Taşburun / Tsolakert (A 5-1)
Kaya yazıtı başlangıçta, Iğdır ilinde Karakoyunlu ve Taşburun köyleri arasında bulunan Tsolakert Kalesi’nde yer almaktaydı. 1890’ların başlarında Alman misyoner Pastor Wilhelm Faber, bazalt bloğu dinamit kullanarak kayadan ayırmış ve blok, günümüzde hâlâ bulunduğu Berlin’deki Vorderasiatisches Museum’a satılmıştır. Ayrılan bloğun yüksekliği 1,24 m, genişliği ise 1,17 m’dir. Yazıt, Minua’nın Erikua ülkesine karşı kazandığı seferi ve Luhiuni kentini ele geçirmesini kaydetmektedir.
Transliterasyon:
1 ⸢dhal⸣-[di]-⸢ni uš⸣-ta-bi ma-si-ni GIŠšú-⸢ri⸣-[e]
2 ka-ru-ni me-ri-ku-a-[hi] KUR-ni-e ka-ru-⸢ni⸣
3 ⸢URUlu-hi-ú-ni⸣-ni te-qu-ni mmì-nu-a-ka-i
4 ⸢dhal-di ku-ru⸣-ni dhal-di-ni GIŠšú-ri-i
5 ⸢ku-ru⸣-ni dhal-di-ni-ni uš-ma-ši-ni uš-ta-bi
6 mmì-nu-a-ni miš-pu-ú-i-ni-e-hi
7 ⸢ú-lu-uš⸣-ta-bi dhal-di-ni mmì-nu-a-še
8 a-li-e nu-na-bi me-ri-[ku]-a-hi KUR-ni
9 URUlu-⸢hi-ú⸣-ni-ni URU MAN-si a-li ú-i-e
10 a-i-še a-i-ni-e-i qa-ab-qa-šú-la-la-ni
11 a-ru-ni dhal-⸢di⸣-[i]-še mmì-[nu]-ú-a
12 miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-e ha-ú-bi
13 ⸢URUlu⸣-hi-ú-ni-ni ʾa-al-du-bi
14 KURe-ti-ú-ni-ni me-e-ši-ni pi-i
15 mmì-nu-a-še a-li-e a-lu-še i-ni
16 DUB-te tú-li-e a-lu-še pi-tú-[li]-e
17 a-lu-še a-i-ni-⸢i⸣ i-ni-li du-li-e
18 a-lu-še ú-li-še ti-ú-li-⸢i-e⸣
19 i-⸢e⸣-še URUlu-hi-ú-ni-ni ha-ú-bi
20 tú-⸢ri⸣-[ni]-⸢ni⸣ dhal-di-še dIM-še dUTU-še
21 DINGIRMEŠ-⸢še⸣ ma-⸢a⸣-[ni] dUTU-ni pi-i-ni
22 mì-i ar-hi ú-ru-li-a-ni mì-i
23 i-na-a-i-ni mì-i ⸢na-a⸣-ra-a
24 a-ú-i-e ú-[lu]-⸢li⸣-[e]
Çeviri:
“(1) Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı. (2) Erikuahi ülkesini yendi. Luhiuni kentini yendi. (3) Onu Minua’ya boyun eğdirdi. (4) Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), (5b) Tanrı Haldi’nin himayesinde, İşpuini’nin oğlu Minua yola çıktı. (7) Tanrı Haldi önden yürüdü. (8b) Minua şöyle der: Erikua ülkesinden geldi. (9) Luhiuni kenti, kraliyet kenti, daha önce hiç kimsenin kuşatamadığı(?), (11) Tanrı Haldi onu İşpuini’nin oğlu Minua’ya boyun eğdirdi. (12b) Luhiuni kentini ele geçirdim, Etiuni ülkesini haraç ödemekle yükümlü kıldım. (15) Minua şöyle der: ‘Bu yazıtı yok eden kişiyi, (17) ona zarar veren kişiyi, bu işleri başka birine yaptıran kişiyi, (19) “Luhiuni kentini ben ele geçirdim” diyen kişiyi, (20) Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı (21) ve (bütün diğer) tanrılar güneşin altında yok etsin …’” (devamı çevrilememektedir)
Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (No. 21).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 183–184, v. 3 ss. 106–107, v. 5 ss. 99–100.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006899).
CTU A 5-1 = CICh 21 = HchI 21 = UKN 30 = KUKN 47
Görseller:
Bora Bilgin, 2021
Taşburun (A 5-27)
Tsolakert’ten (günümüzde Taşburun) gelen yazıt 1887 yılından beri bilinmektedir. Yazıt, 42 cm yüksekliğinde, 73 cm genişliğinde ve 75 cm derinliğinde dikdörtgen biçimli bir blok üzerine kazınmıştır. Blok, Erivan’daki Ermenistan Tarih Müzesi’nde korunmaktadır ve Minua tarafından bir kapı ile bir kalenin inşa edilmesini kutlamaktadır.
Transliterasyon:
1 [dhal]-⸢di⸣-ni-ni uš-ma-ši-⸢ni⸣
2 [i]-ú mmì-nu-a-še mer-ku-a-⸢hi⸣
3 [KUR?]-⸢ni⸣ i-ú URUlu-hi-ú-ni-ni KUR-ni
4 [i]-⸢še⸣-er-hi-ni i-ni e-⸢si⸣
5 [m]⸢mì⸣-nu-a-še e-ši-ni-ni du-ni
6 [ši]-⸢di⸣-iš-tú-a-li dhal-di-ni-li KÁ
7 ⸢É⸣.GAL ba-du-[si]-i-e
8 [m]mì-i-nu-ú-[a]-še a-li
9 [x]-e tar?-al-⸢za?-a⸣-ni
10 [ši]-dí-iš-tú-ú-[bi] te-ru-bi
11 [x x x x x x x]-⸢i⸣ [x]
Çeviri:
“(1) [Tanrı Hal]di’nin azameti ile, Minua Erikuahi [ülkesini], (3) o sırada burası Luhiuni kentinin ülkesine (aitken), (5) Minua burayı iskân edilebilir(?) hale getirdi. Bir ‘Tanrı Haldi kapısı’ ve bir kaleyi mükemmellikle inşa etti. (8) Minua şöyle der: […] taralzani inşa ettim, […] yerleştirdim.”
Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 218–219, v. 3 s. 140, v. 5 s. 134.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006925).
CTU A 5-27 = CICh 22 = HchI 22 = UKN 31 = KUKN 48
Görseller:
M. Salvini, 2008