Shisheh Urartu Yazıtları

Shisheh (A 11-6)

Kaya yazıtı, İran Azerbaycanı’nda Ahar’ın yaklaşık 40 km kuzeydoğusunda bulunan Shisheh köyüne hâkim dağ üzerinde yer almaktadır. 1998 yılında arkeolojik yüzey araştırması sırasında A. Hejebri-Nobari tarafından keşfedilmiştir. Dağın en yüksek zirvesini oluşturan ve Urartu öncesi bir kalenin içinde bulunan kayanın doğu yüzüne oyulmuştur. Yazıt 85 cm yüksekliğinde ve 141 cm genişliğinde bir nişin içindedir. Kayanın geriye doğru eğimli yüzeyinin yazıtı doğal etkenlere maruz bırakması nedeniyle orta bölümü büyük ölçüde zarar görmüştür. Metin, büyük ölçüde Razliq (A 11-4) ve Nashteban (A 11-5) yazıtlarıyla paraleldir.

Transliterasyon:
1  dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-ni EN-si-ni-ni
2  mar-gi-iš-ti-še mru-sa-hi-ni-še a-li a-šá-di
3  [KURar-hu]-ú-e iš-ti-ni-a-ṣi [ka]-⸢ru⸣-bi
4  [KÚR] KURú-šú-[lu-ni] KUR-[ni KURbu-qu-e KUR-ni ku-ṭi5]-a?-di
5  [pa-ri x x x x x x x] ka-ru-bi x x x bi-di-e
6  [ha?-a?]-ú-bi [x] x [x x x x x]-di? x x-ni
7  [x x x] x [x x x] x [x x x x x x x x x] x x
8  [x x x]-ni-e? x [x x x x x x x x x]-x-ri?
9  [d]⸢hal⸣-di-e? e-ú-[ri?-e? x x x x] mar-gi-iš-ti-še
10  [a?]-⸢li?⸣ [x x x] x ni [x x x]-bi ⸢É?.GAL?⸣ URU a? x a? x
11  [ši]-⸢di-iš-tú-bi te⸣-ru-bi ti-ni dhal-di-e-i ⸢ir⸣-du-si
12  KURbi-a-i-na-ú-e uš-ma-a-še KURlu-lu-i-na-ú-i na-a-pa-hi-a-i-di
13  mar-gi-iš-ti-še mru-sa-hi-ni-še a-li
14  a-lu-še i-ni DUB-te pi-tú-li-e a-i [ti-ni-ni] tú-li-e
15  ma-a-si ti-ni te-li-e tú-ri-ni-ni dhal-di-še dIM-še
16  dUTU-še ma-⸢a-ni⸣ ti-[i-ni ar]-⸢mu⸣-[zi dUTU]-⸢ni pi⸣-i-ni

Çeviri:
“(1) Efendisi Tanrı Haldi’nin azameti ile Rusa’nın oğlu Argišti şöyle der: (2b) [Arh]u ülkesine, buradaki (bu yere) doğru yola çıktım. [Düşman] ülkesinin Ušu[luni] bölgesini, [Buque bölgesini yen]dim. (4b) [ . . . ]’e [gel]dim, [x ülkesini/kentini(?) x’in] tarafında(?) [ . . ] yendim. (6) [. . .] fethettim . . . [. . .] (9) Efen[disi] Tanrı [H]aldi’ye,[ . . .] Argišti [şö]yle der(?): x yaptım, bir kale (ve) bir kent inşa ettim; ona Bia ülkelerinin korunması (ve) düşman ülkelerinin sindirilmesi için ‘Tanrı Haldi’nin Kalesi’ adını verdim. (13b) Rusa’nın oğlu Argišti şöyle der: Bu yazıta zarar vereni veya [adımı] yok edip kendi adını [koyanı], Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı onu, a[dını ve soy]unu güneşin altında yok etsin!”

Kaynaklar:
Bashash Khanzaq, R., R. Biscione, A. R. Hejebri-Nobari, M. Salvini, M. 2001. “Haldi’s Garrison – Haldi’s Protection. The newly Found Rock Inscription of Argišti II in Shisheh, near Ahar (East Azerbaijan, Iran),” SMEA 43, 25–37.
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 543–544, v. 3 ss. 334–335, v. 5 ss. 312–313.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007097).

Görseller:
M. Salvini, 2008
Google Earth, 2023