Mergeh Karvan (A 10-4)
Urartuca-Asurca çift dilli yazıt taşıyan dört yüzlü bir stel parçası, 1976 yılında Irak-İran sınırındaki Kelışın Geçidi’nin yaklaşık 7 km doğusunda bulunan Orta Çağ yerleşimi Mergeh Karvan’ın kalıntıları arasında keşfedilmiştir. Daha sonra Tahran’daki İran Eski Çağ Müzesi’ne taşınmıştır. Stelin ön yüzü, ikincil kullanımından kaynaklanan büyük bir delikle hasar görmüş ve yazıtlı yüzeyler kötü durumda korunmuştur. Stel 68-70 cm yüksekliğinde, 66-67 cm genişliğinde ve 26,5 cm derinliğindedir. Metin, I. Rusa’nın diğer iki steli olan Movana (A 10-3) ve Topzawa (A 10-5) metinlerinin neredeyse aynısıdır. Korunmuş Asurca metnin satır düzeninin diğer iki stelle aynı olması, stelin tamamının, yaklaşık 2,73 m yüksekliğindeki ve büyük ölçüde korunmuş Movana steline benzer olduğunu düşündürmektedir.
Transliterasyon (CTU V):
ön yüz
1ʹ [x x x]-bi MAN [x x] MAN? […]
2ʹ [x x x] dhal-di-e EN 1? ⸢UDU?⸣ [ŠUM-ṣi? x x]
3ʹ [x x x]-e?-ni-e [x]-ni-a x x […]
4ʹ [x x x] ni?/ir?/sa? […]
6ʹ [x x x x x x x x x x x x x x] ú? […]
1ʹʹ [x x x] du?/bi? x ⸢ru?⸣ [x x] ⸢šá⸣ x ⸢ŠUM⸣-ṣi […]
2ʹʹ [x x] x di? x [x x] a? [x]⸢MEŠ?⸣ a […]
sağ yan
1ʹ [x x x] x [x x]
2ʹ [KURbi]-⸢a⸣-[i-ni-li]
3ʹ [nu-ul]-⸢du⸣-[ú-li]
4ʹ [KURlu-lu]-i-[ni-li]
5ʹ ⸢zi⸣-el-[du-bi]
6ʹ ⸢ar⸣-tú-me ⸢DINGIR⸣MEŠ-[še]
7ʹ [pi]-ṣu-[li?]
8ʹ [U4-ME]⸢MEŠ⸣ U4-ME⸢MEŠ⸣
9ʹ [SILIM pi]-ṣu-ši-[ni]
10ʹ [a-ti]-⸢bi iš⸣-[tú-x]
arka yüz
1ʹ [x x x x x x] x [x x] x [x] x [x]
2ʹ [x x ana] URUmu-ṣa-ṣir ú-bi-lu-⸢ú⸣-[ni]
3ʹ [x x x ina] ⸢ŠÀ⸣ URUe-a-ú-[x]
4ʹ [x x x] AN.NA ka-ap-pi UDU.⸢HI..A⸣MEŠ x […]
5ʹ [UDU.HI.AMEŠ] ina ŠÀ URUar-ṣí-qi(-)el [x]
6ʹ [x?] ⸢gab⸣-bu mru-sa-a LÚARAD šá dhal-[di-a]
7ʹ [ana d]⸢hal⸣-di-a [EN-šú] U4-ME il-tam-⸢mu⸣-[ú]
8ʹ [x ana]-⸢ku⸣ DÙG.GA [šá ana] ⸢UGU⸣-ia i-⸢re?⸣-[ú?]
9ʹ [x x x ki]-li-ú na!-ṣir e-⸢qú⸣-[ti]
10ʹ [x MAN]MEŠ LÚADMEŠ–ia ⸢mah⸣-ru-ti šá x [x]
11ʹ [x x] an-⸢ni⸣-[e ana] ⸢URU⸣mu-ṣa-ṣir la ⸢ú⸣-[x]
12ʹ [x? a]-⸢na⸣-ku [ina ŠÀ 1] ⸢KASKAL⸣ a-a ú-bi-⸢lu⸣-[ni]
13ʹ [x] ⸢gab⸣-bi MAN⸢MEŠ⸣ [ana URU]⸢mu⸣-ṣa-ṣir at-⸢ta⸣-[rad]
14ʹ [x x MAN] GIŠIG šá ⸢É⸣ [DINGIR]MEŠ ina IGI-ia ⸢e⸣-[dil]
15ʹ [ù? ana KURaš-šur] ZÁH dhal-di-a EN IGMEŠ–šú ⸢BAD⸣ [x]
16ʹ [x ina ŠÀ] ⸢DÙ⸣-šú EGIR m[ur]-⸢za⸣-na-⸢a⸣ su-[qu?-x]
17ʹ [x e-mu-qé] mur-za-na-a ana MÈ UGU-ia ⸢na⸣-[a-x]
18ʹ [ina qí-bi]-⸢it⸣ dhal-di-a ana-ku mru-[sa-a]
19ʹ [ana šá-de]-⸢e⸣ KURan-da-ru-tú a-ta-[la-ak]
sol yan
1ʹ [x x] x ši/me? [x x]
2ʹ [x x] x hu-[x x]
3ʹ [x x]x-ku[-x]
4ʹ [d]⸢hal⸣-⸢di⸣ [x x]
5ʹ ⸢d⸣IM ⸢d⸣[UTU]
6ʹ [x x] x DINGIR x [x]
7ʹ [x] x GAL [x]
8ʹ [NUMUN]-šú NUMUN.[NUMUN-šú]
9ʹ [lu]-⸢hal⸣-li-[qu]
10ʹ [x] x ana ⸢TI⸣ [x]
11ʹ [x] x hur–ba [x?]
12ʹ [ú-šá]-te-[ru]
Çeviri:
“(ön yüz 1ʹ) […] kral […] kral(?) […] Efendi Tanrı Haldi’ye 1 koyun [sunulmalıdır …] (3ʹ) (çevrilememektedir) (1ʹʹ) […] … […] … … sunulmalıdır […] … […] … […]
(sağ yan 1ʹ) […] . […] (2ʹ) [Bi]a [ülkelerinin] topraklarını genişlettim, [düş]man [ülkesini] sınırlan[dırdım]. (5ʹb) Tanrılar bana sevinçli [gü]nler, on binlerce(?) [uğurlu] günler verdiler […]
(arka yüz 1ʹ) […] … […] (2ʹ) Muṣaṣir’e getirdi[ğim(?)] (3ʹ) [… ] Eau kentin[de …] (4ʹ) [ . . . ] kapaklı kâseler, koyunlar … […] (5ʹ) [ . . . ] Arziqil kentinde … [ . . .] (6ʹ) [ . . . he]psi. Ben Rusa, Tanrı Hal[di]’nin kuluyum; (7ʹ) [Efendisi Tanrı Hal]di’yi dinleyenim. (8ʹ) [ .. ] Bana gelince, [kol]lamak(?) konusunda iyiyim. (9ʹ) [ . . ] . ēqūtu-sunusunun muhafızı. (10ʹ) [ .. kral]lar, atalarım ve seleflerim, ki [ . . ] (11ʹ) Muṣaṣir kentine bu [armağanları] g[etir]memişlerdi (12ʹ) [ . . . ] onları [yalnızca bir sefe]rde taşıdım (13ʹ) bütün (önceki) krallardan [daha fazlasını]. [M]uṣaṣir [kent]ine [indi]m (14ʹ) [fakat kral tanrıların] evinin kapısını önümde kap[attı] (15ʹ) [ve Asur ülkesine doğru] kaçtı. Efendim Tanrı Haldi, , ke[nti]nin [sur] kapılarını [yeniden açtı, (16ʹ) içinde] (ayinleri) gerçekleştirdim. Urzana’ya karşı [ . . ], (17ʹ) Urzana [askerî güçlerini] bana karşı savaşta saflara dizdi. (18ʹ) Tanrı Haldi’nin e[mriyle] ben, Rusa, (19ʹ) Andarutu Da[ğı’na] gi[ttim].
(sol yan 1ʹ) . . . (çevrilememektedir)”
Kaynaklar:
Salvini, M. 1984. “La bilingue urarteo-assira di Rusa I,” Tra lo Zagros e l’Urmia. Ricerche storiche ed archeologiche nell’Azerbaigian iraniano, ed. P. E. Pecorella et al., Roma, ss. 79–95.
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 503–505, v. 3 ss. 311–315, v. 5 ss. 292–294.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007088).
Görseller:
M. Salvini, 1984
M. Salvini, 2008