Joushinqaleh Urartu Yazıtı

Joushinqaleh (A 11A-1)

Bir antika tüccarının elinde bulunmuş olan yazıtın, İran’ın kuzeybatısında, Varzaqan ilçesinde, Joushin köyünün 3 km güneydoğusunda yer alan, sarp ve büyük bir kaya üzerindeki bir kale olan Joushinqaleh’de bulunduğu bildirilmiştir. Stratejik olarak Ahar Vadisi ile Aras havzası arasındaki bir geçit üzerinde konumlanmıştır. Bazalt levha, görünüşe göre yazıtın neredeyse tamamını koruyan iki büyük ve bir küçük parça halinde günümüze ulaşmıştır. Yaklaşık 45 cm yüksekliğinde, 90 cm genişliğinde ve 20 cm derinliğindedir. Yazıtın yazarı olan Argišti’nin oğlu Ala, başka hiçbir yazıttan bilinmemektedir. Yazıtın yazım özellikleri, sözdizimi, ve buluntu yeri, göz önüne alnarak bahsi geçen Argişti’nin II. Argišti olması gerektiği düşünülmektedir.

Transliterasyon (Salvini, 2025):
1  dhal-di-ni-ni uš-ma-ši-ni EN-ŠÚ-ni-ni
2  ma-la-še mar-giš-te-x?-hi-ni-še a-li
3  i-ni É.GAL ba-du-si-e ši-di-iš-tú-bi
4  KURbi-a-i-na-u-e uš-ma-še KURKÚRMEŠ-u-i na-
5  -pa-hi-a-i-di te-ru-bi ti-⸢ni⸣ dhal-di-i URU
6  ma-la-še a-[li] a-lu-še i-ni DUB-te
7  pi-⸢tú-li⸣-e [a]-lu-še ti-⸢ni⸣-ni tú-li-e
8  ma-a-si ti-⸢ni te⸣-li-e tú-ri-ni-ni
9  dhal-di-i-⸢še⸣ d⸢IM-še⸣ d⸢UTU⸣-ni-še ⸢DINGIR⸣MEŠ-še
10  ma-a-ni ti-[i-ni ar]-⸢mu⸣-[zi dUTU-ni pi-i-ni]

Çeviri (Işık, 2022):
“Efendisi Ḫaldi’nin himayesinde, Argišti’nin oğlu Ala şöyle der: Bu kaleyi mükemmel biçimde inşa ettim; Biainili’yi korumak ve düşman ülkelerini küçük düşürmek için. Ona ‘Ḫaldi’nin Kenti’ adını verdim. Ala şöyle der: Bu yazıta zarar veren, (benim) adımı yok eden/silen (ve) kendi adını koyan kimseyi Tanrı Ḫaldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı (ve bütün) Tanrılar yok etsin; onu, adını (ve) soyunu güneşin (ışığı) altında.”

Kaynaklar:
Işık, K. 2022. “An Urartian Inscription by an Unknown Author of the 7th century BCE,” Studia Hethitica, Hurritica et Urartaica 1: 213–219.
Salvini, M. 2025. “Un nouveau texte de Rusa (I) Sardurihi suggère peut être une solution pour la vexata quaestio de la chronologie des rois urartéens entre VIIIe et VIIe siècle,” NABU 2025-3: 130–135.

Görseller:
K. Işık, 2022