı Haldi için bir oğlak kurban edecekler; Tanrı Haldi için bir öküz ve iki koyun, Fırtına Tanrısı için besili bir koyun, Güneş Tanrısı için besili bir koyun, Tanrıça ‘Arubaini için bir inek, Tanrı Huṭuni için bir koyun, Ay Tanrısı için bir koyun, Tanrı Haldi’nin silahları için bir koyun ve Tanrı Haldi’nin kapısı için bir koyun kurban edecekler.

II. Sıra
(1) Tanrı Eiduru için bir koyun, Tanrıça Baba için bir koyun, Tanrıça Adia için bir koyun, Tanrıça Inuani için bir koyun, Tanrıça Aia için bir koyun, Tanrıça Ṭušpue için bir koyun, ikinci kez Tanrıça Inuani için bir koyun; tanrılar için iki koyun, tanrıçalar için iki koyun. (2b) Rusa şöyle der: Tanrı Haldi kapısını alzinai  silist. Tanrı Hal[di]’nin kapısının yanına b[u yapıyı] yapacaklar (ya da: o/biri yapacak). Ayrıca onu inşa edecekler ve ešimeṣi elmuše olacak (cümlenin tam çevirisi belirsizdir). (4b) Bunları yerleştirdiklerinde Tanrı Haldi için bir oğlak ve Tanrı Haldi için bir öküz kurban edecekler; Tanrıça ’Arubaini için de bir inek kurban edecekler. (5b) Bir pahazuli inşa ettiklerinde Tanrı Haldi için bir oğlak kurban edecekler ve Tanrı Haldi için bir öküz kurban edecekler (ve) Tanrıça ‘Arubaini için de bir inek. (6b) Tanrı Haldi’nin ṣibuli kutsal alanını kazdıklarında Tanrı Haldi için bir oğlak kurban edecekler; burada bulunan ṣiburde’yi ve kaquli’yi ıssız ülkeden toplayacaklar; ešimeṣi (ve) elmuše olacak. (8b) Tanrı Haldi’nin kapısında erašini olan(?) bir koyun; bir palagi adam olması gereken(?) başka birini(?) (ve) Tanrı Haldi’nin evini, Tanrı Haldi’nin ve Tanrıça ’Arubaini’nin önünde kušini yapacaklar(?).

(II. Sıra 10b ile VI. Sıra 4a arasındaki metin için, birçok sözcüğün anlamı ve dilbilgisel yapısı belirsizliğini koruduğundan tutarlı bir çeviri yapılamamaktadır.)

VI. Sıra
vi 1  ka-am-na-hi-e NA₄ ʾa-hu-li-i-ni a-lu-še ši-šú-ha-ni a-tú-li-i-e
vi 2  MÁŠ.TUR dhal-di-e ni-ip-si-di-la-ni-ni GU4 dhal-di-e ŠUM bar-za-ni zi-el-di MAN-e
vi 3  ar-du-li-ni ka-še URUše-ú-i-la-ni-ni a-še za-ú-ri-e a-mu-li-ni áš-hu-li-ni kam-na-hi
vi 4  dhal-di-na-a KÁ mru-sa-hi-na-a-ni zi-el-di-e MAN-e ú-ú-li-i-ni mru-sa-a-še
vi 5  mar-giš-te-hi-ni-še a-li i-ni e-si qar-bi ma-nu qi-ú-ra-ni qu-ul-di-ni ma-nu ú-i gi-e-i
vi 6 iš-ti-ni ši-da-ú-ri-e dhal-di-ni-ni ba-ú-ši-i-ni i-e-še i-ni É.BÁRA ši-di-iš-tú-bi
vi 7  e-ʾa É.GAL ba-du-si-e ši-di-iš-tú-ú-bi
vi 8  GIŠGEŠTIN GIŠza-ri-e šú-hi te-ru-ú-bi GÁN GIŠÚ.ŠE URU šú-hi iš-ti-ni šá-tú-ú-bi tar-gi-i-ni-li
vi 9  ar-ni-ú-ši-ni-li iš-ti-ni za-du-bi te-ru-ú-bi ti-i-ni mru-sa-hi-ni-li KURe-i-du-ru-ka-i
vi 10  mru-sa-a-še mar-giš-te-hi-ni-še a-li pa-ru-ú-bi LÚ MUNUSlu-<tú-ni> KURlu-lu-i-na-ni KURaš-šur-ri-ni
vi 11  KURtar-gu-ni KURe-ti-ú-ni-ni KURtab-la-ni KURqa-i-na-ru-ú KURha-a-te-e KURmu-uš-ki-ni KURṣi-lu-qu-ni-ni

VII. Sıra
vii 1  za-du-ú-bi-e LÚ-i-a-ni i-nu-ki-e É.GAL-a e-ú-e URUMEŠ a-li-li
vii 2  i-nu-ki-e É.GAL-a za-du-ú-bi al-zi-na-i i-nu-ki-e É.GAL-a
vii 3  a-bi-li-du-ú-bi mì-i a-i-še-i e-di-ni su-ṭi5-a-ni mì-i-e i-bi-ri-ia-ni
vii 4  mì-i gi-e-i i-na-a-ni ba-ú-ši-na-a-ni še-pu-ia-ar-di-a-ni
vii 5  mru-sa-a-še mar-giš-te-hi-ni-še a-li dhal-di-iš-me uš-ha-nu-ni
vii 6  hu-ṭu-tú-hi gu-nu-še e-ú-e LÚip-šú-ú-še dhal-di-a iš-ti-ni-e
vii 7  i-na-ni-li ar-ni-ú-ši-ni-li-e za-du-ú-li-e
vii 8  dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-i-ni mru-sa-a-ni mar-giš-te-hi-e
vii 9  MAN DAN-NU MAN al-su-i-ni-e MAN KURšú-ú-ra-a-ú-e
vii 10  MAN KURbi-a-i-na-ú-e MAN MANMEŠ-ú-e a-lu-si URUṭu-uš-pa-e URU
vii 11  dhal-di-ni-ni ba-ú-ši-ni mru-sa-a-še mar-giš-te-hi-ni-še a-li

VIII. Sıra
viii 1  MAN-e a-li i-si i-ku-ka-ni e-di-ni ma-nu-li mì-i gi-i i-na-a-ni
viii 2  ba-ú-ši-na-ni KIN i-si-ia-ni mì-i gi-i še-pu-ia-ar-di-a-ni mì-i pu-hi-a-ni
viii 3  gu-ni i-e-še ti-ú-bi gu-ni za-du-ú-bi-e mru-sa-a-še mar-giš-te-hi-ni-še
viii 4  a-li a-lu-še i-ni DUB-te-e dhal-di-na-ni KÁ tú-li-i-e a-lu-ú-še
viii 5  pi-tú-li-e a-lu-še še-er-du-li-e a-lu-še e-si-ni su-ú-i-du-li-e
viii 6  a-lu-še ti-ú-li-e i-e-še za-du-ú-bi a-i KURbi-a-i-ni-še a-i
viii 7  KURlu-lu-i-ni-še a-lu-še šú-si-e ti-ni-ni tú-li-i-e ma-a-si-e
viii 8  ti-i-ni te-li-i-e tú-ri-ni-ni dhal-di-še dIM-še dUTU-ni-še
viii 9  DINGIRMEŠ-še ma-a-ni ti-i-ni ar-mu-zi-i ar-mu-zi-gi ar-mu-zi
viii 10  dUTU-ni pi-e-i mì-i ar-hi-e ú-ru-li-a-ni mì-i i-na-i-ni-e
viii 11  mì-i LÚna-ra-a a-ú-i-e ú-lu-ú-li-e

Çeviri:
VI. Sıra
(4b) Argišti oğlu Rusa şöyle der: Bu yer kayaydı, ülke ıssızdı; burada daha önce hiçbir şey inşa edilmemişti. (6b) Tanrı Haldi’nin buyruğuyla bu tapınağı inşa ettim ve bu kaleyi kusursuz biçimde yaptım. (8) Bir bağ, yeni bir meyve bahçesi ve bir tahıl tarlası diktim; burada yeni bir kent kurdum. Adı, Eiduru Dağı’nın önündeki Rusahinili’dir (Rusahinili Eidurukai). (10) Argišti oğlu Rusa şöyle der: Düşman ülkelerinden, Aššur (Asur) ülkesinden, Targuni ülkesinden, Etiuni ülkesinden, Tabla (Tabal) ülkesinden, Qainaru ülkesinden, Hatti ülkesinden (Geç Hitit devletleri), Muški ülkesinden ve Ṣiliquni ülkesinden erkekleri ve kadınları sürgün ettim.

VII. Sıra
(1) Bu kaleyi insanlarla yaptım; bu kalenin içinde bulunan yerleşimleri de onlarla kurdum ve bu kaleyi alzinai yaptım. Ekledim… (çevrilememektedir). (4b) Argišti oğlu Rusa şöyle der: Haldi bana cesaret(?), savaşçılık ve hükümranlık(?) verdi. Tanrı Haldi için bu işleri gerçekleştirdim. Tanrı Haldi’nin azameti ile ben, Argišti oğlu Rusa, güçlü kral, büyük kral, ülkelerin kralı, Bia ülkelerinin kralı, kralların kralı, Tuşpa kentinin efendisiyim. (11) Tanrı Haldi’nin buyruğuyla Argišti oğlu Rusa şöyle der:

VIII. Sıra
(1) İleride aynı yerde(?) kral olacak kişi bu buyruklardan hiçbirini göz ardı(?) etmemeli, yapılan işi (ya da: bir mesajı) šepuiar etmemeli ve puh yapmamalıdır. (3) Gerçekten söyledim, gerçekten yaptım. Argišti oğlu Rusa şöyle der: Tanrı Haldi’nin kapısına ait bu yazıtı kim yok ederse, ona kim zarar verirse, onu kim gizlerse(?), bulunduğu yerden kim kaldırırsa, “Onu ben yaptım” derse—ister bir Bialı (Urartulu) ister yabancı olsun—kim benim adımı silip kendi adını yazarsa, Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı (ve bütün) tanrılar onu, soyunu ve soyunun soyunu güneşin altında yok etsinler…” (Lanet formülünün geri kalanı çevrilemiyor)

Kaynaklar:
Salvini, M. 2001. “The Inscriptions of Ayanis. Monumental Stone Inscriptions,” Ayanis I. Ten Year’s Excavations in Rusahinili Eiduru-kai (Documenta Asiana 6), ed. A. Çilingiroğlu ve M. Salvini, 254–271.
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 565–570, v. 3 ss. 338–343, v. 5 ss. 317–322.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007100).

Görseller:
M. Salvini, 2001

Ayanis (A 12-9)

“Eiduru Dağı’nın Önündeki Rusahinili” (Rusahinili KUREidurukai) kentinin kuruluş yazıtı, 1993 yılı kazı sezonunda Ayanis’in kent kapısının önünde bulunmuştur. Yazıtlı blok 44 cm yüksekliğinde, 59 cm genişliğinde ve 15 cm kalınlığındadır; Van Müzesi’nde sergilenmektedir. Metin, bazı ufak yazım farklılıkları haricinde, içerdiği boş satır da dahil olmak üzere, A 12-1 yazıtının VI 4–9 bölümüyle örtüşmektedir.

Transliterasyon (eCUT’tan uyarlanmıştır):
1  dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-ni mru-sa-a-še
2  mar-giš-te-hi-ni-še i-ni É.GAL ba-du-si-i-e
3  ši-di-iš-tú-ni KURe-i-du-ru-ka-i mru-sa-a-še
4  a-li NA4qar-bi ma-nu ú-i gi-i iš-ti-ni
5  ši-da-ú-ri i-e-še e-ʾa É.BÁRA e-ʾa É.GAL
6  ba-du-si-i-e ši-di-iš-tú-ú-bi
7  (boş)
8  GIŠul-di GIŠza-a-ri šú-ú-hi te-ru-ú-bi URU šú-ú-hi
9  iš-ti-ni ši-di-iš-tú-ú-bi tar-gi-i-ni-li
10  ar-ni-ú-ši-ni-li iš-ti-ni za-du-bi te-ru-bi
11  ti-ni mru-sa-hi-ni-li dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-ni
12  mru-sa-a-ni mar-giš-te-hi MAN DAN-NU MAN al-su-i-ni
13  MAN KURbi-a-i-na-u-e a-lu-si URUṭu-uš-pa-e URU
14  mru-sa-a-še a-li a-lu-še ti-ni-ni tú-li-e ma-a-si
15  ti-ni te-li-e tú-ri-ni-ni dhal-di-še dIM-še dUTU-še

Çeviri:
“(1) Tanrı Haldi’nin azameti ile Argišti oğlu Rusa, Eiduru Dağı’nın önünde bu kaleyi kusursuz biçimde inşa etti. (3b) Rusa şöyle der: Burası kayalıktı; burada (daha önce hiç)bir şey inşa edilmemişti. (5b) Hem bir tapınak hem de bir kale inşa ettim. (6b) (Yazıtsız.) (8) Bir bağ (ve) yeni bir meyve bahçesi diktim; burada yeni bir kent inşa ettim. (9b) Burada büyük işler gerçekleştirdim. Ona Rusahinili adını verdim. (11b) Tanrı Haldi’nin azameti ile (ben) Argišti oğlu Rusa, güçlü kral, büyük kral, Bia ülkelerinin kralı, Tuşpa kentinin efendisiyim. (14) Rusa şöyle der: (Benim) adımı kim yok eder ve yerine (kendi) adını yazarsa, Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı (ve) Güneş Tanrısı onu yok etsin!”

Kaynaklar:
Çilingiroğlu, A. ve M. Salvini. 1995. “Rusaḫinili in Front of Mount Eiduru: The Urartian Fortress of Ayanis (7th century B.C.),” SMEA 35, 111–124.
Salvini, M. 2001. “The Inscriptions of Ayanis. Monumental Stone Inscriptions,” Ayanis I. Ten Year’s Excavations in Rusahinili Eiduru-kai (Documenta Asiana 6), ed. A. Çilingiroğlu ve M. Salvini, 254–271.
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 581–582, v. 3 s. 359, v. 5 ss. 334–335.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007108).

CTU A 12-9 = KUKN 421b

Görseller:
Bora Bilgin, 2024