Qarajalu (A 10-8?)
Kaya yazıtı ilk kez 2022 yılında, Ahar kentinin yaklaşık 22 km güneydoğusundaki Yeddi Otaq tahkimatlarının kalıntıları içinde yazıtı keşfeden maden mühendisi Salar Alipour tarafından bildirilmiştir. Yazıt, kalenin en yüksek noktasında, kuzeydoğuya bakan ve Ahar Nehri’ne hâkim kayalıklar üzerindeki sığ bir nişe kazınmıştır. Yazıtlı yüzey doğal etkenler nedeniyle büyük ölçüde zarar görmüştür. Şimdiye kadar bu, Urmiye Gölü’nün doğusunda bulunmuş I. Rusa’ya ait tek anıtsal yazıttır.
Transliterasyon (Salvini, 2025’ten uyarlanmıştır):
1 [d]⸢hal-di⸣-ni-ni uš-ma-ši-ni EN-si-ni-ni
2 mru-sa-a-⸢še⸣ mdsar5-du-ri-hi-ni-⸢še⸣
3 ⌈a⸣-li-i-e-še i-ni KUR-ni ha-ú-⸢bi⸣
4 ⸢LÚ EN.NAM⸣ iš-ti-ni te-ru-ú-bi
5 e-ʾa i-ni É.GAL ši-di-iš-tú-u-bi
6 te-ru-bi ti-ni de-li-ip-ri-i
7 ⸢URU.TUR⸣(?) KURbi-a-i-na-ú-e uš-ma-še KUR.KÚR⸢MEŠ⸣?-i ⸢na-pa?⸣
8 [-hi-a-i-di(?)] a-lu-še i-ni DUB-te tú-li-e
9 ⸢tú-ri⸣-ni-ni dUTU-še ma-ni [dUTU](?)-ni [pi-i-ni](?)
10
Çeviri (Salvini, 2025):
“Haldi’nin himayesinde, Efendinin himayesinde, Sarduri’nin oğlu Rusa şöyle dedi: Bu bölgeyi/ülkeyi fethettim; oraya bir vali atadım ve bir kale inşa ettim. Ona, Biainili ülkesinin savunulması ve düşman ülkesinin [aşağılanması(?) için] ‘Tanrı Elipri’nin Küçük Kenti’ adını verdim. Bu yazıtı kim yok ederse, Güneş Tanrısı onu [Güneş’in (ışığı) altında(?)] yok etsin.”
Kaynaklar:
Dara, M., H. N. Someeh, M. Rokni. 2025. “A newly-discovered Urartian rock inscription in Qarajalu: The first piece of evidence about Rusa I’s presence in the east of Urmia Lake,” Ancient Iranian Studies 4, 113–122.
Salvini, M. 2025. “Un nouveau texte de Rusa (I) Sardurihi suggère peut être une solution pour la vexata quaestio de la chronologie des rois urartéens entre VIIIe et VIIe siècle,” NABU 2025-3, 130–135.
Görseller:
M. Dara, 2025