Surp Pogos Kilisesi Steli (A 3-4)
Stel daha önce Van’daki Surp Pogos Ermeni Kilisesi’nin duvarına yerleştirilmiş durumdaydı; ancak günümüzde nerede olduğu bilinmemektedir. Aynı metin ön ve arka yüzlere iki kez işlenmiştir; metnin başlangıcı, üst kısmın kırık olması nedeniyle kayıptır. Arka yüzün ilk 20 satırı, ön yüzdeki 9′–42′. satırların bir kopyasıdır. Arka yüzün 20′–34′. satırları ise steli zarar verebilecek kişilere karşı uzun bir lanet formülü içermektedir.
Transliterasyon:
ön yüz
1′ [x x x x] miš-pu-ú-i-ni-⸢še⸣
2′ [md]sar5-du-ri-e-hi-ni-⸢še⸣
3′ [m]mì-i-nu-ú-[a-še]
4′ [m]⸢iš⸣-pu-ú-i-ni-e-hi-ni-[še]
5′ [ha]-⸢a-i⸣-tú m⸢lu⸣-ú-šá-[a]
6′ mka-a-tar-za-a
7′ [x]-x-i-[x x] x-⸢li?⸣
8′ [ku]-ṭi5-⸢i⸣-[tú] pa-a-ri-[e?]
9′ [URU]a-na-ši-i-[e]
10′ [pa]-ri ⸢URU⸣ma-[qu]-ru-tar-[a/za]
11′ [x]-x-nu-bi mú-⸢i⸣-ṭè-ru-[hi]
12′ [m]⸢lu⸣-šá-a [m]ka-tar-za-[a]
13′ [bur-ga-la]-⸢li LUGAL⸣[MEŠ]
14′ [KUR]e-ti-ú-hi-[ni]-e-⸢li⸣
15′ [ar-nu-ia-li] uš-ta-a-[bi]
16′ [dhal-di-ni ma]-⸢si⸣-ni GIŠšú-ri-e
17′ [mú-i-ṭè-ru-hi-ni]-e-⸢di⸣
18′ [m]lu-šá-i-[ni-e-di]
19′ [(m)]ka-tar-⸢za⸣-ni-[e-di]
20′ [KUR]e-ti-ú-⸢hi⸣-[na-e]-di ⸢LUGAL⸣[MEŠ-di]
21′ [d]hal-di-⸢ni⸣ ku-ru-ni
22′ [d]hal-di-ni GIŠšú-⸢ri⸣-i ku-ru-ni
23′ ⸢uš⸣-ta-li miš-[pu]-ú-i-ni-ni
24′ [m]dsar5-du-ri-e-[hi]
25′ [m]mì-i-[nu]-ú-a-⸢ni⸣
26′ [m]iš-pu-ú-i-ni-e-[hi]
27′ ⸢su-ú⸣-i-⸢du⸣-tú mú-⸢ṭè⸣-ru-[hi]
28′ [m]lu-ú-šá-⸢a⸣ mka-⸢tar⸣-za-[a]
29′ [bur]-ga-⸢la⸣-li LUGAL-⸢li-li⸣
30′ [KUR]e-[ti-ú-hi]-ni-⸢li⸣
31′ [za]-ši-⸢li⸣ ú-⸢i⸣ x x ⸢ip⸣-ha-⸢ri⸣
32′ [še]-er-[tú?] DUB-te ⸢URU⸣a-na-ši-i-[e]
33′ [nu]-na-be ⸢iš⸣-ti-⸢ni-ni⸣
34′ [x] LIM 7 ME [20] KU.[(X)]MEŠ
35′ [x] LIM 6 ME 70 ⸢LÚ⸣ú-e-di-a-[ni]
36′ [x] ME 26 ANŠE.KUR.RA[MEŠ]
37′ [10 LIM] 3 LIM 5 ME 40 GU4pa-hi-[ni]
38′ [20] LIM 7 ME 85 UDU⸢MEŠ⸣
39′ [ka]-am-ni ⸢LÚ⸣ú-e-di-a-ni
40′ [ʾa]-a-ši-ni-e-[i]
41′ [URU]ṭu-uš-pa-⸢i⸣ ma-a-[nu]
42′ [i]-ni-ni gu-ur-da-⸢ri⸣
arka yüz
1′ [URU]a-na-ši-i-⸢e⸣ [pa-ri URUma-qu-ru-tar-a/za]
2′ [x-x]-nu-bi mú-ṭè-ru-ú-hi m[lu]-⸢ú⸣-[šá-a mka-tar-za-a]
3′ [bur]-⸢ga⸣-la-li LUGALMEŠ KURe-ti-ú-hi-ni-[li]
4′ ⸢ar⸣-nu-ia-li uš-ta-a-[bi]
5′ [dhal]-di-ni ma-si-ni GIŠšú-ri-e mú-ṭè-ru-hi-ni-e-[di]
6′ mlu-šá-i-ni-e-di mka-tar-za-ni-[e-di]
7′ [KUR]e-ti-ú-hi-na-e-di MANMEŠ-di dhal-di-ni ku-ru-[ni]
8′ dhal-di-ni GIŠšú-ri-i ku-ru-ni uš-ta-[li]
9′ [miš]-pu-ú-i-ni-ni mdsar5-du-ri-hi mmì-nu-[a-ni]
10′ [miš]-pu-ú-i-ni-hi su-ú-i-du-tú mú-ṭè-[ru-hi]
11′ [m]⸢lu⸣-ú-šá-a mka-tar-za-a bur-ga-la-li MAN[MEŠ]
12′ [KUR]e-ti-ú-hi-ni-li za-ši-li [ú-i]
13′ [x] x ip-ha-a-ri še-er-⸢tu?⸣ DUB-[te]
14′ [URU]a-na-ši-i-e nu-na-be iš-ti-ni-[ni x LIM]
15′ [7] ME 20 KU.XMEŠ [x] LIM 6 ME 70 LÚ!ú-e-di-[a-ni]
16′ [x ME] 26 ANŠE.KUR.RAMEŠ 10 LIM 3 LIM 5 ME 40
17′ [GU4pa]-hi-ni 20 LIM 7 ME 85 ⸢UDU⸣MEŠ
18′ [ka-am]-ni LÚú-e-⸢di⸣-[a-ni]
19′ [ʾa-a]-ši-ni-e-i URUṭu-uš-pa-⸢i⸣
20′ ⸢ma⸣-a-nu i-ni-ni gu-ur-da-a-[ri]
21′ [a]-lu-[še i]-ni ⸢DUB⸣-te pi-i-tu-⸢li⸣-[e]
22′ [a]-lu-[še ip]-hu-li-[i?-e]
23′ [a-lu-še qi-ú-ra-a hi-pu-li-e]
24′ [a-lu-še] AMEŠ [hu-šú-li-i-e]
25′ [a-lu-še] e-si-ni-e-i [x x x]
26′ [a]-⸢lu⸣-še dUTU-ka-i-ni ⸢še-er-du-li⸣-[e]
27′ [a]-lu-še a-i-ni-e-[i i-ni-li du-li-e]
28′ [ti]-i-ú-li-e ⸢tú-ú-ri⸣-[e]
29′ [a]-lu-še ú-li-e-še ti-i-ú-⸢li⸣-[e]
30′ [i-e]-⸢še⸣ za-a-du-ú-bi mì-i-ni dhal-[di-še]
31′ [d]⸢IM⸣ dUTU ku-ú-li-tú-ú-ni
32′ [mì-i ti-i]-ni mì-i zi-li-⸢bi⸣
33′ [qi-ú-ra]-i-e-di d[x x x x]
34′ [x x x]-i-e ka-a-⸢ri⸣ [x x x]
Çeviri:
“(ön yüz 1′) Sarduri’nin oğlu İşpuini ve [İ]şpuini’nin oğlu Minua, Luša’yı ve Katarza’yı ele geçirdiler. (7′) … Anašie [kentine] ve Ma[qu]rutar(z)a kentine geldi[ler]. . . . Uiṭeruhi, Luša ve Katarza. (15′) Etiuhi [ülkesinin düş]man [kr]alları [isyan ettiler(?)]. Tanrı Haldi, silahıyla [Uiṭeruhi’ye], Luša’ya, [Katarza’ya] ve Etiu ülkesinin kral[larına doğru] yola çıktı. (21′) Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?) Sarduri’nin [oğlu] İşpuini ve İşpuini’nin [oğlu] Minua yola çıktılar. (27′) Ui(ṭ)eruhi’yi, Luša’yı ve Katarza’yı, E[tiuhi] ülkesinin düşman kral[larını] geri püskürttüler(?). (31′) zašili ui x x iphari Anašie’de bir yazıt dikti(?). Oradan [x] bin + 7[20] . . . [x] bin 670 kadın, [x] yüz 26 at, 13.540 öküz, [20.]785 koyun geldi. (39′) Tuşpa kentinin kadın ve erkeklerinin kamni’si(?) inini gurdari idi.
[…]
(Arka yüz 1′) Anaši’ye ve [Maqurutar(z)a’ya]. (2′) [. . .] Uiṭeruhi’yi, [L]u[ša’yı ve Katarza’yı …]di. (3′) Etiu ülkesinin [düş]man kralları (4′) isyan ettiler(?). [Tanrı Hal]di, silahıyla Uiṭeruhi’ye, Luša’ya ve Katarza’ya ve (7′) Etiuhi’nin krallarına karşı yola çıktı. Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?) Sarduri’nin oğlu İşpuini ve [İş]puini’nin oğlu Minu[a] yola çıktılar. Uiṭeruhi’yi, Luša’yı ve Katarza’yı ve Etiuhi’nin düşman krallarını geri püskürttüler; zašili ui x x iphari (14′) Anašie’de yazıtı yazdı(?)/oluşturdu. Oradan [x] bin ve [7]20 x, [x] bin ve 670 kadın, [x] yüz 26 at, 13.540 öküz, 20.785 ko[yun] getirildi(?); Tuşpa’nın kadın ve erkeklerinin kamni’si(?) (orada?) inini gurdari’dir. (21′) Bu yazıta zarar veren kişiyi, (23′) onu yok eden kişiyi, (25′) onu yere atan kişiyi, onu suya atan kişiyi, (27′) onu bu yerden taşıyan kişiyi, onu güneş ışığının altından gizleyen kişiyi, (29′) bu işleri başka birine yaptıran ve “yok et!” diyen kişiyi, başka birinin de (30′) “Ben yaptım” demesi durumunda, Tanrı Hal[di], Fırt[ına Tanrısı] ve Güneş Tanrısı onu yok etsin; (32′) [x … hem (onun) adını hem de] soyunu [yeryüzüne] doğru … [yapsın] . . .” (geri kalanı çevrilememektedir).
Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (Lev. IV–V).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 131–134, v. 3 ss. 77–78, v. 5 ss. 61–64.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006889).
CTU A 3-4 = CICh 13 = HchI 6 = UKN 20 = KUKN 31
Görseller:
C. F. Lehmann-Haupt, 1928–1935
Surb Poģos Kilisesi Steli (A 5-9)
Üst ve ön yüzlerine yazıt işlenmiş olan bazalt block, 45 cm yüksekliğinde, 143 cm genişliğinde ve 60 cm derinliğindedir. Üst yüzde, muhtemelen libasyonlarda kullanılan, yükseltilmiş kenarlı dairesel bir çukur bulunmaktadır. Daha sonraki dönemlerde blok Ermeni mezar taşı olarak yeniden kullanılmış ve bu durum her iki yüzdeki satırların başlangıçlarında bazı tahribatlara yol açmıştır. Stel, Eski Van şehrindeki Surb Poģos ve Surb Petros’un çifte kilisesinde bulunmuş olup günümüzde Van Müzesi’nde sergilenmektedir. Yazıt, “Minua Yıllıkları” olarak tanımlanabilecek çok daha uzun bir metnin orta bölümüne ait görünmektedir ve muhtemelen birden fazla blok üzerine yayılmıştır.
Transliterasyon:
top
1 [dhal-di-ni uš-ta]-⸢bi⸣ ma-⸢si⸣-ni GIŠšú-ri-e ka-ru-[ni] ⸢KUR⸣x-[x-x dhal-di]
2 [ku-ru-ni dhal-di]-ni GIŠšú-ri-i ku-ru-ni dhal-di-ni-ni ⸢uš⸣-[ma-ši-ni]
3 [uš-ta-bi] mmì-nu-a-ni miš-pu-ú-i-ni-hi ú-lu-⸢uš⸣-[ta-bi]
4 [dhal-di]-ni mmì-nu-a-še a-li-e a-ma-áš-tú-bi KUR-⸢ni-e?⸣
5 [x x KUR]ma-na-ni KURba-ba-na-a-hi GAR-bi i-ku-ka-ni MU
6 [x x x]-du-bi e-hi-ni-ni KUR-ni-ni URUqa-li-bi-li-a-ni
7 [x x] x-i hu-bi URUar-pu-i-a-ni KURú-su-su-a-ni-ni
8 [x x]-⸢i⸣-ni URUhu-ul-me-e-ru-ú-ni mtú-ú-šú-ri-e-hi
9 [x x] i-šá-ni ap-ti-ni KURmar-ma-a-ni URUe-ru-ú-ni
10 [x x x]-⸢ul⸣-hi URUqi-ir-pu-nu-ni KURú-li-ba-a-ni ha-ú-bi
11 [x x] x-ú-ni a-ma-áš-tú-bi KURdi-ir-gu-ú-ni URUi-šá-la-a-ni
12 [x x x] x-hi-ni-e-i ha-ú-bi KUR-ni-i a-ma-áš-tú-bi ku-ṭu-bi pa-ri
13 [x x i-na?]-ni ap-ti-i-ni URUqu-me-nu-ú-ni pa-ri KURa-šú-ri-i-ni
14 [x LIM x] ME 55 LÚta-ar-šú-a-ni MU a-li-ki4 za-áš-gu-bi a-li-⸢ki4⸣
15 [TIMEŠ a]-⸢gu⸣-bi a-li ʾa-še ma-nu a-ru-bi LÚhu-ra-di-na-ú-[eMEŠ]
front
1 [dhal-di]-ni-ni uš-ma-ši-ni mmì-nu-a-še miš-pu-ú-i-ni-[hi-ni-še]
2 [a-li-e] i-ú tú-šú-ha-a-ni KURma-a-na-a-i-di uš-ta-a-⸢di⸣
3 [KURe-ba]-a-ni a-tú-ú-bi a-ma-áš-tú-ú-bi i-ku-ú-ka-a-ni
4 [šá-a-li]-e LÚhu-ra-di-ni-liMEŠ ki4-da-nu-ú-li ha-a-i-tú-ú
5 [x-x-x] ⸢e⸣-hi-ni-ni KUR-ni-ni URUšú-ri-ši-li-ni URUtar-hi-ga-ma-a-ni
6 [URU?.x]-ṭu-ra-a-ni mšá-da-ʾa-li-e-hi-ni da-a-ni ap-ti-i-ni
7 [x-x-x]-li-e-i NA4qar-bi-e KURha-ti-na-áš-ta-a-ni ap-ti-ni
8 [x-x-x]-ú-e KURal-zi-i-ni-ni 2 LIM 1 ME 13 LÚta-ar-šú-a-ni
9 [šá-a-li]-e a-li-ki4 za-áš-gu-ú-bi a-li-ki4 TIMEŠ a-gu-ú-bi
10 [ʾa-še]-e a-li ma-a-nu a-ru-ú-bi LÚhu-ra-di-na-ú-eMEŠ
Çeviri:
“(üst yüz 1) [Tanrı Haldi] silahıyla [yola] çıktı, [X ül]kesini yen[di. Tanrı Haldi’nin ardından(?)], (2) Tanrı [Hal]di’nin silahının ardından(?), Tanrı Haldi’nin [himayesinde] (3) İşpuini’nin oğlu Minua [yola çıktı]. Tanrı [Hal]di (birliklerin) önünde yürüdü. Minua şöyle der: Ülkeyi yaktım, (5) [. . .] Mana ülkesini, dağlık ülkeyi ele geçirdim. Aynı yıl (6) [. . .] ülkenin(?) içinden, Qalibilia kentinden (7) [. . .] vadisi, Arpuia kentinden, Ususuani ülkesinden, (8) [. . .] Tušuri halkının Hulmeru kentinden, (9) [. . .] Marmani ülkesinin o tarafından, Eruni kentini, (10) [. . .] . . ., Uliba ülkesinin Qirpunu kentini ele geçirdim, (11) [. . .] . . . yaktım; Dirguni ülkesini ve [. . .]’nın Išala kentini (12) ele geçirdim, ülkeyi yaktım ve [. . .]’ya, Qumenu kentinin bu tarafından Aššur ülkesine geldim. (14) (Bir) yıl içinde [x bin x] yüz + 55 kişi; kimini öldürdüm, kimini (15) [sağ olarak sü]rgün ettim; orada bulunan erkekleri birliklere teslim ettim.
(ön yüz 1) Tanrı Haldi’nin himayesinde, İşpuini’nin oğlu Minua [şöyle der: ‘. . .] Mana ülkesine karşı yola çıktığımda, (3) [ül]keyi harap ettim ve yaktım. Aynı [yı]l birlikleri seferber ettim. (4b) Onlar [. . .] ülkeden, Šurišili kentini, Tarhigama kentini, (6) Šadaʹalehi halkının [x-]ṭura kentini, kayanın [. . .] tarafından, [. . .]’in Hatti ülkesini … tarafından […] ele geçirdiler. [. . .] Alzi ülkesinden yılda 2113 erkek; kimini öldürdüm, kimini sağ olarak sürgün ettim; erkek olanları birliklere teslim ettim.’ “
Kaynaklar:
André-Salvini, B. & M. Salvini 1995. “Ricognizioni epigrafiche urartee,” SMEA 36, 125–139 ve Lev. I–VI (126–128 ve Lev. I–IIIa).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 198–200, v. 3 ss. 122–123, v. 5 ss. 115–117.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (146–149).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006907).
CTU A 5-9 = CICh 19 = HchI 16 = UKN 28 = KUKN 44
Görseller:
Bora Bilgin, 2025
M. Salvini, 2025
Korşun Camii Steli (A 5-71)
Stel, daha önce Eski Van şehrindeki Korşun Camii’nin zeminine yerleştirilmiş durumdaydı; ancak günümüzde kaybolmuştur ve yalnızca kopyalarından bilinmektedir. Metnin arkaik üslubu ve Prens İnuşpua’nın, yani Argişti’nin ağabeyi olan ve babası Minua’nın yerine geçmesi beklenen, ancak tahta çıkamayan varisin, isminden bahsedilmesi yazıtın Minua’nın hükümdarlığının erken dönemine tarihlenebileceğini düşündürmektedir.
Transliterasyon:
1 dhal-di-i-e e-ú-ri-i-e
2 mmì-nu-a-še miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-še
3 i-ni NA4pu-lu-si ku-gu-ú-ni
4 ma-a-ni-ni dhal-di-ni bi-e-di-ni
5 mmì-nu-a miš-pu-ú-i-ni-e-hi-ni-e
6 mi-nu-uš-pu-ú-a mmì-nu-a-hi-ni-e
7 ul-gu-ú-še pi-ṣu-ú-še al-su-i-še-e
8 dhal-di-e e-ú-ri-e mmì-nu-a-še
9 miš-pu-ú-i-ni-e-hi-ni-e-še
10 i-ni NA4pu-lu-si ku-gu-ú-ni
Çeviri:
“(1) Efendisi Tanrı Haldi için, İşpuini’nin oğlu Minua (3) bu steli dikti. Tanrı Haldi adına, İşpuini’nin oğlu Minua’ya ve Minua’nın oğlu İnuşpua’ya yaşam, sevinç ve büyüklük olsun. (8) Efendisi Tanrı Haldi için, İşpuini’nin oğlu Minua bu steli dikti.”
Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (Lev. LX).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 251, v. 3 s. 175, v. 5 s. 170.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (159–160).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006969).
CTU A 5-71 = CICh 83 = HchI 13 = UKN 93 = KUKN 119
Görseller:
C. F. Lehmann-Haupt, 1928–1935
Surb Vartan Kilisesi Steli (A 5-72)
Hasarlı durumdaki stel, Eski Van şehrindeki Surb Vartan Kilisesi’nde eşik taşı olarak yeniden kullanılmıştır. Belck ve Lehmann tarafından 1898/99 yılında görülerek kopyalanmış, ancak daha sonra kiliseyle birlikte ortadan kaybolmuştur. Aynı metin stel üzerinde iki kez tekrarlanmaktadır.
Transliterasyon (Salvini, 2025’ten uyarlanmıştır):
1 [dhal-di-i-e]
2 e-ú-[ri-i-e]
3 mmì-i-⸢nu⸣-[ú-a-še]
4 miš-pu-[ú-i-ni-hi-ni-še]
5 i-ni pu-[lu-si]
6 ku-ú-[gu-ú-ni]
7 dhal-⸢di⸣-[ni-ni]
8 al-su-[ú-i-ši-ni]
9 mmì-i-⸢nu⸣-[ú-a-ni]
10 miš-pu-[ú-i-ni-e-hi]
11 MAN DAN-NU [MAN al-su-i-ni]
12 MAN KURbi-a-[i-na-ú-e]
13 a-lu-si [URUṭu-uš-pa-a URU]
14 dhal-[di-i-e]
15 e-ú-[ri-i-e]
16 mmì-i-[nu-ú-a-še]
17 miš-pu-[i-ni-hi-ni-še]
18 i-ni [pu-lu-si]
19 ku-ú-[gu-ú-ni]
20 dhal-⸢di⸣-[i-ni-ni]
21 al-su-[ú-i-ši-ni]
22 mmì-i-[nu-ú-a-ni]
23 miš-pu-[ú-i-ni-e-hi]
24 MAN DAN-[NU MAN al-su-i-ni]
25 MAN KUR[bi-a-i-na-ú-e]
26 [a-lu-ú-si-e]
27 [URUṭu-uš-pa-a URU]
Çeviri (Salvini, 2025’ten uyarlanmıştır):
“(1) Efendisi [Tanrı Haldi için], (3) İşpu[ini’nin oğlu] Min[ua] bu ste[li] di[kti]. (7) [Tanrı] Hald[i’nin] aza[meti ile], (ben) İşp[uini’nin oğlu] Min[ua], (11) güçlü kral, [büyük kral,] Bia ülkelerinin kralı, (13) [Tuşpa-Şehri’nin] efendisiyim.”
(Metin bir kez daha tekrarlanmaktadır.)
Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (No. 89).
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (160–162).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006970). (accessed 11-2025; incomplete)
CTU A 5-72 = CICh 89 = HchI 63 = UKN 101 = KUKN 126
Görseller:
C. F. Lehmann-Haupt, 1928–1935
Korşun Camii Steli (A 5-79)
Yuvarlak tepeli stel, 1898/99 yılında Belck ve Lehmann tarafından Eski Van’da, Korşun Camii’nin önündeki döşemeye örülmüş halde bulunmuştur. Daha sonraki dönemlerde Urartu yazıtının üstüne ve altına Ermenice yazıtlar ve bir haç kazınmıştır. Stel daha sonra yerinden kaldırılarak Tiflis’e götürülmüş ve günümüzde Gürcistan Müzesi’nde bulunmaktadır. Stel 105 cm yüksekliğinde, 68 cm genişliğinde ve 31 cm kalınlığındadır. Yazıtın arkaik paleografisi ve Prens İnuşpua’nın anılması, yazıtın Minua’nın hükümdarlığının erken dönemine tarihlenebileceğini düşündürmektedir. Yedi satırlık yazıt, Tanrı Huṭuini’ye adanmıştır.
Transliterasyon:
1 ⸢d⸣hu-ṭu-i-ni-e mmì-nu-a-še
2 [m]iš-pu-ú-i-ni-e-hi-ni-e-še
3 i-ni NA4pu-lu-si ku-gu-ú-ni
4 ma-a-ni-ni dhu-ṭu-i-ni-ni bi-di-ni
5 mmì-nu-a miš-pu-ú-i-ni-e-hi-ni-e
6 mi-nu-uš-pu-ú-a mmì-nu-a-hi-ni-e
7 ul-gu-ú-še pi-⸢ṣu⸣-ú-še al-su-i-še-e
Çeviri:
“(1) Tanrı Huṭuini için, İşpuini’nin oğlu Minua bu steli dikti. (4) Tanrı Huṭuini adına, İşpuini’nin oğlu Minua’ya ve Minua’nın oğlu İnuşpua’ya yaşam, sevinç ve büyüklük olsun.”
Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 256–257, v. 3 s. 181, v. 5 s. 174–175.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (Şek. 4.33).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006977).
CTU A 5-79 = CICh 84 = HchI 14 = UKN 94 = KUKN 120
Görseller:
M. Salvini, 2025
Taş Blok (A 5-85)
Yazıtlı blok, F. E. Schulz tarafından 1820’lerin sonlarında Eski Van şehrindeki çarşıda bir kapının üzerinde görülmüş ve kopyalanmıştır. O zamandan beri kayıptır ve yalnızca Schulz’un kopyasından bilinmektedir. Blok, yerine yerleştirilebilmesi için tahrip edilerek yontulmuş ve 22 satırlık yazıtın yalnızca satırların uç kısımları okunabilir durumda kalmıştır. Bununla birlikte metin, Minua’nın diğer yazıtlarına oldukça benzerdir ve kolaylıkla tamamlanabilmektedir. Aynı metin iki kez tekrarlanmaktadır.
Transliterasyon:
1 [dhal-di-ni-ni uš-ma-ši-ni]
2 [i-ni NA4pu-lu-si] mmì-nu-[a-še]
3 [miš-pu-ú-i-ni]-hi-ni-[še]
4 [ku-ú-i]-gu-[ni]
5 [dhal-di-i]-ni-[ni]
6 [al-su-ú-i-ši]-i-⸢ni⸣
7 [mmì-i-nu-ú]-a-⸢ni⸣
8 [miš-pu-ú-i-ni]-e-[hi]
9 [MAN DAN-NU MAN al]-su-⸢ni⸣
10 [MAN KURbi-a-i]-⸢na⸣-e
11 [a-lu-si URUṭu-uš]-pa ⸢URU⸣
12 [dhal-di-ni-ni] ⸢uš⸣-ma-ši-⸢ni⸣
13 [i-ni NA4pu-lu-si] mmì-nu-[a-še]
14 [miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-še]
15 [ku-ú-i]-gu-ni
16 [dhal-di-i]-ni-⸢ni⸣
17 [al-su-ú-i]-⸢ši⸣-i-⸢ni⸣
18 [mmì-i-nu]-ú-a-⸢ni⸣
19 [miš-pu-ú-i]-⸢ni⸣-e-[hi]
20 [MAN DAN-NU MAN al]-su-ni
21 [MAN KURbi-a]-⸢i⸣-na-e
22 [a-lu-si URUṭu]-uš-pa ⸢URU⸣
Çeviri:
“(1) [Tanrı Haldi’nin himayesinde İşpuini]’nin oğlu Minu[a bu steli di]kti. (5) [Tanrı Haldi]’nin [azameti ile] (ben) [İşpuin]i’[nin oğlu Minu]a, (9) [güçlü kral, bü]yük [kral, Bia ülkelerinin kralı, (11) Tuş]pa-Şe[hri’nin efendisiyim]. (12) [Tanrı Haldi’nin] himayesinde (13) [İşpuini’nin oğlu] Minu[a bu steli dik]ti. (16) Tanrı [Haldi’nin aza]meti ile (18) (ben) [Min]ua, [İşpuini’nin oğlu, (20) güçlü kral, büyük kr]al, [Bi]a [ülkelerinin kralı, Tu]şpa-Şe[hri’nin efendisiyim.]”
Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (No. 96).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 260–261, v. 3 s. 185, v. 5 ss. 177–178.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (163–165).
Schulz, F. E. 1840. “Memoires sur le lac de Van et ses environs,” Journal Asiatique IX: 257–323 (No XXXVII).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006983).
CTU A 5-85 = CICh 96 = HchI 71 = UKN 108 = KUKN 133
Görseller:
F. E. Schulz, 1840
Levha Fragmanı (A 5-99)
Günümüzde kayıp olan parçanın Eski Van şehrindeki çarşıda bulunduğu ileri sürülmektedir.
Transliterasyon:
1 […] MAN […]
2 […]
3 […]-ni-ni […]
4 [… mmì]-nu-a-še
Çeviri:
“[…] kral […] … [… Mi]nua”
Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 267, v. 5 s. 184.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006997).
CTU A 5-99 = CICh 100 = HchI 78 = UKN 126 = KUKN 138
Taş Levha (A 5-101)
Yakın zamanda bulunmuş ve iki parçaya kırılmış olan taş levhanın Van yöresinden geldiği bildirilmektedir. Minua’ya ait 13 satırlık yazıt, bir kalenin inşasından söz etmektedir; ancak Van yöresinde Minua’nın hükümdarlığı dönemine tarihlenebilmiş herhangi bir kale inşası bulunmadığından, taşın kökeni şüphelidir.
Transliterasyon (Salvini, 20025):
1 dhal-di-ni-ni uš-ma-š[i-ni]
2 mmì-nu-ú-⸢a⸣-[še]
3 miš-pu-ú-i-ni-hi-n[i-še]
4 i-ni É.GAL ši-di-i[š-tú-ni]
5 ba-du-ú-si-e MAN [DAN-NU]
6 MAN KURbi-i-a-i-na-a-⸢ú⸣-[e]
7 ⸢a-lu-si URUṭu-uš⸣-[pa-a URU]
8 [mm]ì-nu-[a]-še [a-l]i [a-lu-š]e
9 [i]-ni DUB-te tú-l[i]-e
10 a-lu-še pi-tú-li-i-e
11 tú-ri-ni-ni dhal-di-še
12 dIM-še dUTU-še DINGIRMEŠ-še
13 ma-a-ni dUTU-ni pi-e-ni
Çeviri (Salvini, 2025):
“Tanrı Haldi’nin himayesi sayesinde, İşpuini’nin oğlu Minua bu kaleyi mükemmellikle inşa etti. Güçlü kral, Biainili ülkesinin kralı, Tuşpa kentinin efendisi, Minua şöyle der: Bu yazıtı yok eden kişiyi, ona zarar veren kişiyi, Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı (ve bütün) tanrılar güneşin altında yok etsin.”
Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 5 ss. 186–187.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, Leiden, ss. 114–211 (165–167, A 5-103 olarak yayınlandı).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006999). (son erişim 09-2026; eksik)
Görseller:
M. Salvini, 2025
Surb Sahak Kilisesi Steli (A 8-1)
Uzun, dikdörtgen biçimli bir stelin üst bölümü, daha önce Eski Van şehrindeki Surb Sahak Kilisesi’nde bulunmaktaydı. Dört yüzü de yazıtlı olan stelin yüzlerinden birine daha sonraki bir dönemde birkaç haç kazınmıştır. Stel günümüzde kayıptır ve yalnızca kopyalarından bilinmektedir. Uzun metin, Kral I. Argişti’nin askerî faaliyetlerini anlatan yıllık niteliğinde bir kayıttır.
Transliterasyon:
ön yüz
1 dhal-di-e e-ú-ri-i-⸢e⸣
2 i-ni NA4pu-lu-si mar-gi-iš-ti-[še]
3 mmì-nu-ú-a-hi-ni-še ku-gu-ú-[ni]
4 dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-[ni]
5 mar-gi-iš-ti-ni mmì-nu-a-hi MAN DAN-[NU]
6 MAN al-su-i-ni MAN KURbi-a-i-na-ú-[e]
7 MAN MANMEŠ-ú-e a-lu-si URUṭu-uš-pa ⸢URU⸣
8 [m]ar-gi-iš-ti-še a-li a-lu-še i-ni DUB-[te]
9 tú-li-i-e a-lu-še pi-tú-li-i-e a-lu-[še]
10 a-i-ni-i i-ni-li du-li-e ti-ú-li-⸢e⸣
11 ú-li-i tú-ri a-lu-še ú-li-še ti-ú-li-⸢e⸣
12 i-e-še za-du-bi tú-ri-ni-ni dhal-di-i-[še]
13 dIM-še dUTU-še DINGIRMEŠ-še ma-a-ni ar-mu-⸢zi⸣
14 dUTU-ni pi-e-i-ni mì-i ar-hi ú-ru-li-a-⸢ni⸣
15 mì-i i-na-i-ni mì-i na-ra-a a-ú-i-⸢e⸣
16 ú-lu-li-e dhal-di-ni-ni uš-ma-a-ši-i-⸢ni⸣
17 dhal-di-ni-ni ba-ú-ši-ni i-ú dhal-di-⸢še⸣
18 mar-gi-iš-ti-i-e mmì-nu-ú-a-hi-ni-⸢e⸣
19 MAN-tú-hi a-ru-ni na-ha-bi LÚAD-ni e-si-i
20 dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-ni mar-gi-iš-ti-ni
21 mmì-nu-a-hi MAN DAN-NU MAN KURbi-a-i-na-ú-⸢e⸣
22 a-lu-si URUṭu-uš-pa-a URU mar-gi-iš-ti-⸢še⸣
23 a-li-e ⸢KUR?⸣ [x-x]-⸢ú⸣-ni-ni du-ur-ba-i-e ⸢ma⸣-nu
24 ⸢d⸣hal-⸢di⸣-[ni uš-ta-bi ma]-si-ni-e GIŠšú-ri-⸢e⸣
25 [ka-ru-ni KURx-x-ú-ni-ni] KUR-ni-e te-qu-⸢ni⸣
26 [mar-gi-iš-ti-ka-i dhal]-⸢di⸣-i ku-ru-ni
27 [dhal-di-ni GIŠšú-ri-i ku-ru-ni d]hal-di-ni-⸢ni⸣
28 […]-⸢i?⸣-ši-⸢ni⸣
right side
1 [dhal-di-ni] ⸢uš-ta⸣-[bi]
2 [ma-si]-ni-e GIŠšú-ri-[e]
3 [ka]-⸢ru⸣-ni mu-ṭu-bur-ši-[ni]
4 [m]⸢di⸣-a-ú-[hi] KUR-ni-i-[e]
5 [ka]-ru-ni mx-nu-la-a-[ni]
6 [KUR]⸢e⸣-ba-⸢ni-ni te⸣-qu-⸢ni⸣
7 [m]ar-gi-iš-ti-ka-a-[i]
8 [d]hal-di-i ku-ru-ú-⸢ni⸣
9 [d]hal-di-ni ⸢šú-ri⸣ ku-ru-⸢ni⸣
10 [d]hal-di-ni-ni al-su-ši-⸢ni⸣
11 ⸢uš⸣-ta-[bi mar-gi]-⸢iš⸣-ti-ni
12 [m]mì-nu-a-hi mar-gi-iš-ti-še
13 ⸢a⸣-li-e m⸢di⸣-i-a-ú-hi
14 ⸢ši⸣-šú-ha-ni du-ur-ba-bi
15 ⸢LÚ⸣hu-ra-a-di-ni-⸢li⸣
16 ⸢ú⸣-e-li-du-bi ú-la-di
17 [m]di-i-⸢a-ú-hi-ni-e-di⸣
18 ⸢a⸣-ri-bi-e-ri-da-bi
19 ⸢ka⸣-ú-ki gu-nu-ši-ni-⸢e⸣
20 x-i-ga-ra-⸢ab?⸣ hu-bi-ni-⸢e⸣
21 [e?]-ʾa ⸢ar⸣-da-a-ka-⸢i⸣
22 [m]ar-gi-i-iš-ti-i-še
23 [a]-li-e hu-ti-i-a-di
24 [d]hal-di-e-di EN-di
25 [d]⸢IM⸣-di dUTU-ni-di
26 [DINGIR]MEŠ-áš-te KURbi-a-⸢na⸣-áš-te
27 [a]-⸢lu⸣-si-ni-ni al-⸢su⸣-ši-ni
arka yüz
1 [dhal-di]-i-ni uš-ta-a-bi
2 [ma-si]-ni-e GIŠšú-ri-i-e
3 [ka-ru]-ni KURe-ti-i-ú-ni-ni
4 [ka-ru-ni] URUqi-hu-ni KUR-ni-e te-qu-ni
5 [mar]-gi-iš-ti-ka-i dhal-di-i ku-ru-ni
6 [d]⸢hal⸣-di-i-ni GIŠšú-ri-i ku-ru-ú-ni
7 [d]⸢hal⸣-di-i-ni-ni al-su-ú-i-ši-i-ni
8 [uš]-ta-bi mar-gi-iš-ti-ni mmì-nu-ú-a-hi
9 [d]hal-di-i-ni ú-lu-uš-ta-a-i-bi
10 [m]ar-gi-iš-ti-i-še a-li-e ha-a-ú-bi
11 ⸢URU⸣qi-hu-ni KURsi-lu-ni-ni ṣu-i-ni-a bi-di-e
12 [ku]-ṭi5-i-a-di pa-a-ri-e URUa-li-iš-tú-ú
13 ⸢ʾa⸣-še MUNUSlu-tú pa-ru-bi dhal-di-ni-ni ba-ú-ši-ni
14 mar-gi-iš-ti-še mmì-nu-a-hi-ni-še a-li-e
15 URUer-bu-ú-ni-ni ši-i-di-iš-tú-ú-bi-e
16 ⸢KUR⸣bi-i-a-i-na-a-ú-e uš-ma-a-še-e
17 [KUR]lu-lu-i-na-ú-i na-a-pa-a-hi-i-a-i-di
18 qi-i-ú-ra-a-ni-e qu-ul-di-i-ni-e ma-a-nu
19 ú-i gi-e-i ši-i-da-a-ú-ri-e iš-ti-ni
20 DAN-NUMEŠ ar-ni-ú-ši-ni-li za-du-bi iš-ti-ni
21 6? LIM 6 ME LÚMEŠ gu-nu-ši-ni-i e-er-ṣi-du-bi
22 ⸢iš⸣-ti-i-ni KURha-a-te-e KURṣu-ú-pa-a-ni
23 dhal-di-i-ni-ni al-su-ú-i-ši-i-ni
24 mar-gi-iš-ti-še mmì-nu-[a-hi]-⸢ni⸣-še a-li-e
25 hu-ti-a-di dhal-di-⸢i⸣-[e-di EN]-⸢di⸣ [d]IM-di
26 dUTU-di DINGIRMEŠ-áš-⸢te⸣ [KURbi-a-i-na-áš]-te
27 a-lu-si-ni-ni ⸢al⸣-[su-i-ši-ni a-li a-ba-di]
28 ha-ši-al-me DINGIR[MEŠ i-ku-ka-ni MU uš-ta-di]
29 KURú-bur-da-[ú-e e-di-ia mx-x-lu-bu-ra-a-ni]
30 MAN KUR⸢ú⸣-bur-[da-al-hi ha-a-ú-bi KURe-ba-a-ni-i-e]
left side
1 ⸢i⸣-ú dhal-di-še ma-a-si
2 DINGIR i-ni-ri-a-še uš-tú-ni
3 i-ú DINGIRMEŠ-ú-e tar-a-mu
4 KURšú-ri-e-li za-šú-a-li
5 dhal-di-e mar-gi-iš-ti-ni
6 su-li-e-di-ia-ni iš-ti-ni-ni
7 LÚip-ri-ú-na-ni e-di-ni
8 KURbi-a-i-na-ni e-di-ni
9 i-a-ni-li dhal-di-i-še
10 ma-si-ni-li hu-ru-ni-li
11 e-si-di-ni i-ni-ri-a-ši
12 ú-šú-ú-i-ni ta-lu-su-ni
13 DUB-te iš-ti-ni te-ru-ú-bi
14 ʾa-še MUNUSú-e-di-i-a-ni
15 iš-ti-ni-ni pa-a-ru-ú-bi
16 mar-gi-iš-ti-še a-li-e
17 i-ku-ka-ni MU ši-iš-ti-ni
18 LÚA.SIMEŠ ú-e-li-du-ú-bi
19 hu-ti-a-di dhal-di-e-di EN-di
20 dIM-di dUTU-di DINGIRMEŠ-áš-te
21 KURbi-a-na-áš-te a-lu-si-ni-ni
22 al-su-i-ši-ni a-li a-ba-⸢di⸣
23 ha-ši-al-me DINGIRMEŠ uš-ta-[di]
24 ⸢KUR⸣ur-me-i-e-di ha-⸢ú⸣-[bi]
25 [KURur]-me-e KUR-ni-e KUR-⸢ni⸣ [a-tú-bi]
26 [ku-ṭi5-a]-⸢di⸣ pa-⸢ri⸣ [x x x x]
Çeviri:
“(ön yüz 1) Efendisi Tanrı Haldi için, Minua’nın oğlu Argişti bu steli dik[ti]. (4) Tanrı Haldi’nin azameti [ile] (ben) Minua’nın oğlu Argişti, güçlü kral, büyük kral, Bia ülkelerinin kralı, krallar kralı, Tuşpa-Şehri’nin efendisiyim. (8) Argişti şöyle der: Bu yazıtı yok eden kişiyi, ona zarar veren kişiyi, bu işleri başka birine yaptıran ve (11) “Git, yok et!” diyen kişiyi, “Bunu ben yaptım” diyen kişiyi, (12b) Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı (ve bütün) tanrılar onu ve soyunu güneşin (veya: Güneş Tanrısı’nın) altında yok etsin . . . (lanet formülünün geri kalanı çevrilememektedir). (16b) Tanrı Haldi’nin himayesinde, Tanrı Haldi’nin buyruğuyla, Tanrı Haldi Minua’nın oğlu Argişti’ye krallığı verdiğinde, (Argišti) babasının tahtına oturdu. (20) Tanrı Haldi’nin azameti ile (ben) Minua’nın oğlu Argişti, güçlü kral, Bia ülkelerinin kralı, Tuşpa-Şehri’nin efendisiyim. (22b) Argişti şöyle der: [. . .] ülkesi . . . isyan etmişti. (24) Tanrı Hald[i] silah[ıyla yola çıktı. X-uni ülkesinin] bölgesini [yendi], ülkeyi [Argišti’ye] boyun eğdirdi. (26b) [Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Hald]i’nin [silahının ardından(?), Tanrı] Haldi’nin [aza]meti ile . . . [. . .]
(sağ yan 1) [Tanrı Haldi] silahıyla yola çıktı. Diauhi ülkesinin Uṭuburšini’yi [y]endi, x-nula’yı [y]endi ve ülkeyi Argišti’ye boyun eğdirdi. (8) Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), (10) Tanrı Haldi’nin azameti ile Minua’nın oğlu Argišti yola çıktı. (11b) Minua’nın oğlu Argišti şöyle der: Diauehi yeniden isyan etti. (15) Birlikleri seferber ettim, Diauehi’ye gittim. (18) Savaşmak üzere karşıma çıktılar. (20) . . . vadide(?) . . . (22) Argišti şöyle der: Efendim Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na ve Bia ülkelerinin (bütün) tanrılarına dua ettim. (27) Efendim [Tanrı Hald]i azameti ile silahıyla yola çıktı. Etiuni ülkesini [yend]i, Qihu kentinin bölgesini yendi ve onu Argišti’ye boyun eğdirdi.
(arka yüz 5b) Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), Tanrı Haldi’nin azameti ile Minua’nın oğlu Argišti yola çıktı. Tanrı Haldi birliklerin önünde yürüdü. (10) Argišti şöyle der: Gölün kıyısındaki(?) Siluni ülkesinin Qihuni kentini ele geçirdim ve Alištu kentine geldim. (13) Erkekleri ve kadınları sürgün ettim. Tanrı Haldi’nin buyruğuyla Minua’nın oğlu Argišti şöyle der: (15) Bia ülkelerinin korunması ve düşman ülkelerinin korkutulması için Erbuni kentini inşa ettim. (18) Ülke ıssızdı; burada (daha önce hiç)bir şey inşa edilmemişti. Orada büyük işler gerçekleştirdim. (21) Oraya Hatti ülkesinden ve Ṣupa ülkesinden 6600 savaşçı (“savaş adamı”) yerleştirdim. (23) Tanrı Haldi’nin azameti ile Minua’nın [oğlu] Argišti şöyle der: Efendim Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na ve Bia ülkesinin (bütün) tanrılarına dua ettim. (27) Efendinin aza[meti ile, istediğim şeyler için] tanrı[lar] beni dinledi. [Aynı yıl] Uburda ülkesine doğru [yola çıktım]. Uburda kralı x-lubura’yı ele geçirdim. […] ülkede …
(sol yan 1) (Çevrilememektedir.)
Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (Lev. XXVI, XXVII, XXIX).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 325–329, v. 3 s. 196, v. 5 ss. 193–197.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007002).
CTU A 8-1= CICh 112A = HchI 81 = UKN 128 = KUKN 174
Görseller:
C. F. Lehmann-Haupt, 1928–1935
Surb Sahak Kilisesi Steli (A 8-2)
Uzun, dikdörtgen biçimli bir stelin orta bölümü, daha önce Eski Van şehrindeki Surb Sahak Kilisesi’nde bulunmaktaydı. Yazıt işlenmiş iki yüzünden birine daha sonraki bir dönemde birkaç haç kazınmıştır. Parça günümüzde kayıptır ve yalnızca kopyalarından bilinmektedir. Uzun metin, Kral I. Argişti’nin askerî faaliyetlerini anlatan yıllık niteliğinde bir kayıttır.
Transliterasyon:
ön yüz
1ʹ [hu]-ti-a-[di] dhal-[di-e-di EN-di dIM-di dUTU-di]
2ʹ [DINGIRMEŠ-áš]-te KURbi-a-i-na-áš-⸢te⸣ [a-lu-si-ni-ni]
3ʹ [al]-su-i-ši-ni a-li a-ba-⸢di⸣ [ha-ši-al-me DINGIRMEŠ]
4ʹ [m]ar-gi-iš-ti-še mmì-nu-ú-a-hi-ni-[še a-li-e]
5ʹ dhal-di-[i] ku-ru-ni dhal-di-ni GIŠšú-ri-[i ku-ru-ni]
6ʹ dhal-di-[ni-ni] al-su-ú-i-ši-ni uš-⸢ta⸣-[a-di]
7ʹ [KUR]ma-na-⸢a⸣-[i-di] ha-a-ú-bi KURir-ki-ú-[ni-ni]
8ʹ ku-ṭi5-i-[a-di] pa-ri KURaš-šur-ni-ni KURal-⸢ga⸣-[ni]
9ʹ 6 LIM 4 ME 81 LÚUNMEŠ MU a-li-ki za-áš-⸢gu⸣-[ú-bi]
10ʹ a-li-ki še-hi-ri a-gu-bi 2 ME 86 ANŠE.KUR.⸢RA⸣MEŠ
11ʹ 2 LIM 2 ME 51 GU4pa-hi-niMEŠ 8 LIM 2 ME 5 UDUšú-še[MEŠ]
12ʹ mar-gi-⸢iš-ti⸣-še a-li-e dhal-di-a iš-ti-ni-[e]
13ʹ i-na-ni-li ar-ni-ú-ši-ni-li šú-si-ni MU za-du-⸢bi⸣
14ʹ dhal-⸢di-ni⸣ [uš]-⸢ta⸣-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-i-e
15ʹ ka-ru-[ni KURma-na]-ni-e ka-ru-ni KURbu-uš-tú-ni
16ʹ te-e-qu-ú-a-li-e mar-gi-iš-ti-i-ka-a-i
17ʹ dhal-di-ni-[ni] al-su-i-ši-⸢ni⸣ mar-gi-iš-ti-še a-li-e
18ʹ hu-ti-a-di [dhal]-di-e-di EN-di dIM-di dUTU-di
19ʹ DINGIRMEŠ-áš-te KURbi-a-⸢i-na-áš⸣-te a-lu-si-ni-ni
20ʹ al-su-i-ši-⸢ni⸣ a-li [a-ba-di] ha-ši-al-me DINGIRMEŠ
21ʹ mar-gi-⸢iš⸣-ti-še mmì-nu-⸢ú⸣-a-hi-ni-e-še a-li-e
22ʹ dhal-di-i ⸢ku⸣-ru-ni d⸢hal-di⸣-ni GIŠšú-ri-i ku-ru-ni
23ʹ dhal-[di-ni]-ni al-su-ú-i-ši-i-ni
24ʹ uš-ta-[di KURbu]-uš-tú-e-di ha-a-ú-bi
25ʹ KURáš-⸢qa⸣-ia-[i] hu-bi KURšá-ti-ra-ra-ga-a-ni
26ʹ an-da-a-ni KURú-gi-iš-ti-ni ʾa-al-du-ú-bi
27ʹ sal-ma-at-hi KUR⸢ú⸣-ú-ši-ni ku-ṭi5-i-a-di
28ʹ pa-a-ri-e KURa-la-ṭi5-i-e KURba-ba-a-ni
29ʹ [KUR]e-ba-a-ni a-ma-áš-[tú]-bi URUMEŠ har-ha-ar-šú-bi
30ʹ ʾa-še LÚú-e-di-a-ni iš-ti-ni-ni pa-ru-ú-bi
31ʹ 7 LIM 8 ME ⸢73⸣ LÚta-ar-šú-ú-a-ni šá-a-li-e
32ʹ a-li-ki [za]-áš-gu-bi a-li-ki še-hi-ri a-gu-bi
33ʹ 2? ME 90? [ANŠE.KUR.RA]MEŠ pa-ru-bi 1 ME 1 ANŠE.A.AB.BAMEŠ
34ʹ 4 LIM 9 ME 9 GU4pa-hi-niMEŠ 10 LIM 9 LIM 5 ME 50 UDUšú-šeMEŠ
35ʹ mar-gi-⸢iš⸣-ti-še a-li-e dhal-di-a iš-ti-ni-e
36ʹ i-na-ni-li ar-ni-ú-ši-ni-li šú-si-ni MU za-du-bi
37ʹ dhal-di-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-i-e
38ʹ ⸢ka⸣-ru-ni KURma-na-a-ni LÚhu-ra-di-e te-qu-ni
39ʹ [m]ar-gi-iš-ti-ka-i dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-ni
40ʹ mar-gi-iš-ti-še mmì-nu-a-hi-ni-e-še a-li-e
41ʹ [i-ú] mar-gi-iš-te-e-hi-ni-li ši-du-ú-bi
42ʹ [ÍDmu-na-ni PA5 m]ʾa-⸢za⸣-i-ni-e KUR-ni-e a-gu-bi
43ʹ [ha-šú-ú-bi KURma-na-še URUsi-ra]-⸢a⸣-ni ha-i-la-a-ni
arka yüz
1ʹ [ku]-⸢ṭi5-i-a⸣-[di pa]-⸢ri⸣-e KURbi-⸢i-a⸣-[ú-e]
2ʹ [x]-šá-ni uš-[ta-di KUR?].⸢ul⸣-di-ni-e KUR-ni-e-[di]
3ʹ ⸢URU⸣zu-ú-[a-ni-e-di] ⸢URU⸣zu-ú-a-ni URU MAN-⸢si⸣
4ʹ [m]di-i-a-ú-[hi-ni]-⸢e⸣-i a-ma-áš-tú-ú-⸢bi⸣
5ʹ te-ru-[bi] ⸢DUB⸣-[te iš-ti-ni]-⸢e⸣ ši-a-di KURKÁ-ṣi-e
6ʹ [KUR]áš-⸢qa⸣-la-⸢a⸣-[ši-e]-di 1 ME 5 É.GALMEŠ
7ʹ ha-ar-har-šú-⸢bi⸣ [4 ME 50]+⸢3⸣ URUMEŠ a-ma-áš-tú-bi
8ʹ 3 KURe-ba-ni-[e-li e]-⸢di⸣-ni su-ṭu-⸢qu-bi⸣
9ʹ LÚta-ar-šú-a-[na-ra-a]-ni a-bi-li-du-ú-[bi]
10ʹ ⸢KUR⸣e-ba-ni-⸢ú-ki⸣-[e-di] KURqa-da-a-i KUR-ni
11ʹ [KUR]áš-qa-la-ši-e ⸢URU⸣[šá-a]-ši-lu-ú-i KUR-⸢ni⸣
12ʹ [10?] LIM 5 LIM 1 ME ⸢81⸣ [ub-še 2] ⸢LIM⸣ 7 ME 34 LÚ[ʾa-še]
13ʹ [10?] ⸢LIM⸣ 6 ME 4 MUNUSú-e-di-a-ni 4 LIM 4 ME 26 ANŠE.KUR.⸢RA⸣MEŠ
14ʹ [10?] ⸢LIM⸣ 4 ME 78 GU4pa-hi-ni 7 a-ti-bi 3 LIM 7 ME 70 UDUšú-še
15ʹ [4] MANMEŠ ú-e-di-a-du-bi mšá-áš-ki-e-⸢hi⸣
16ʹ [m]⸢ar⸣-da-ra-ki-hi mbal-tú-ul-hi mqa-bi-lu-⸢hi⸣
17ʹ [LÚ]⸢EN⸣.NAMMEŠ e-si-a te-ru-bi MAN mdi-a-ú-hi
18ʹ [LÚbu]-⸢ra⸣-áš-tú-bi ʾa-al-du-bi me-ši-ni pi-e-i
19ʹ [a]-li me-še mar-gi-iš-ti-e mdi-a-ú-hi-ni-⸢še⸣
20ʹ [a]-⸢ru⸣-ni 41 MA.NA GUŠKIN tú-a-i-e 37 MA.NA KÙ.BABBARMEŠ
21ʹ [x] ⸢a⸣-ti-bi MA.NA URUDUMEŠ 1 LIM PIT-HAL-LUMEŠ 3 ME GU4pa-hi-ni
22ʹ [x] a-ti-bi UDUšú-še a-li me-še e-si-ri-i-x
23ʹ mdi-a-ú-hi-ni-di te-ru-bi MU.MU-ni ar-di-la-ni
24ʹ [x MA].NA GUŠKINMEŠ tú-ú-a-i-e 10 LIM MA.NA URUDU⸢MEŠ⸣
25ʹ [x ME] ⸢GU4⸣ ŠE 1 ME GU4.ÁB ŠE 5 ME UDUMEŠ 3 PIT-HAL-LU[MEŠ]
26ʹ [LÚA].SIMEŠ-na-a ú-ú-še ma-si-ni-i-a-ni áš-zi-⸢e⸣
27ʹ [dhal]-di-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-i-⸢e⸣
28ʹ [ka]-ru-ú-ni KURe-ti-ú-ni-ni te-e-qu-ú-ni
29ʹ [m]⸢ar⸣-gi-iš-ti-i-ka-i dhal-di-i ku-ru-ni
30ʹ dhal-di-ni GIŠšú-ri-i ku-ru-ni dhal-di-ni-ni
31ʹ [uš]-⸢ma⸣-a-ši-ni uš-ta-bi mar-gi-iš-ti-ni
32ʹ [mmì]-⸢nu⸣-ú-a-hi ú-lu-uš-ta-i-bi dhal-di-ni
33ʹ [m]⸢ar⸣-gi-iš-ti-še a-li-e a-li-e-li MANMEŠ
34ʹ ⸢ar⸣-nu-i-a-li mdi-a-ú-hi-ni-e ši-ši-ni MU
35ʹ [ha]-⸢ú⸣-bi KURlu-šá-e KURka-tar-za-e KUR-ni-e
36ʹ [KUR]⸢e⸣-ri-a-hi KUR-ni-e KURgu-lu-ta-a-hi ha-ú-bi
37ʹ [m]⸢ú⸣-i-ṭè-e-ru-hi-i-ni-e-i KURe-ba-⸢a⸣-ni
38ʹ [ku]-⸢ṭu⸣-bi pa-ri KURa-pu-ni-i-e MAN KURlu-šá-⸢a-e⸣
39ʹ [ú-e]-di-a-du-bi KURi-ga-a-e bu-ra-áš-[tú-bi]
40ʹ [e-er-ṣi]-du-bi e-si me-še mar-gi-iš-ti-e a-[ru-ni]
41ʹ [x x] x x x [x x] x x x
Çeviri:
“(ön yüz 1ʹ) Tanrı Haldi’ye, Efendime, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na ve Bia ülkelerinin (bütün) tanrılarına dua ettim. Efendimin azameti ile istediğim şeyi tanrılar beni dinledi. (4ʹ) Minua’nın oğlu Argišti [şöyle der]: Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), (6ʹ) Tanrı Haldi’nin azameti ile Mana [ülke]sine karşı savaşa gittim. Irkiu[ni] ülkesini ele geçirdim; Aššur ülkesinin dağ [geçidine](?)/sınır [bölgesine](?)/alçak [arazisine](?) geldim. (9ʹ) (Bir) yıl içinde(?) 6481 kişi; kimini öldür[düm], kimini sağ olarak götürdüm. 286 at, 2251 öküz, 8205 koyun. (12ʹ) Argišti şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim. (14ʹ) Tanrı Haldi silahıyla savaşa [git]ti; [Mana ülkesini] yendi, Buštu ülkesini yendi ve onları Argišti’ye boyun eğdirdi. (17ʹ) Tanrı Haldi’nin azameti [ile] Argišti şöyle der: [Tanrı Hal]di’ye, Efendime, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na ve Bia ülkelerinin (bütün) tanrılarına dua ettim. Efendimin azameti ile istediğim şeyler için tanrılar beni dinledi. (21ʹ) Minua’nın oğlu Argišti şöyle der: Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), (23ʹ) Tanrı Hal[di]’nin azameti ile [Bu]štu [ülkesine] doğru yola çık[tım]. Šatiraraga ülkesinin sağ tarafında(?) bulunan Aškaia ülkesi[nin] vadisini(?) ele geçirdim; Uši ülkesinin sol tarafında(?) bulunan Ugišti ülkesini boyun eğdirdim. (27ʹb) Alaṭi ülkesine, dağlık ülkeye geldim; ülkeyi yaktım, yerleşimleri yıktım, erkekleri ve kadınları oradan sürgün ettim. Bir yıl içinde 78[7]3 kişi; kimini öldürdüm, kimini sağ olarak götürdüm. (33ʹ) 290 [at], 101 deve, 4909 sığır ve 19550 koyun yağmaladım. (35ʹ) Argišti şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim. (37ʹ) Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı; Mana ülkesini yendi ve birlikleri Argišti’ye boyun eğdirdi. (39ʹb) Tanrı Haldi’nin azameti için Minua’nın oğlu Argišti şöyle der: Argištihinili kentini inşa ettiğimde, Muna nehrinden (= Aras) ʾAza ülkesine bir kanal kazdım. (42ʹb) [Manaše ülkesinin ve Sira kentinin […’yi] fethetmek istediğini] duydum [. . .].
(arka yüz 1ʹ) Bia ülkesin[e gel]dim; [U]ldini ülkesinin(?) bölgesine, Zua kentine doğru yola çıktım. Diauehi’nin kraliyet kenti Zua’yı yaktım. (5ʹ) [Oraya?] bir yazıt dik[tim]; KÁ-ṣi ülkesine ve Ašqalaši ülkesine gittim. 105 kaleyi yıktım, [45]3 yerleşimi yaktım. (8ʹ) Ayrıca 3 ülkeyi kuşattım(?) ve onları sakinleriyle birlikte ülkeme kattım: Qada ülkesinin topraklarını, Ašqalaši ülkesini ve Šašilu ülkesinin topraklarını. (12ʹ) 15181 genç erkek(?), [2]734 erkek, [1]6004 kadın, 4426 at, [10]478 öküz, 73770 koyun. (15ʹ) [4] kralı hadım ettim(?): Šaškiealıyı, Ardarakiealıyı, Baltealıyı ve Qabiluealıyı. (17ʹ) Bu yere valiler yerleştirdim. Diauhi kralını boyun eğdirdim ve onu haraca bağladım. (19ʹ) Diauhi’nin Argišti’ye verdiği haraç şuydu: 41 mina saf altın(?), 37 mina gümüş, x on binlerce mina bakır, 1000 binek atı, 300 öküz, x on binlerce koyun. (22ʹb) Diauhi tarafından her yıl verilmesini emrettiğim haraç şuydu: x mina saf altın(?), 10000 mina bakır, x yüzlerce besili öküz, 100 besili inek, 500 koyun, 3 binek atı. (26ʹ) Birlikler arasında, kendi ašzie’sinden uše. (27ʹ) Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı; Etiuni ülkesini [ye]ndi ve onu Argišti’ye boyun eğdirdi; Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), (30ʹb) Tanrı Haldi’nin himayesinde, [Min]ua’nın oğlu Argišti yola çıktı ve Tanrı Haldi (birliklerin önünde) yürüdü. (33ʹ) Argišti şöyle der: İsyan eden(?) Diauehi krallarını bir yıl içinde ikinci kez ele geçirdim. (35ʹb) Luša ülkesinin, Katarza ülkesinin topraklarını, Eriahi ülkesinin topraklarını, Gulutahi ülkesini ele geçirdim; Uiṭeruhi topraklarını ele geçirdim. (38ʹ) Apuni ülkesine [g]eldim; Luša ülkesinin kralını hadım ettim(?), Igae ülkesini boyun eğdi[rdim], onu [bu] yere yerleştirdim ve (Igae ülkesi) Argišti’ye haraç ve[rdi …].”
Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (Lev. XXVI, XXVIII).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 329–332, v. 3 ss. 197–198, v. 5 ss. 197–200.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007003).
CTU A 8-2= CICh 112B = HchI 81 = UKN 128 = KUKN 174
Görseller:
C. F. Lehmann-Haupt, 1928–1935
Taş Blok (A 8-4)
Yazıtın yedi satırının parçalı halde korunduğu bir taş blok, 19. yüzyılın sonlarında Eski Van şehrindeki özel bir evde bulunmuş ve daha sonra Tiflis’e götürülmüştür. Taşın yüksekliği 30 cm, genişliği 74 cm ve kalınlığı 42 cm’dir; günümüzde Tiflis’teki Gürcistan Müzesi koleksiyonunda bulunmaktadır.
Transliterasyon:
1 [i?]-bi-⸢ra⸣-a-[ni? x x x x x x]
2 ⸢ka⸣-a-di KUR[x x x x x x x]
3 [KUR]e-ti-ú-⸢ni⸣ [x x x x x x]
4 [sal]-ma-at-hi ⸢ka⸣-[x-x x x x]
5 [KUR]⸢e⸣-ti-ú-ni [x x x x x x]
6 [nu?-na?]-bi ka-[ú?-ki? x x x]
7 [i?-bi?]-⸢ra⸣-a-[ni? x x x x x]
Çeviri:
“(1) … X ülkesini geçtim … (3) Etiuni ülkesini … sol taraftan (5) Etiuni ülkesini geçtim … … o bana [geldi(?)] …”
Kaynaklar:
Tseretheli, G. V. 1939. Urartskie Pamjatniki Muzeja Gruzii/The Urartean Monuments in the Georgian Museum Tbilissi, Tbilisi (Lev. XXVII).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 346, v. 3 s. 219, v. 5 ss. 213–214.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007005).
CTU A 8-4= CICh 113b = HchI 84 = UKN 129a = KUKN 175a
Görseller:
G. v. Tseretheli, 1939
Taş Blok (A 8-5)
Bir yazıtın parçalı satırlarını taşıyan taş blok, 19. yüzyılın sonlarında Eski Van şehrindeki özel bir evde bulunmuş ve daha sonra Tiflis’e götürülmüştür. Taşın yüksekliği 33 cm, genişliği 89 cm ve kalınlığı 42 cm’dir; günümüzde Tiflis’teki Gürcistan Müzesi koleksiyonunda bulunmaktadır.
Transliterasyon:
1 ⸢KUR?⸣ še [x x x x x x x x x x x x x x]
2 KURgu-lu-ta-hi KURbu-[x x x x x x x x]
3 KURa-ni-iš-te-ir-ga-[e? x x m]⸢ar⸣-gi-iš-ti-[ni]
4 hu-ti-a-di ⸢d⸣[hal-di]-e-[di EN-di dIM-di dUTU-di DINGIRMEŠ-áš-te]
5 [a]-lu-[si-ni-ni al-su-i-ši-ni x x x x x x]
Çeviri:
“(1) … ülke, Gulutahi ülkesi, Bu-X ülkesi, Aništergae ülkesi … Argišti (4) Tanrı [Haldi’ye, Efendime, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na ve (bütün) tanrılara] dua ettim: (5) [Ef]endimin [az]ame[ti ile …”
(Yaklaşık 5 satırlık bir boşluk yazıtsız bırakılmıştır)
Kaynaklar:
Tseretheli, G. V. 1939. Urartskie Pamjatniki Muzeja Gruzii/The Urartean Monuments in the Georgian Museum Tbilissi, Tbilisi (Lev. XXVII).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 346, v. 3 s. 219, v. 5 s. 214.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007006).
CTU A 8-5= CICh 113a = HchI 83 = UKN 129b = KUKN 175b
Görseller:
G. V. Tsereteli, 1939
Engusner Kilisesi’nden Taş Blok (A 8-27)
Üstünde altı satırlık bir yazıt bulunan taşın, 1890’larda Van’daki Engusner kilisesinde görüldüğü bildirilmiştir. Engusner, Van kentinin hemen kuzeyinde bulunan Akköprü Deresi’nin eski adıdır. Kilisenin ve taşın yeri bilinmemektedir. Eser günümüze yalnızca bir kalıp kopyası aracılığıyla ulaşmıştır. Yazıt, bir tahıl ambarının kuruluşunu anmaktadır.
Transliterasyon:
1 dhal-di-i-ni-ni
2 uš-ma-a-ši-i-ni
3 mar-gi-iš-ti-i-še
4 mmì-nu-a-hi-ni-e-še
5 i-ni ʾa-a-ri šú-ú-ni
6 10 LIM ka-pi iš-ti-ni
Çeviri:
“Tanrı Haldi’nin himayesinde, Minua’nın oğlu Argišti bu siloyu doldurdu: burada 10.000 kapi (tahıl) vardır.”
Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (Lev. XLII).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 360, v. 3 s. 239, v. 5 s. 229.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007028).
CTU A 8-27= CICh 114 = HchI 95 = UKN 135 = KUKN 181
Görseller:
C. F. Lehmann-Haupt, 1928-1935
Aygistan’dan Stel Parçası (A 10-7)
Dairesel bir taşa dönüştürülmüş olan bir stelin üst bölümü, 19. yüzyılın sonlarında Eski Van şehrinin Aygistan (“Bahçe Kent”) kesimindeki bir evde bulunmuş ve daha sonra Tiflis’e götürülmüştür. Yazıt, taşın yüzeyine açılan bir kanal nedeniyle daha da tahrip olmuştur. Mevcut parça 72 cm yüksekliğinde, 41 cm genişliğinde ve 31 cm kalınlığındadır ve günümüzde Tiflis’teki Gürcistan Müzesi’nde bulunmaktadır.
Transliterasyon:
1 dIM-a ⸢EN-gi-e⸣
2 i-ni NA4⸢pu⸣-[lu]-si-⸢e⸣
3 mru-sa-a-še
4 mdsar5-du-⸢ri⸣-[hi]-ni-še
5 ⸢m⸣u-e-di-ip-⸢ri-i⸣ ti-⸢ni⸣
6 ⸢ku⸣-ú-⸢gu-ú-ni⸣
7 ⸢ul⸣-gu-ši-⸢ia⸣-[ni] e-di-⸢ni⸣
8 [m]⸢ru-sa⸣-a-[ni]
9 [mdsar5-du]-⸢ri-hi⸣
10 ( rest broken )
Çeviri:
“(1) Efendisi Fırtına Tanrısı için, Sarduri’nin oğlu Rusa, yaşamı için Uedipri’yi adlandırdığı(?) bu steli dikti. (8) (Ben) Sarduri’nin oğlu Rusa’yım …” (devamı kırık)
Kaynaklar:
Tseretheli, G. 1939. Urartskie Pamjatniki Muzeja Gruzii/The Urartean Monuments in the Georgian Museum Tbilissi, Tbilisi (Lev. XX).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 509, v. 3 s. 321, v. 5 ss. 299–300.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007091).
CTU A 10-7 = CICh 144 = HchI 122 = UKN 264 = KUKN 387
Görseller:
G. Tseretheli, 1939
Haykavank’tan Stel (A 11-7)
Küçük boyutlu stel, 1903 yılında Van kentinin Haykavank semtinde, bir evin avlusunda döşeme taşı olarak yeniden kullanılmış halde bulunmuştur. Haykavank Kilisesi çevresinden getirildiği söylenmiştir. Stel o zamandan beri kayıptır. Ölçüleri 51 cm yüksekliğinde, 23 cm genişliğinde ve 10 cm kalınlığındadır. Yazıt, stelin, II. Argišti’nin bir oku 950 arşın (500 metreden fazla) uzaklığa fırlattığı yeri işaretlediğini göstermektedir; bu mesafe, günümüzde kullanılan yaylarla dahi ulaşılabilecek mesafenin üzerindedir.
Transliterasyon:
1 [mar-giš-ti]-še
2 m⸢ru-sa-hi-ni⸣-še
3 [GIŠ]GAG.TI ma-ku-lu-[ni]
4 i-nu-ka-a-ni
5 e-si-ni-ni
6 mgi-lu-ra-a-ni-e
7 GIŠTIR-ni-ka-i
8 pa-ri miš-pi-li-ni
9 mba-tú-hi-ni-ni
10 GIŠNU.KIRI₆-ni-di
11 9 ME 50 1-⸢KÙŠ⸣
Çeviri:
“(1) Rusa’nın oğlu Argišti, (3) bu yerden (6) Gilurani’nin ormanının önünden (8) Batu’nun oğlu Išpili’nin bahçesine kadar 950 arşın uzaklığa bir ok at[tı].”
Kaynaklar:
Lehmann, C. F. 1904. “Zwei unveröffentlichte chaldische Inschriften,” ZDMG 58, 815–852 (815–817).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 544–545, v. 5 s. 313.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007098).
CTU A 11-7 = CICh 150 = HchI 123 = UKN 277 = KUKN 408
Görseller:
C. F. Lehmann, 1904