Sarmaç / Kopanıs (A 5-47)
Yazıtlı taş blok, ilk olarak 1828 yılında F. E. Schulz tarafından Van’ın 10 km doğusunda, Erek Dağı’nın kuzeybatı yamaçlarında bulunan Kobanıs (günümüzde Sarmaç) köyündeki Surp Grigor Lusaworich Kilisesi’nin duvarına örülmüş halde kopyalanmıştır. Blokta aynı metni iki kez tekrarlayan 10 satırlık bir yazıt bulunmaktadır. Arka yüzünde daha sonraki dönemlerde kazınmış birkaç haç vardır. Blok 45 cm yüksekliğinde, 103 cm genişliğinde ve 49 cm kalınlığındadır. Minua tarafından yazdırılan bu yapı yazıtı, bir kale içindeki susi tapınağının ve bir kapının inşasını anmaktadır. Blok günümüzde Van Müzesi’nde sergilenmektedir.
Transliterasyon:
1 dhal-di-i-ni-ni uš-ma-a-ši-i-ni
2 dhal-di-i-e e-ú-ri-i-e mmì-nu-a-še
3 miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-še i-ni su-si ši-di-iš-tú-ni
4 dhal-di-i-ni-li KÁ-li ši-di-iš-tú-ú-a-li
5 i-ni É.GAL ši-di-iš-tú-ú-ni ba-du-ú-si-i-e
6 dhal-di-i-ni-ni uš-ma-a-ši-i-ni
7 dhal-di-i-e e-ú-ri-i-e mmì-nu-a-še
8 miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-še i-ni su-si ši-di-iš-tú-ni
9 dhal-di-i-ni-li KÁ-li ši-di-iš-tú-ú-a-li
10 i-ni É.GAL ši-di-iš-tú-ú-ni ba-du-ú-si-i-e
Çeviri:
“Tanrı Haldi’nin himayesinde, İşpuini’nin oğlu Minua bu susi tapınağını efendisi Tanrı Haldi için inşa etti. (Ayrıca) Tanrı Haldi’nin bir kapısını inşa etti ve bu kaleyi mükemmellikle inşa etti.”
(Metin ikinci kez tekrarlanmıştır.)
Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (No. 66).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 235, v. 3 s. 151, v. 5 s. 153.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006945).
CTU A 5-47 = CICh 66 = HchI 48 = UKN 73 = KUKN 91
Görseller:
Bora Bilgin, 2024
Sarmaç / Kopanıs (A 5-48)
Kabaca dikdörtgen biçimli taş blok, ilk olarak F. E. Schulz tarafından Van’ın 10 km doğusunda, Erek Dağı’nın kuzeybatı yamaçlarında bulunan Kobanıs (günümüzde Sarmaç) köyündeki Surp Grigor Lusaworich Kilisesi’nin duvarına örülmüş halde görülmüş ve kopyalanmıştır. Taş günümüzde Van Müzesi’nde sergilenmektedir; yüksekliği 40 cm, genişliği 93,5 cm ve derinliği 47,5 cm’dir. Ön ve sağ yüzlerinde tekrarlanmış yazıtlar bulunmaktadır.
Transliterasyon:
ön yüz
1 dhal-di-ni-ni uš-ma-a-ši-ni
2 mmì-nu-a-še miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-še
3 dhal-di-ni-li KÁMEŠ
4 ši-di-iš-tú-a-li
5 ba-du-si-i-e
sağ yan
1 dhal-di-ni-ni uš-ma-ši-ni
2 mmì-i-nu-ú-a-še
3 miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-še
4 dhal-di-ni-li KÁMEŠ
5 ši-di-iš-tú-a-li
6 ba-du-si-i-eMEŠ
Çeviri:
“Tanrı Haldi’nin himayesinde, İşpuini’nin oğlu Minua Tanrı Haldi’nin bir kapısını mükemmellikle inşa etti.”
(Metin bir kez daha tekrarlanmıştır.)
Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (No. 67).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 235–236, v. 3 s. 152, v. 5 ss. 153–154.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006946).
CTU A 5-48 = CICh 67 = HchI 49a = UKN 75, II 377 = KUKN 93, 105
Görseller:
M. Salvini, 2008
Bora Bilgin, 2024
Sarmaç / Kopanıs (A 5-60)
Dikdörtgen taş blok, ilk olarak 1828 yılında F. E. Schulz tarafından Van’ın 10 km doğusunda, Erek Dağı’nın kuzeybatı yamaçlarında bulunan Kobanıs Manastırı’ndaki (günümüzde Sarmaç) Surb Karapet Kilisesi’nin duvarına örülmüş halde kopyalanmıştır. Blok 79,5 cm yüksekliğinde, 75,5 cm genişliğinde ve 38 cm derinliğindedir. Dört yüzüne yazıt işlenmiştir; en büyük olan ön yüz, daha sonraki dönemlerde açılmış bir delik nedeniyle zarar görmüştür. Metin, yan yüzlerde ve ön yüzde kesintisiz satırlar halinde başlamakta ve üst yüzde yer alan yedi satırlık bir lanet formülüyle sona ermektedir. Yazıt, anlamı belirsiz olan bir barzudibiduni yapısına gönderme yapmaktadır. Blok günümüzde Van Müzesi’nde sergilenmektedir.
Transliterasyon:
1 dhal-di-ni-ni uš-ma-ši-ni mmì-nu-a-še
2 miš-pu-ú-i-ni-e-hi-ni-e-še i-ni
3 Ébar-zu-di-bi-du-ni za-du-ni mmì-nu-a-i
4 Ébar-zu-di-i-bi-i-du-ú-ni ti-i-ni
5 dhal-di-i ku-⸢ru⸣-[ni] ⸢DINGIR⸣MEŠ-na ku-ru-ni
6 ma-ni-ni iš-ti-⸢ni⸣ [mmì]-nu-u-a ar-di-še
7 a-li dhal-di x [x hu?]-ra-di-e ŠUM-e
8 a-li pu-ru-li-⸢ni⸣ [x x x ar]-pa-ú-e šú-i-ni-ni
9 bar-za-ni zi-el-[di mmì]-nu-a dhal-di-še
10 ú-ṣu-ni DINGIRMEŠ-še zi-el-di iš-ti-ni-ni
11 MANMEŠ ú-ṣi-di-la-ti-ni i-si i-bi-ra-ni
12 mmì-nu-a i-ni bar-zu-di-bi-du áš-hu-li-ni
13 a-lu-še tú-ú-li-i-e
14 a-lu-še lu-ru-qu-du-li
15 a-lu-še e-si-i-ni-e
16 su-ú-i-du-li-i-e
17 a-lu-še še-ri-du-li-e
18 tú-ri-ni-ni dhal-di-še
19 ma-a-ni dUTU pi-e-i-ni
Çeviri:
“(1) Tanrı Haldi’nin himayesinde, İşpuini’nin oğlu Minua bu barzudibiduni yapısını inşa etti. (3b) Adı ‘Minua’nın barzudibiduni yapısı’dır. (5) Tanrı Haldi’nin rehberliği[nde(?)] ve [t]anrıların rehberliğinde(?) Minua için burada (veya: orada) bir ritüel(?) olsun: Tanrı Haldi (ve?) birlikler için kim kurban keser, kim evden(?) […] bütün […] Minua için Tanrı Haldi […] eder (ve bütün) tanrılar […] burada. (11) Krallar […] Minua için bu barzudibidu’yu kurban etmelidir. (13) Onu yok eden, onu … eden, onu yerinden kaldıran, onu gizleyen(?) kişiyi, Tanrı Haldi onu güneşin (veya: Güneş Tanrısı’nın) altında yok etsin.”
Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (No. 80).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 244, v. 3 ss. 169–170, v. 5 s. 162–163.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006958).
CTU A 5-60 = CICh 80 = HchI 56 = UKN 89 = KUKN 115
Görseller:
Bora Bilgin, 2024