Van Kalesi Urartu Yazıtları

Sardursburg (A 1-1A–F)

Asurca yazılmış, birbirinin aynı altı yazıt, I. Sarduri dönemine tarihlenir ve Urartu Krallığı’nın en erken tarihli yazıtlarıdır. Yazıtlar, Sardursburg olarak adlandırılan yapının (yerel adıyla Sardur Burcu veya Madır Burcu) duvarlarına kazınmıştır. Bu yapının, Van Kalesi’nin batı ucunda yer alan bir iskele yapısı olması muhtemeldir. 19. yüzyıldan beri bilinen üç yazıt (A, B, C), batıya bakan bloklar üzerinde yer alırken, diğer üçü (D, E, F) 1959 yılında gerçekleştirilen kazılar sırasında doğu tarafında ortaya çıkarılmıştır. Her bir yazıt yaklaşık 1 metre genişliğinde ve 0,3 metre yüksekliğinde bir alan kaplamaktadır.

Transliterasyon:
A
1 IM ša mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri MAN GAL-e MAN dan-nu MAN ŠÚ
2 MAN KURna-i-ri MAN šá-nin-šú NU TUK-ú LÚSIPA tab-ra-te
3 la-di-ru tú-qu-un-te MAN mu-šak-niš la kan-su-te-šú
4 mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri MAN MANMEŠ-ni šá DÙ-šú-nu MANMEŠ-ni
5 ma-da-tú am-huru mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri DU11.DU11-ub
6 ma-a ana-ku pu-la-ni an-nu-te TA* lìb-bi URUal-ni-ú-nu
7 na-ṣa-ku ana-ku BÀD an-ni-ú ar-ti-ṣi-ip

B
1 IM ša mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri MAN GAL-e
2 MAN dan-nu MAN ŠÚ MAN KURna-i-ri MAN šá-nin-šú
3 la TUK-ú LÚSIPA tab-ra-te la-di-ru
4 tú-qu-un-te MAN mu-šak-<ni->iš la kan-su-te-šú
5 mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri MAN MANMEŠ-ni šá DÙ-šú-nu
6 MANMEŠ-ni ma-da-tú [a]m-huru mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri
7 DU11.DU11-ub ma-a [ana]-ku ⸢pu⸣-la-ni an-nu-te TA* lìb-bi
8 URUal-ni-ú-nu na-ṣa-ku ana-ku BÀD an-ni-ú ar-ti-ṣi-ip

C
1 ⸢IM ša⸣ mdsar5-dūri(BÀD) ⸢A m⸣lu-ti-ib-ri MAN GAL[-e MAN dan-nu MAN ŠÚ]
2 [MAN KURna-i-ri MAN šá-nin]-šú NU TUK-ú L[ÚSIPA tab-ra-te]
3 [la-di-ru tú-qu-un-te MAN mu]-šak-n[ì?-iš la kan-su-te-šú]
4 [mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri MAN MANMEŠ-ni šá DÙ-šú-nu MANMEŠ-ni]
5 [ma-da-tú am-huru mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri DU11.DU11-ub]
6 [ma-a ana-ku pu-la-ni an-nu-te TA* lìb-bi URUal-ni-ú-nu]
7 [na-ṣa-ku ana-ku BÀD an-ni-ú ar-ti-ṣi-ip]

D
1 IM ša mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri MAN GAL-e MAN dan-nu MAN ŠÚ
2 MAN KURna-i-ri MAN šá-nin-šú NU TUK-ú LÚSIPA tab-ra-te
3 la-di-ru tú-qu-un-te MAN mu-šak-niš la kan-su-te-šú
4 mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri MAN MANMEŠ-ni šá DÙ-šú-nu MANMEŠ-ni
5 ma-da-tú am-huru mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri DU11.DU11-ub
6 ma-a ana-ku pu-la-ni an-nu-te TA* lìb-bi URUal-ni-ú-nu
7 na-ṣa-ku ana-ku BÀD an-ni-ú ar-ti-ṣi-ip

E
1 IM ša mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri
2 MAN GAL-e MAN dan-nu MAN ŠÚ MAN KURna-i-ri
3 MAN šá-nin-šú NU TUK-ú LÚSIPA tab-ra-te
4 la-di-ru tú-qu-un-te MAN mu-šak-niš la kan-su-te-šú
5 mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri MAN MANMEŠ-ni šá DÙ-šú-nu MANMEŠ-ni
6 ma-da-tú [a]m-huru mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri
7 DU11.DU11-ub ma-a ana-ku pu-la-ni an-nu-te TA* lìb-bi
8 URUal-ni-ú-nu na-ṣa-ku ana-ku BÀD an-ni-ú
9 ar-ti-ṣi-ip

F
1 IM šá mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri MAN GAL-e MAN dan-nu
2 MAN ŠÚ MAN KURna-i-ri MAN šá-nin-šú NU TUK-ú LÚSIPA tab-ra-te
3 la-di-ru tú-qu-un-te MAN mu-šak-niš la kan-su-te-šú
4 mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri MAN MANMEŠ-ni šá DÙ-šú-nu MANMEŠ-ni
5 ma-da-tú am-huru mdsar5-dūri(BÀD) A mlu-ti-ib-ri DU11.DU11-ub
6 ma-a ana-ku pu-la-ni an-nu-te TA* lìb-bi URUal-ni-ú-nu na-ṣa-ku
7 ana-ku BÀD an-ni-ú ar-ti-ṣi-ip

Çeviri:
(1) Lutibri oğlu Sarduri’nin yazıtı; büyük kral, güçlü kral, dünyanın kralı, (2) Nairi ülkesinin kralı, eşi olmayan kral, harikulade çoban, (3) savaşta korkusuz ve kendisine itaat etmeyenleri boyun eğdiren kral. (4) (Ben,) kralların kralı, bütün kralların haraçlarını kabul etmiş olan Lutibri oğlu Sarduri’yim. (5b) Lutibri oğlu Sarduri şöyle der: (6) Bu kireçtaşı bloklarını Alniunu şehrinden taşıdım ve (7b) bu duvarı inşa ettim.

Kaynaklar:
– Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 97–99, v. 3 ss. 48–52, v. 5 ss. 37–39.
– Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (124–128).
– Tan, A. 2025. “The Earliest Royal Building of the Urartian Kingdom: Sardurburç Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 212–251. (Şek. 5.4, 5.9–5.15)
– eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006874).

CTU A 1-1A–C = CICh 1–3 = HchI 1a–c = UKN 1–3 = KUKN 1–3
CTU A 1-1D–F = UKN II 319-325a–c = KUKN 4–6

Görseller:
Bora Bilgin, 2024
A. Tan, 2025
M. Salvini, 2025

Stel Nişi (A 1-2)

Ağır biçimde tahrip olmuş Asurca metin, Van Kalesi’nin güney yamacında yer alan ve büyük ölçüde yıkılmış bir kaya nişinin doğu duvarına kazınmıştır. Okunabilen bölümde hükümdar veya tanrı adlarından söz edilmemekte, ancak kurbanlık hayvanlara yapılan atıf nedeniyle metnin kültik bir içeriğe sahip olduğu anlaşılmaktadır. Yazıtın I. Sarduri dönemine ait olduğu düşünülmektedir.

Transliterasyon:
1′  x […]
2′  x […]
3′  x x [x x x x] ⸢ga?⸣
4′  [x] ⸢GU4⸣ [x x x x] za x […]
5′  [x x] ú-da-[x x x] x x […]
6′  [x x] x ú [x x x] 3? ⸢UGU?⸣
7′  ⸢SUM⸣-[an? x (x)] ú [x x x] a x […]
8′  3 [x x x] MUNUS […]
9′  ⸢UDU⸣ [x x x] x [x x x x] x […]
10′  15 GU₄.[ÁBMEŠ SUM-an] x [x x x x šu-tu-ma UDU.TI.LA SU?]
11′  LÚ ina ku-⸢mu⸣-[šu] ⸢dul⸣-[lu DÙ-áš EN] TI.[LA x x?]
12′  8 GU4MEŠ 7 ⸢GU4⸣.[ÁB]⸢MEŠ⸣ SUM-⸢an⸣ x it-[…]
13′  šu-tu-ma UDU.⸢TI⸣.LA SU LÚ ina ⸢ku-mu⸣-šu ⸢dul⸣-[lu DÙ-áš EN TI.LA x x?]
14′  šúm-mu TI.⸢LA⸣ [SU? x] ⸢GU4⸣MEŠ 3 GU4.ÁBMEŠ SUM-an [x x x x GU4.MEŠ]
15′  7 GU4.ÁB[MEŠ x?] SUM-an šá i-ka-sa-pu-ni šu-⸢tu⸣-[ma UDU.TI.LA SU]
16′  LÚ ina [ku-mu]-⸢uš⸣-šu dul-lu DÙ-áš EN TI.LA x [x x x x x]
17′  SUM [x x] MU LÁ 8 GU4MEŠ [x GU4.ÁBMEŠ SUM-an x x x x x]
18′  [šu-tu]-⸢ma⸣ UDU.TI.[LA] ⸢SU⸣ LÚ ina ku-mu-⸢šu⸣ [dul-lu DÙ-áš EN TI.LA x x?]
19′  šúm-mu TI.LA ⸢SU?⸣ [x GU4MEŠ] 5 GU4.ÁBMEŠ [SUM-an x x x x]
20′  šu-tu-ma UDU.TI.LA [SU LÚ] ⸢ina⸣ ku-mu-šu dul-lu DÙ-⸢áš⸣ [EN TI.LA x x?]

Çeviri:
… 3 … bir kadın … bir koyun … 15 inek [verir] … [Kendisi, yerine canlı bir koyun sunacak,] bir adam, [onun] yerine yaş[amı boyunca] hizmet edecektir … 8 öküz ve 7 in[ek] verecektir … Kendisi, yerine canlı bir koyun sunacak, bir adam, onun yerine [yaşamı boyunca] hizmet edecektir. Eğer [yerine] bir ca[n sunarsa], [x] öküz ve 3 inek verecektir. Cenaze sunusu olarak kurban edeceği [… öküz ve] 7 inek verecektir. Ken[disi, yerine canlı bir koyun sunacak], bir adam, onun [yerine] yaşamı boyunca hizmet edecektir. … 8 öküz [ve x inek verecektir … Kendisi, yerine] canlı bir koyun [sunacaktır]. Bir adam, [onun] yerine yaşamı [boyunca hizmet] edecektir …
Eğer yerine bir can [sun]arsa, [x öküz ve] 5 inek [verecektir …]. Kendisi, [yerine] canlı bir koyun [sunacak,] bir adam], onun yerine [yaşamı boyunca] hizmet edecektir […].

Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 99–100, v. 3 ss. 52–54, v. 5 ss. 39–40.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (128–131).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006875).

Görseller:
Tayfun Bilgin, 2024
M. Salvini, 2025

Yalı (A 2-11)

Kumtaşından yapılmış sütun kaidesi, 2012 yılında Van Kalesi’nin yaklaşık 800 m kuzeyinde bir kanalizasyon sistemi inşası sırasında iki parça hâlinde bulunmuştur. Yüksekliği 28 cm, çapı ise 104 cm’dir. Yazıtın aynı satırı üç kez tekrarlanmıştır. Eser günümüzde Van Müzesi’nde sergilenmektedir.

Transliterasyon:
1  d⸢hal⸣-di-ni-ni uš-ma-⸢ši⸣-[ni miš-pu-u-i-ni-]še mdsar5-du-ri-⸢hi⸣-ni-še i-ni É za-du-ni e-ʾa ba-du-si É-⸢ni⸣-a be-di-e qi-ú-ra-a-ni qu-ul-di-ni ma-a-nu miš-pu-u-i-ni-⸢še⸣ [mdsar5-du-ri-hi-ni-še] ⸢ši⸣-di-iš-tú-ni
2  dhal-di-ni-ni uš-ma-ši-ni [miš]-pu-u-⸢i⸣-[ni-še mdsar5-du-ri-hi-ni]-⸢še i⸣-[ni] ⸢É⸣ za-du-ni e-ʾa ba-du-si É-ni-a be-di-e qi-ú-ra-a-ni qu-ul-di-ni ma-a-nu miš-pu-u-i-ni-še mdsar5-du-⸢ri⸣-[hi-ni-še] ši-di-iš-tú-ni
3  dhal-di-ni-ni uš-ma-ši-ni⸢m⸣[iš]-⸢pu⸣-u-i-[ni-še mdsar5-du-ri-hi-ni]-⸢še i⸣-[ni É za]-⸢du⸣-ni e-ʾa ba-du-si É-ni-a be-di-e qi-ú-ra-a-ni qu-ul-di-ni ma-a-nu miš-pu-u-i-ni-še mdsar5-du-ri-⸢hi⸣[-ni-še ši]-di-iš-tú-ni

Çeviri:
“Tanrı Haldi’nin himayesinde Sarduri oğlu İşpuini bu yapıyı yaptı ve (onu) kusursuz hâle getirdi. Yapının bulunduğu yerde arazi ıssızdı. Sarduri [oğlu] İşpuini onu inşa etti.”

Kaynaklar:
Işık, K., ve B. Genç. 2012. “The Location of URUṬušpa and A New Inscribed Column Base Belonging to Ispuini, King of Urartu,” AJNES 7.1, 72–79.
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 5 ss. 53–54.
Işık, K. 2019. “Urartian inscriptions at the Van Museum. A New Collection,” Over the Mountains and Far Away (Fs Salvini), ed. P. V. Avetisyan, R. Dan, Y. H. Grekyan, Oxford, ss. 296–303 (Şek. 8).
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (128–131).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007975).

Görseller:
K. Işık, 2019
Bora Bilgin, 2024

Tebriz Kapısı (A 4-1)

Yazıt, Van Kalesi’nin doğu ucunda bulunan Tebriz Kapısı adı verilen bir niş yapısında yer almaktadır. Niş, 3,1 metre × 1,45 metre ölçülerindedir. Nişin kaya yüzeyi ve çevresindeki alan ciddi ölçüde aşınmıştır. 48 satırlık yazıt aynı metni üç kez tekrar etmektedir (1–16, 17–32 ve 33–48. satırlar). Yazıtta İşpuini, oğlu Minua ve torunu İnuşpua’nın adları geçmekte ve bir kapı ile bir tapınağın inşasından söz edilmektedir.

Transliterasyon:
1  dhal-di-ni-ni uš-ma-a-ši-ni
2  miš-pu-ú-i-ni-še a-li-e
3  mdsar5-du-ri-[e]-hi-⸢ni⸣-[še]
4  mmì-nu-ú-a-še miš-pu-[ú-i-ni-e-hi-ni-še]
5  mi-nu-uš-pu-a-še mmì-⸢nu⸣-[ú-a-hi-ni-še]
6  dhal-di-e-i su-si-[e? ši-i-di-iš-tú?-še?]
7  dhal-di-ni-li [KÁ za-tú-ú-li? ba-du-si-e]
8  ka-[a]-⸢ni⸣ URUṭu-uš-[pa pa?-ta?-ri?-e]
9  ši-⸢di⸣-[iš]-tú-ú-[li ur-pu-li? GU4pa-ha-ni UDUšú-ú-še]
10  d[hal]-⸢di⸣-i-[ni bi-i-e-di-i-ni]
11  d⸢hal-di-i⸣-[na-a-ni KÁ bi-e-di-ni]
12  ma-a-⸢ni⸣-[ni ul-gu-ú-še]
13  al-su-[i-še-e miš-pu-ú-i-ni-i-e]
14  md⸢sar5⸣-[du-ú-ri-e-hi-i-ni-i-e]
15  m[mì-nu-ú-a miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-e]
16  mi-nu-⸢uš⸣-[pu-ú-a mmì-nu-ú-a-hi-ni-e]
17  dhal-[di-ni-ni uš-ma-a-ši-ni]
18  miš-pu-ú-[i-ni-še a-li-e]
19  md[sar5-du-ri-e-hi-ni-še]
20  mmì-⸢nu⸣-ú-[a-še miš-pu-ú-i-ni-e-hi-ni-še]
21  mi-nu-[uš-pu-a-še mmì-nu-ú-a-hi-ni-še]
22  [dhal-di-e]-i [su-si-e? ši-i-di-iš-tú?-še?]
23  [dhal-di-ni]-li [KÁ za-tú-ú-li? ba-du-si-e]
24  [ka-a-ni URUṭu]-⸢uš⸣-pa-[a? pa?-ta?-ri?-e]
25  [ši-di-iš-tú-ú-li ur-pu-li?] GU4pa-⸢ha⸣-[ni UDUšú-ú-še]
26  [dhal-di-i]-ni [bi-i]-e-[di-i]-ni
27  d[hal-di-i-na]-a-[ni KÁ bi-e-di]-ni
28  ma-[a-ni-ni ul-gu-ú-še] al-[su]-i-[še]-e
29  m[iš-pu-ú-i]-ni-[i]-e
30  m[dsar5-du-ú]-ri-e-[hi-i-ni-i]-e
31  m[mì-nu-ú-a miš-pu-ú-i-ni-hi-ni]-e
32  m[i-nu-uš-pu-ú-a] mmì-[nu-ú-a-hi]-ni-e
33  [dhal-di-ni-ni uš-ma-a-ši]-ni
34  [m]⸢iš⸣-[pu-ú]-i-[ni-še a-li]-e
35  md[sar5]-du-ri-[e-hi]-⸢ni⸣-še
36  mmì-⸢nu⸣-ú-a-še m[iš-pu-ú-i-ni]-e-hi-ni-še
37  mi-nu-uš-[pu-a-še mmì-nu-ú-a]-hi-ni-še
38  dhal-di-e-[i su-si-e? ši-i]-⸢di⸣-iš-⸢tú?⸣-še?
39  dhal-di-ni-[li KÁ za-tú-ú-li? ba]-du-si-e
40  ka-a-ni URUṭu-uš-[pa pa?-ta?]-⸢ri?⸣-e
41  [ši]-di-iš-tú-[ú-li ur-pu-li? GU4pa]-ha?-[ni UDUšú-še]
42  dhal-⸢di⸣-i-[ni] bi-[i]-e-di-i-⸢ni⸣
43  [dhal-di-i-na-a-ni] KÁ ⸢bi⸣-e-di-ni
44  [ma]-a-⸢ni⸣-[ni ul-gu-ú-še al-su]-i-še-e
45  miš-[pu-ú-i-ni-i-e]
46  md[sar5-du-ú-ri-e-hi-i]-ni-[i]-e
47  mmì-⸢nu⸣-[ú-a miš-pu-ú-i-ni-hi]-ni-e
48  mi-[nu-uš-pu-ú-a mmì-nu-ú-a-hi]-ni-e

Çeviri:
“Tanrı Haldi’nin himayesinde Sarduri oğlu İşpuini şöyle der: İşpu[ini] oğlu Minua ve Min[ua] oğlu İnuşpua, Tanrı Haldi’[nin(?) bir kule tapınağını (susi) ve bir ka]pısını [kus]ursuz bir şekilde [inşa ettiler(?)]. [Bunları?] Tuşpa şehrinin önünde(?) [inşa ettiler ve] ök[üzler(?) ve koyunlar kurban ettiler(?)]. Tanrı Haldi adına, Tanrı Haldi’nin kapısı adına, [Sarduri oğlu] İşpuini için, ve [İşpuini oğlu] Mi[nua] için ve Mi[nua oğlu] İnuş[pua] için [yaşam] ve azamet olsun.”
(Aynı metin iki kez daha tekrarlanmaktadır)

Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (lev. II).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 177–178, v. 3 ss. 102–103, v. 5 ss. 79–82.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (137–142).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006898).

CTU A 4-1 = CICh 11 = HchI 12 = UKN 18 = KUKN 20

Görseller:
C. F. Lehmann-Haupt, 1928-35
Ertuğrul Anıl, 2024

Minua Çeşmesi (A 5-58A–C)

Metin, Van Kalesi’nin kuzey yamacında, kayadaki büyük bir girintinin üzerinde ve arka duvarında bulunan üç nişe kazınmıştır. Küçük yazım farklılıkları dışında aynı 19 satırlık metin üç nişin her birinde tekrarlanmaktadır. Metin, muhtemelen bir çeşme, kaynak veya kuyu olan bir tarmanilinin inşasıyla ilgilidir.

Transliterasyon (CTU V):
A
1  dhal-di-ni-ni uš-ma-ši-ni mmì-nu-a-še
2  miš-pu-u-ni-hi-ni-še i-ni-li
3  ta-ar-ma-ni-li at-hu-a-li
4  ši-di-iš-tú-a-li dhal-di-ni-ni
5  al-su-ši-ni mmì-nu-u-a-ni
6  miš-pu-u-ni-e-hi MAN tar-a-i-e
7  MAN al-su-ni MAN KURbi-a-i-na-e
8  a-lu-si URUṭu-uš-pa-e URU
9  mmì-nu-a-še miš-pu-u-ni-hi-ni-še
10  a-li a-lu-še i-ni DUB-te tú-li-e
11  a-lu-še pi-tú-li-e a-lu-še
12  a-i-ni-e-i i-ni-li du-li-e
13  a-lu-še ú-li-še ti-ú-li-e
14  i-e-še za-du-bi tú-ri-ni-ni
15  dhal-di-še dIM-a-še
16  dUTU-še DINGIRMEŠ-še ma-a-ni dUTU-ni
17  pi-i-ni mì-i ar-hi ú-ru-li-a-ni
18  mì-i i-na-ni mì-i na-ra-a
19  a-ú-e ú-lu-li-e

B
1  dhal-di-ni-ni uš-ma-ši-ni mmì-nu-a-še
2  miš-pu-ú-ni-e-hi-ni-še i-ni-li
3  ta-ar-ma-a-ni-e-li at-hu-ú-a-li
4  ši-di-iš-tú-a-li dhal-di-ni-ni
5  al-su-ú-i-ši-ni mmì-nu-u-a-ni
6  miš-pu-ú-ni-e-hi MAN DAN-NU
7  MAN al-su-i-ni MAN KURbi⸢-a⸣-i-na-e
8  a-lu-si URUṭu-uš-pa-e URU
9  mmì-nu-a-še miš-pu-ú-ni-hi-ni-še
10  a-li a-lu-še i-ni DUB-te tú-li-e
11  a-lu-še pi-tú-li-e a-lu-še
12  a-i-ni-e-i i-ni-li du-li-i-e
13  a-lu-še ú-li-še ti-ú-li-i-e
14  i-e-še za-a-du-ú-bi tú-ri-ni-ni
15  dhal-di-še dte-e-i-še-ba-a-še
16  dUTU-ni-še DINGIRMEŠ-še ma-a-ni dUTU-ni
17  pi-e-i-ni mì-i ar-hi ú-ru-li-a-ni
18  mì-i i-na-i-ni mì-i na-ra-a
19  a-ú-i-e ú-lu-li-e

C
1  dhal-di-⸢ni-ni uš⸣-ma-ši-ni [mmì-nu-a]-še
2  miš-⸢pu⸣[-ú-ni-hi-ni-še i-ni]⸢-li-e⸣
3  ta-⸢a-⸣[ra-ma]-a-[ni-li at-hu-a-li]
4  ši-di-iš-[tú-a-li dhal-di-ni]-ni
5  al-su-ú-[i-ši-ni mmì-nu-u-a-ni]
6  miš-pu-ú-[ni-e-hi MAN DAN-NU]
7  [MAN] al-⸢su-⸣[-ini MAN KURbi-a-i-na]-e
8  [a]-lu-[si URUṭu-uš-pa-e URU]
9  [mmì]-nu-⸢ú⸣-[a-še miš-pu-ú-ni-hi-ni]⸢-še⸣
10  a-li [a-lu-še i-ni DUB-te tú-li]-e
11  ⸢a-lu-ú-⸣[še pi-tú-li-e a-lu-še]
12  a-i-ni-[e-i i-ni-li du-li-e]
13  a-lu-[še ú-li-še ti-ú-li-e]
14  i-e-[še za-du-bi tú-ri-ni-]⸢ni⸣
15  dhal-[di-še dIM-a]-še
16  d[UTU-ni-še DINGIRMEŠ-še ma-a-ni dUTU-ni]
17  pi-[e-i-ni mì-i ar-hi ú-ru-li]⸢-a-ni⸣
18  mì-i i-[na-i-ni mì-i na-ra]-a
19  a-[ú-i-e ú-lu-li-e]

Çeviri:
“(1) Tanrı Haldi’nin himayesinde Minua, (2) İşpuini oğlu, bu kuyuyu kazdı ve inşa etti. (4a) Tanrı Haldi’nin azameti ile ben, (6) İşpuini oğlu Minua, güçlü kral, büyük kral, Bia ülkelerinin kralı, Tuşpa Şehri’nin efendisi. (8b) İşpuini oğlu Minua şöyle der: (10b) Bu yazıtı yok eden, (11) ona zarar veren, (12) başka birine bunları yaptıran, (13) ‘Bunu ben yaptım’ diyen kişiyi (14) Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı ve bütün tanrılar güneşin altında yok etsin! …” (lanet formülünün geri kalanı çevrilememektedir)

Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 241–242, v. 3 ss. 161–165, v. 5 ss. 159–161.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (150–154).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006956).

CTU A 5-58A–C = CICh 87a–c = HchI 59a–c = UKN 92a–c = KUKN 118a–c

Görseller:
Tayfun Bilgin, 2024
M. Salvini, 2025

Silo Yazıtı (A 5-66)

İlk kez 1969 yılında Mirjo Salvini tarafından kaydedilen dört satırlık “silo yazıtı”, Van Kalesi’nin kuzey yamacında, Sardursburg’un yaklaşık 20 metre solunda, kayaya açılmış küçük bir niş içerisinde yer almaktadır. Niş 74 × 51 cm ölçülerindedir ve yerden 3–4 metre yükseklikte bulunmaktadır. Yazıt, Minua tarafından bir tahıl silosunun doldurulmasını anlatmaktadır.

Transliterasyon:
1  dhal-di-ni-ni uš-ma-ši-ni
2  mmì-nu-a-še miš-pu-u-i-ni-hi-ni-še
3  i-ni ʾa-a-ri-e šú-ú-ni
4  20 LIM 3 LIM 1 ME 90 ka-pi iš-ti-ni

Çeviri:
“Tanrı Haldi’nin himayesinde İşpuini oğlu Minua bu siloyu doldurdu. Burada 23.190 kapi (tahıl) vardır.”

Kaynaklar:
Avetisyan, P. A., R. Dan, H. Grekyan (ed.) 2019. Over the Mountains and Far Away (Fs Salvini), Oxford. (ss. xiv–xviii, Şek. 10)
Salvini, M. 1973. “Urartäisches epigraphisches Material aus Van und Umgebung,” Belleten 37, 279–287 (279–281).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 248, v. 3 s. 173, v. 5 s. 167.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (157).
Tan, A. 2025. “The Earliest Royal Building of the Urartian Kingdom: Sardurburç Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 212–251 (Şek. 5.37).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006964).

CTU A 5-66 = KUKN 139

Görseller:
P. V. Avetisyan et al., 2019
M. Salvini, 2025
A. Tan, 2025

Minua Sirşini (A 5-68)

Yazıt, Van Kalesi’nin güney yamacında, “Minua’nın Sirşinisi” olarak adlandırılan mağara odasının girişinin sağ duvarına kazınmıştır. Siršini sözcüğünün muhtemelen “ahır” anlamına geldiği düşünülmektedir. Yazıt 77 cm yüksekliğinde ve 125 cm genişliğinde bir alan kaplamaktadır. Bu metnin bir kopyası, kalenin iç duvarında bulunan bir blok üzerinde de tespit edilmiştir (A 5-69).

Transliterasyon:
1  mmì-nu-a-še miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-še
2  i-ni e-si za-du-ni si-ir-ši-ni-e
3  mmì-nu-a-še a-li-e a-li i-nu-si-i-ni
4  ha-ar-⸢ni-zi⸣-ni-e-i si-ir-ši-ni-ni
5  te-er-du-⸢li⸣-ni i-nu-ka-a-ni e-si-ni
6  mmì-nu-ú-⸢a⸣-[še a]-li-e a-lu-še
7  pa-ha-⸢ni⸣-[li] iš-ti-ni-ni ši-ú-li-a-li
8  a-lu-[še še?-er?]-⸢du?⸣-a-li a-ú-i-e-i
9  a-lu-⸢še⸣ ni-ri-bi iš-ti-i-ni-ni
10  ha-a-ú-li-i-e a-lu-ú-še i-ni
11  DUB-te pi-i-tú-ú-li-i-e
12  a-lu-še ú-li-e i-ni-li du-li-i-e
13  tú-ri-ni-ni dhal-di-še dIM dUTU ma-a-ni
14  dUTU-ni pi-e-i-ni mì-i ar-hi-e
15  ú-ru-li-a-ni mì-i i-na-i-ni-e
16  mì-i na-ra-a a-ú-i-e
17  ú-lu-ú-li-e

Çeviri:
“(1) İşpuini oğlu Minua bu yeri bir ahır(?) yaptı. (3) Minua şöyle der: Bu yerden böyle bir harnizi ahırını(?) koyan, … (6) Minua şöyle der: Buradan öküzleri götüren, onları herhangi bir yere [saklayan(?)], (9) buradan sürüleri götüren, bu yazıta zarar veren, (12) başka birine bunu yaptıran kişiyi, (13) Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı ve Güneş Tanrısı güneşin altında yok etsin …” (lanet formülünün geri kalanı çevrilememektedir).

Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 249–250, v. 3 s. 174, v. 5 ss. 168–169.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (155–156).
Genç, B., K. Işık, A. Tan, H. Tümer. 2025. “The Siršini of Ṭušpa,” Tušpa: The Capital of Urartians, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, Leiden, ss. 267–279 (Şek. 7.2).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006966).

CTU A 5-68 = CICh 53 = HchI 60 = UKN 63 = KUKN 80

Görseller:
Tayfun Bilgin, 2024
B. Genç et al., 2025

Taş Blok (A 5-69)

A 5-68’deki metnin ilk yarısının bir kopyasını taşıyan hasarlı bir blok, Van Kalesi’nin iç duvarına örülü hâlde bulunmuş ve 1899 yılında W. Belck tarafından kopyalanmıştır. Minua Sirsinisine ait bir stelin parçası olduğu düşünülmektedir. Daha sonra Rus bilgin General A. N. Kaznakov tarafından Tiflis’e götürülmüş ve günümüzde Gürcistan Müzesi’nde bulunmaktadır. Mevcut parçanın yüksekliği 51 cm, genişliği 84 cm ve derinliği 50 cm’dir.

Transliterasyon:
1  [m]mì-i-nu-ú-a-še
2  [m]iš-pu-ú-i-ni-hi-ni-še
3  i-ni e-si za-a-du-ni
4  si-e-ir-ši-ni-i-e
5  mmì-nu-a-še a-li-e
6  a-li i-nu-si-i-ni
7  ha-ar-ni-zi-ni-i
8  si-ir-ši-ni-ni te-er-du-li-ni
9  i-nu-ka-ni e-si-ni

Çeviri:
“İşpuini oğlu Minua bu yeri bir ahır(?) yaptı. Minua şöyle der: Bu yerden böyle bir harnizi ahırını(?) koyan, …”

Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 250, v. 3 s. 174, v. 5 s. 169.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (156).
Tseretheli, G. V. 1939. Urartskie Pamjatniki Muzeja Gruzii/The Urartean Monuments in the Georgian Museum Tbilissi, Tbilisi (lev. XVI/7).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006967).

CTU A 5-69 = CICh 54 = HchI 61 = UKN 64 = KUKN 81

Görseller:
G. V. Tseretheli, 1939
M. Salvini, 2025

Yazıt Parçaları (A 5-98a–o)

Van Kalesi’nin duvarlarında yeniden kullanılmış hâlde birkaç küçük yazıt parçası bulunmuştur. Tüm parçaların Minua’nın yıllıklarına ait bir yazıtın parçaları olabileceği düşünülmektedir. (Parçaların numaralandırılması eCUT ile CTU V arasında farklılık göstermektedir; bu nedenle her iki numaralandırma da verilmiştir.)

Daha önce A 5-98a–b olarak yayımlanmış parçalar için Körzüt altındaki A 5-2F’ye bakınız.

Transliterasyon:
Fragment a (CTU V: c)
1  […] miš-pu-[ú-i-ni-hi-ni-…]
2  […] še ir ú
3  […] xMEŠ x x
4  […]

Fragment b (CTU V: d)
1  […]-⸢bi⸣ te-ri-a? […]
2  […]-⸢bi⸣ KURsal?/šal?-x-x […]
3  […]-ú-bi? x x x […]
4  […] te?-⸢ri?⸣ […]
5  […] x […]

Fragment c (CTU V: e)
1  […] uš-[ma-a]-ši-i-[ni …]
2  […] ú […]-pa-i-[…]
3  […] ka […] ṭu […]
4  […] ni? […] ni? […]

Fragment d (CTU V: f)
1  […]
2  […] KUR […]
3  […]-i-a-ni KUR
4  x ú?-ni? URU […]

Fragment e (CTU V: g)
1  […] KUR […]
2  [… m]iš-pu-u-[i-ni-hi-…]
3  […] 3 GU4[pa-hi-ni …]
4  […]

Fragment f (CTU V: h)
1  […] GU4 hi-[…]
2  […] LÚta-[ar-šú-a-ni? …]
3  […] ⸢uš?-ma⸣-[ši-ni? …]
4  […] ⸢GU4?⸣-ni […]

Fragment g (CTU V: i)
1  […]URUšú-ri[(-)
2  […] ha-ti[

Fragment h (CTU V: j)
3  […] MUNUS x […]
4  […] x ṣi
5  […] 5 […]

Fragment i (CTU V: k)
2  […] ti? […]
3  […]-ri-e […]

Fragment j (CTU V: l)
2  […] ⸢ha?⸣ […]
3  […]-a-še […]

Fragment k (CTU V: m)
2  […] ú […]
3  x […] ú […]  
4  x […] x

Fragment l
4  […] a […]

Fragment m (CTU V: o)
1  […] ú […]

Fragment n (CTU V: r)
2  […] x KUR x […]
3  […] x iš […]
4  […]-⸢ri?⸣-e

Fragment o (CTU V: s)
1  […] qa? ar
2  […] a
3  […] še ⸢ʾa?⸣
4  […] nu ⸢sa⸣ […]

Kaynaklar:
Avcı, C. 2025. “Ṭušpa İç Kale (Inner Citadel) and Its Structures,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 252–266 (Şek. 6.10).
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (Şek. 4.22).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 266–267, v. 3 ss. 191–192, v. 5 ss. 183–185.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006996).

CTU A 5-98a–o = KUKN 140, 466-477

Görseller:
C. Avcı, 2025
M. Salvini, 2025

I. Argişti’nin Mezarı – Horhor Mezarı (A 8-3)

Bilinen en uzun Urartu yazıtı, Van Kalesi’nin güneye bakan kayalık yamaçlarında, Horhor Mezarı/Mağarası olarak adlandırılan yerdedir. Yazıt, mezarın girişinin çevresindeki geniş ve düzleştirilmiş kaya yüzeyine sekiz sütun hâlinde kazınmıştır. Metin, Kral I. Argişti’nin yıllıklarını içermektedir. Yazıtın başlangıç kısmının eksik olduğu anlaşılmaktadır; bu durum, metnin daha sonraki dönemlerde kaybolmuş olan bir destek bloğu üzerinde başladığını düşündürmektedir. Günümüzde mezar ve yazıtlı kaya yüzeyleri çitlerin arkasında kilitli tutulmakta ve erişim kısıtlanmaktadır.

I. Sütun Transliterasyon:
i 1  a-li-⸢e⸣ [x x (x)] ⸢i⸣-ni [x x e-di]-ni-e a-zi-⸢i⸣-bi-e
i 2  i-na-[a]-⸢i-ni⸣-[li?] te-ra-[i-e m]ar-giš-ti-še a-li-e
i 3  hu-ti-[a-di-e?] dhal-di-⸢e⸣-[di] ⸢EN⸣-di dIM-di dUTU-di
i 4  a-lu-ú-si-ni-[ni] al-su-[ú]-i-ši-ni a-li-i a-ba-a-di
i 5  i-ku-ka-a-ni MU ši-[šú]-ha-ni LÚhu-ra-di-ni-li ú-e-li-du-bi
i 6  uš-ta-di mdi-a-ú-e-hi-ni-e-di MAN mdi-a-ú-e-hi MAN-nu-du-ú-bi
i 7  ha-ú-bi KURše-ri-i-a-zi URUMEŠ GÍBIL-bi É.GALMEŠ har-har-šú-bi ku-ṭi5-a-di
i 8  pa-⸢ri URU⸣pu-ti-e sal-ma-at-hi KURbi-a-ni KURhu-šá-ni ʾa-al-du-bi an-da-ni KURtar-i-ú-ni
i 9  uš-ta-a-di KURza-ba-a-ha-a-e-ú-e e-di-i-a ha-a-ú-bi KURza-ba-a-ha-a-e ši-i-li
i 10  ku-ṭi5-a-di pa-a-ri-e URUú-zi-na-bi-tar-na-a pa-ri KURsi-ri-mu-tar-a KURba-ba-ni
i 11  an-da-ni URUma-qa-al-tú-ni KURi-ga-ni-ni ʾa-al-du-bi ši-a-di me-ri-a-hi-ni-ni-e KUR-ni-e-di
i 12  uš-ta-di KURa-pu-ni-i-e-di ha-ú-bi URUú-ri-e-i-ú-ni URU MAN-nu-si ⸢KUR⸣ú-i-ṭè-ru-hi-ni-i
i 13  10 LIM 9 LIM 2 ME 55 ub-še 10 LIM 1 ME 40 LÚÉRINMEŠ še-e-hi-e-ri-e 20 LIM 3 LIM 2 ME 80 MUNUSú-e-di-i-a-ni
i 14  PAP 5 a-ti-⸢bi⸣ 2 LIM 6 ME 75 LÚta-ar-šú-a-ni MU a-li-ki za-áš-gu-bi a-li-ki še-hi-e-ri a-gu-bi
i 15  1 LIM 1 ME 4 ANŠE.KUR.RAMEŠ pa-ru-bi 30 LIM 5 LIM 15 GU4pa-hi-ni 10 a-ti-bi [x LIM] 1 LIM 8 ME 29 UDUšú-šeMEŠ
i 16  mar-giš-ti-še a-li-e dhal-di-a iš-ti-ni-e i-na-ni-⸢li⸣ ar-ni-ú-ši-ni-li 1 MU za-du-bi
i 17  dhal-di-⸢i⸣-ni uš-ta-bi ma-si-⸢ni⸣-e GIŠ⸢šú⸣-ri-e ka-ru-ni ma-bi-li-i-a-ni-e-hi KURe-ba-ni-⸢e⸣
i 18  KURa-ni-iš-⸢te⸣-er-ga-e mqu-ub-za-ni-i-ni mul-tú-za-i-ni KUR-ni-e te-qu-a-li mar-giš-ti-ka-i
i 19  dhal-di-i ⸢ku⸣-ru-ni dhal-di-ni GIŠšú-ri-i ku-ru-ni dhal-di-i-ni-ni al-[su-ú]-⸢i⸣-ši-ni
i 20  uš-ta-bi mar-gi-iš-ti-i-ni mmì-nu-ú-a-hi dhal-di-i-ni ú-lu-[uš-ta]-a-i-bi
i 21  mar-giš-ti-še ⸢a⸣-li-e ha-ú-bi KURe-[ti]-ú-ni-ni ku-ṭi5-⸢a⸣-di pa-ri-e KUR⸢iš!⸣-[qi-gu-lu]-ú-e
i 22  pa-ri mú-du-ri KURe-ti-ú-hi-ni ʾa-še MUNUSlu-tú pa-ru-bi mar-gi-⸢iš⸣-[ti-še a]-⸢li⸣-[e]
i 23  hu-ti-a-di dhal-di-e-di EN-⸢di⸣ dIM-di dUTU-di a-lu-si-ni-ni ⸢al⸣-[su-i-ši-ni]
i 24  a-li a-ba-a-di i-ku-ka-a-ni ⸢šá-a⸣-li-⸢e⸣ uš-ta-a-di KURú-lu-[a-ni-e-di]
i 25  ha-a-ú-bi KURur-ia-ni KURṭè-er-⸢ṣu⸣-bi ha-a-ú-bi mmu-⸢ru-zu-qa?-i?⸣-[ni KURe-ba-ni-e?]
i 26  ma-ri-ni qar-bi a-gu-nu-ni ma-[nu] gu-nu-šá-a ha-ú-bi ʾa-še MUNUS[lu-tú LÚub-še? pa-ru-bi]
i 27  ⸢ha⸣-a-ú-bi URUú-ba-a-ru-gi-il-du-ú-[ni] ⸢URU⸣ MAN-⸢nu⸣-[si x x x x]
i 28  [ku]-⸢ṭi5-a⸣-di pa-ri KUR⸢ku⸣-[x?]-ru-pi-ra pa-ri KURtar-ra-[x x x] x [x x x x x]
i 29  [uš-ta]-⸢di⸣ URUid-⸢qi⸣-a-ú-ni-e-di NA4a-⸢la?⸣-[x x x x x x x x]
i 30  ʾa-še MUNUSú-e-di-a-[ni pa-ru-bi x x x x (x)]
i 31  ha-a-ú-bi KURir-ki-[ú-ni-ni x x x x x x x x (x)]
i 32  ku-ú-ṭi5-a-⸢di⸣ [pa-ri x x x x x x (x)]
i 33  uš-ta-di KURar-tar-mu-[x x x x x x (x)]
i 34  gu-nu-ši-ni-i-e su-[ú-i-du-lu-ú-bi]
i 35  URUMEŠ [a-ma-áš-tú-bi x x x x x x x x x]
i 36  ku-ṭi5-a-⸢di⸣ [pa-ri x x x x]
i 37  pa-a-ri [x x x x x x]
i 38  x [x x x x x x x x ʾa-še]MEŠ
i 39  10 LIM x [ME x MUNUSú-e-di-a]-ni
i 40  PAP 20 LIM 2 ME 79 LÚUN[MEŠ MU]
i 41  a-li-ki za-áš-gu-bi
i 42  a-li-ki še-hi-ri
i 43  a-⸢gu⸣-[ú-bi-e]

I. Sütun Çeviri:
“(1) [… Argişti] şöyle der: … (anlaşılmıyor) … Argişti şöyle der: (3) Efendi Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na ve Güneş Tanrısı’na dua ettim. Efendinin azameti ile dilediğim şeyi – aynı yıl içinde birlikleri yeniden seferber ettim. (6) Diauehi ülkesine karşı yola çıktım, Diauehi kralını tahttan indirdim(?); Šeriazi ülkesini fethettim, yerleşimleri yaktım ve kaleleri yıktım. Puti şehrine geldim. Sol tarafta(?) Bia ülkesini ve Huša ülkesini boyun eğdirdim, sağ tarafta(?) Tariu ülkesini boyun eğdirdim. (9) Zabahae ülkesine doğru yola çıktım. Zabahae ülkesinin šili’sini fethettim. Uzinabitarna şehrine ve dağlık bir ülke olan Sirimutara ülkesine geldim. (11) Sağ tarafta(?) Maqaltuni şehrini ve Igani ülkesini boyun eğdirdim. Eriahi ülkesine gittim, Apuni ülkesine doğru yola çıktım, Uiṭeruhi ülkesinin kraliyet şehri olan Urieiu şehrini fethettim. (13) (Bir) yıl içinde 19.255 erkek, 10.140 sağ asker, 23.280 kadın, toplam 52.675 kişi; kimini öldürdüm, kimini ise sağ olarak sürgün ettim. 1.104 at, 35.015 öküz, 10.000(+x bin) ve 1.829 koyun götürdüm. (16) Argişti şöyle der: Bu işleri Tanrı Haldi’nin lehine bir yıl içinde gerçekleştirdim. Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı, Abilianihi ülkesini yendi, Aništergae ülkesini, Qubzaini ülkesini (ve) Ultuzai ülkesini Argişti’ye tabi kıldı. (19) Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), Tanrı Haldi’nin az[am]eti ile Minua oğlu Argişti yola çıktı. Tanrı Haldi (ordunun) önünde yürüdü. (21) Argişti şöyle der: E[ti]uni ülkesini fethettim, I[šqigulu] ülkesine, Uduri’ye (ve) Etiuhi ülkesine geldim. Erkekleri ve kadınları sürgün ettim. Argi[šti şö]yle der: Efendi Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na (ve) Güneş Tanrısı’na dua ettim. (24) Efendinin azameti ile dilediğim şeyi (elde ettim) – aynı yıl Ulu[ani] ülkesine [doğru] yola çıktım. Uria (ve) Ṭerṣubi ülkelerini fethettim (ve) kayadan bir savunma engeli(?) ile tahkim edilmiş(?) Muruzuqai [ülkesini(?)] fethettim. (26b) Onu savaşla fethettim (ve) erkekleri, [kadınları (ve) çocukları(?)] sürgün ettim. […’nin] kraliyet şehri Ubarugildu şehrini fethettim. (28) Ku-x-rupira ülkesine (ve) Tarra-[x …] ülkesine geldim. (29) Idqiauni şehrine doğru yola çıktım … […] erkekleri ve kadınları [sürgün ettim] […]. (31) Irki[uni ülkesini] … fethettim, […’e] geldim. (33) Artarmu-x ülkesine […] doğru yola çıktım. [Onu] savaşta [kov]dum. Yerleşimleri [yaktım]. (36) […’e] geldim. (38) x [… erk]ek ve 10.000+[x kad]ın, [bir yıl içinde] toplam 20.279 kişi; (bunların) kimini öldürdüm, kimini sağ olarak sür[gün ettim].

II. Sütun Transliterasyon
ii 1  1 LIM 2 ME 80 [x ANŠE.KUR.RAMEŠ pa-ru-bi x x (x) GU4pa-hi-ni]MEŠ
ii 2  12 a-ti-bi 6 LIM [x x (x) UDUšú-šeMEŠ mar-giš-ti-še a-li-e]
ii 3  dhal-di-a iš-ti-[ni-e] ⸢i⸣-[na-ni-li ar-ni-ú-ši-ni-li 1 MU za]-⸢du⸣-bi
ii 4  mar-gi-iš-ti-ni [MAN] DAN-[NU MAN al-su-i-ni a-lu-si URUṭu-uš-pa] URU
ii 5  dhal-di-i-ni uš-ta-[bi ma-si-i-ni-e GIŠšú-ri-e ka-ru-ni] KURha-a-te
ii 6  ka-ru-ni mhi-la-ru-a-da-ni [KUR-ni-e te-qu-a-li mar-giš]-ti-i-ka-i
ii 7  dhal-di-i ku-ru-ni dhal-di-ni [GIŠšú-ri-i ku-ru-ni dhal-di-ni-ni al]-su-i-ši-ni
ii 8  mar-giš-ti-še mmì-nu-a-hi-ni-še a-[li-e hu-ti-a-di dhal-di-e]-di EN-di
ii 9  dIM-di dUTU-di DINGIRMEŠ-[áš-te KURbi-a]-i-na-a-áš-⸢te⸣
ii 10  a-lu-si-ni-ni al-su-i-[ši-ni a-li-i a-ba-di] ha-ši-al-me DINGIRMEŠ
ii 11  mar-gi-iš-ti-i-še [mmì-nu-a]-hi-ni-e-še a-li-e
ii 12  ú-⸢lu⸣-uš-ta-i-bi dhal-di-ni [LÚA.SI]MEŠ uš-ta-di KURha-ti-na-i-⸢di⸣
ii 13  ha-[ú]-bi KURni-ri-ba-i hu-bi KUR[x-x-x URUx-x]-ur-ma-ni a-gu-nu-ni ma-a-⸢nu⸣
ii 14  ⸢gu⸣-nu-ú-šá-a ha-a-ú-bi URU[x x x x x x] a-da-ni URU MAN-nu-si ha-ú-[bi]
ii 15  dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-[ni uš]-ta-a-di KURha-ti-i-na-a-ṣi-e
ii 16  an-da-ni mtú-a-te-hi-ni-i KUR-ni [ʾa-al]-du-bi sal-ma-at-hi URUmì-li-ṭi5-a-ni
ii 17  ku-ṭi5-a-di pa-ri URUpi-la-⸢i⸣-[x x x]-ni-pi-ni ⸢pa⸣-ri ki-ri me-li-a-i-ni ÍD
ii 18  KURma-ar-mu-ú-a-ni KURqa-x-[x]-a-ni ʾa-še MUNUSlu-tú ši-i-ú-bi
ii 19  É.GALMEŠ ha-ar-har-šú-ú-[bi] URU[MEŠ GÍBIL]-bi 2 LIM 5 ⸢ME 39⸣ ub-šeMEŠ
ii 20  8 LIM ⸢2⸣ ME 98 LÚ TIMEŠ 10 LIM 8 [LIM] 57 MUNUSlu-túMEŠ
ii 21  [PAP 20] LIM 9 LIM 2 ME 84 LÚUNMEŠ MU a-[li-ki za]-áš-gu-bi a-li-ki [še]-hi-ri a-gu-bi
ii 22  [x x] x ANŠE.KUR.RAMEŠ 10 LIM 7 LIM 9 ME 64 [GU4]⸢pa⸣-hi-ni [a]-ti-bi 2 [x x x UDU]⸢šú⸣-še
ii 23  [mar-giš]-⸢ti⸣-še mmì-[nu-a-hi]-⸢ni⸣-še a-[li-e dhal]-⸢di⸣-[a iš]-ti-ni-e
ii 24  [i-na-ni-li] ar-[ni]-ú-ši-[ni]-e-li šú-si-⸢ni⸣ MU [za]-⸢du⸣-ú-bi
ii 25  [dhal-di-i-ni uš]-⸢ta⸣-[a-bi ma-si]-ni-e GIŠšú-ri-e [ka-ru-ni] KURe-[ti-i?]-⸢ú⸣-ni-ni
ii 26  [ka-ru-ni URUqi-hu-ni] KUR-ni-e te-qu-ni [m]ar-[gi-iš-ti]-ka-a-i
ii 27  [dhal-di-i ku-ru-ni dhal-di-i-ni GIŠšú-ri-i] ku-ru-ni
ii 28  [dhal-di-i-ni-ni al-su-ú-i-ši-i-ni uš-ta-bi mar-gi-iš-ti-ni m]mì-nu-ú-a-hi
ii 29  [dhal-di-i-ni ú-lu-uš-ta-a-i-bi mar-gi-iš-ti-i-še a-li]-e
ii 30  [ha-a-ú-bi URUqi-hu-ni KURsi-lu-ni-ni ṣu-i-ni-a bi-di-e]
ii 31  [ku-ṭi5-i-a-di pa-a-ri-e URUa-li-iš-tú-ú ʾa-še MUNUSlu-tú pa]-ru-bi
ii 32  [dhal-di-ni-ni ba-ú-ši-ni mar-gi-iš-ti-še mmì-nu-a-hi-ni-še] a-li-e
ii 33  [URUer-bu-ú-ni-ni ši-i-di-iš-tú-ú-bi KURbi-i-a-i-na-a-ú-e] uš-ma-še
ii 34  [KURlu-lu-i-na-ú-i na-a-pa-a-hi-i-a-i-di qi-i-ú-ra-a-ni qu-ul-di-i]-ni ma-nu
ii 35  [ú-i gi-e-i ši-i-da-a-ú-ri] iš-[ti-ni DAN-NUMEŠ ar-ni-ú-ši-ni-li za]-du-bi iš-ti-ni
ii 36  [6? LIM 6 ME LÚMEŠ] ⸢gu⸣-nu-⸢ši⸣-[ni-i e-er-ṣi-du]-ú-bi iš-ti-ni
ii 37  [KURha-a-te-e KURṣu-ú-pa-a-ni] d[hal-di-i-ni-ni al-su-ú-i-ši-i-ni mar]-gi-iš-ti-i-še
ii 38  m⸢mì⸣-[nu-a-hi-ni]-še a-⸢li⸣-[e hu]-ti-[a-di dhal-di-i-e-di EN-di d]IM-di dUTU-di
ii 39  DINGIR[MEŠ-áš-te] KURbi-a-i-[na-áš-te a-lu-si-ni-ni al-su-i]-ši-ni a-li a-ba-di
ii 40  ha-ši-[al-me] DINGIRMEŠ i-ku-[ka-ni MU uš-ta-di] KURú-bur-da-ú-e e-di-i-a
ii 41  mx-[x]-lu-bu-ra-a-ni [MAN KURú]-bur-[da]-al-hi ha-a-ú-bi KURe-ba-a-ni-i-e
ii 42  [URU]ir-du-a-ni URU MAN-[nu-si] ha-a-ú-bi KURú-i-šú-ši-ni nu-lu-uš-tú-ú-bi
ii 43  [LÚ]ʾa-še MUNUSlu-tú ši-ú-bi iš-ti-ni-ni uš-ta-⸢di⸣ [KUR]ha-hi-a-ú-e e-di-a
ii 44  É.GALMEŠ har-ha-ar-šú-bi URUMEŠ GÍBIL-bi URUbi-x-ha-ú-⸢zu?⸣-ni-e URU-e
ii 45  LÚta-ar-šú-a-na-ra-ni GÍBIL-bi 7 [LIM 6 ME 48 ub-šeMEŠ] 2 ⸢LIM⸣ 6 ME 55 LÚ TIMEŠ
ii 46  8 LIM 4 MEMEŠ 97 ⸢MUNUS⸣[ú]-e-[di-a-ni PAP 10] ⸢LIM⸣ 9 LIM 7 ME 90 ⸢LÚ]⸢UNMEŠ MU
ii 47  a-li-ki za-áš-gu-[bi a-li]-ki [še-hi]-ri a-gu-bi 2 ME 32 ANŠE.KUR.RA
ii 48  [x x LIM] ⸢8⸣ ME ⸢3 GU4⸣[pa-hi-ni]-e [pa-ru-bi 10?] LIM 1 LIM 6 ME 26 UDUšú-šeMEŠ
ii 49  [mar-giš]-ti-[še a]-⸢li⸣-e dhal-di-a iš-ti-ni-e
ii 50  i-[na-ni]-⸢li ar⸣-ni-ú-ši-ni-e-⸢li za⸣-du-⸢bi⸣
ii 51  d[hal]-⸢di⸣-ni uš-ta-a-bi ma-a-si-ni-e GIŠšú-⸢ri⸣-e
ii 52  ka-ru-ni KURaš-šur LÚhu-ra-a-⸢di⸣-e
ii 53  ka-ru-ni mʾa-ar-si-ta-ni KUR-ni-e
ii 54  ⸢te⸣-qu-ú-a-li mar-gi-iš-⸢ti⸣-ka-a-i
ii 55  mar-⸢gi⸣-iš-ti-i-še
ii 56  mmì-nu-⸢a⸣-[hi]-ni-še a-li-e
ii 57  ⸢KUR⸣aš-⸢šur⸣ [LÚA].⸢SI⸣MEŠ-ṣi-e

II. Sütun Çeviri:
(1) 1.280[+ x at, x ök]üz ve 126.000[+ x koyun sürgün ettim. Argişti şöyle der:] (3) Tanrı Haldi için b[u işleri bir yıl içinde gerç]ekleştirdim. (Ben,) gü[çlü kral, büyük kral, Tuşpa] Şehri’[nin efendisi] Argişti’yim. (5) Tanrı Haldi [silahıyla] yola çıktı, Hate ülkesini (not: Hatti, yani Geç Hitit krallıkları) yendi, Hilaruada’yı yendi, [ülkeyi] [Arg]işti’ye tabi kıldı. (7) Tanrı Haldi’nin ardından(?), [Tanrı Haldi’nin silahının] ardından(?), Tanrı Haldi’nin [azameti] ile Minua oğlu Argişti şöyle [der: Efendi,] tanrı [Hal]di’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na ve Bia [ülkelerinin bütün] tanrılarına [dua ettim]. (10) Efendinin azam[eti ile dilediğim şey için] tanrılar beni dinlediler. [Minua] oğlu Argişti şöyle der: Tanrı Haldi [orduların] (önünde) yürüdü (ve) ben Hatti ülkesine doğru yola çıktım; Niriba vadisini, […] ülkesini; tahkim edilmiş [x-]urma şehrini fethettim. Onu savaşta fethettim (ve) […] şehrin sağ(?) tarafındaki(?) [x x x] şehrini fethettim. (15) Tanrı Haldi’nin azameti ile Hatti topraklarına doğru yola çıktım. Sağ(?) tarafta(?) Tuate ülkesini boyun eğdirdim, sol(?) tarafta(?) Miliṭia şehrine (Malatya) geldim. (17) Pilai[-X …] şehrine gittim … nehir. Marmua ülkesinden (ve) Qa-x[-x-x]-a ülkesinden erkekleri ve kadınları götürdüm, kaleleri yıktım (ve) yerleşimleri [ya]ktım. Bir yıl içinde 2.5[3]9 çocuk(?), 8.298 sağ erkek, 18.057 kadın, [toplam 2]9.284 kişi. Kimi[ni öl]dürdüm, kimini [s]ağ olarak sürgün ettim. [(Ayrıca) …] at, 17.964 öküz, 10.002 [… k]oyun. (23) Mi[nua oğlu Argiş]ti, şöyle [der: Tanrı Hal]di için [bu] i[ş]leri bir yıl içinde [gerçek]leştirdim. (25) [Tanrı Haldi] si[lahıyla] yola çıktı, E[ti]uni ülkesini yendi, [Qihuni şehrinin] ülkesini yendi, [onu] Ar[gişti’ye] tabi kıldı. (27) [Tanrı Haldi’nin ardından(?)], [Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?)], Tanrı Haldi’nin azameti ile Minua oğlu Argişti yola çıktı. [Tanrı Haldi (ordunun) önünde yürüdü. Argişti şöyle der:] (30) [Gölün kıyısındaki Qihuni şehrini ve Siluni ülkesini fethettim. Alištu şehrine geldim], [erkekleri ve kadınları] sürgün ettim. (32) [Tanrı Haldi’nin emriyle Minua oğlu Argişti] şöyle der: [Bia ülkelerinin korunması] ve düşman ülkesinin korkutulması [için Erbuni şehrini inşa ettim]. [Arazi] ıssızdı, [daha önce orada hiçbir şey inşa edilmemişti]. Orada [büyük işler] gerçekleştirdim. (36) [6.600 savaş adamını] (= askeri) [Hatti ülkesinden ve Ṣupa ülkesinden(?) oraya yeniden yerleştirdim]. Tanrı Haldi’nin azameti ile [Minua] [oğlu] Argişti şöyle der: [Efendim] Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na ve Biai[nili ülkesinin bütün tanrılarına] dua ettim. (39b) [Efendimin] [azameti] ile dilediğim şeyi tanrılar [beni] dinle[diler]. Aynı yıl [Uburda ülkesine doğru yola çıktım]. Uburda kralı [X-]lubura’yı ele geçirdim. Ülkeyi ve kraliyet şehri Irdua’yı fethettim, Uišuši ülkesini cezalandırdım(?). (43) Oradan erkekleri ve kadınları sürgün ettim. Hahia ülkesine doğru yola çıktım, kaleleri yıktım, köyleri yaktım, tahkim edilmiş şehir Bi-[x]-hauzuni’yi halkıyla birlikte yaktım. Bir yıl içinde 7.648 çocuk(?), 2.655 erkek, 8.497 kadın, toplam 19.790 kişi. Kimini öldürdüm, kimini sağ olarak sürgün ettim. 232 at [… binlerce]+803 [öküz götürdüm(?) ve 10?] bin + 1.626 koyun. (49) [Argiş]ti şöyle [der]: Tanrı Haldi için b[u] işleri gerçekleştirdim. Tanrı [Haldi] silahıyla yola çıktı, Aššur ülkesinin birliklerini yendi, ʹArsita kabilesinin ülkesini yendi, ülkeyi Argişti’ye tabi kıldı. (55) [Minua] oğlu Argişti şöyle der: Ašš[ur] ülkesini [ve?] birliklerini ülkeme kattım(?). Birlikleri seferber ettim. Efendim Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na ve Biai[nili ülkesinin bütün tanrılarına] dua ettim. Efendimin azameti ile dilediğim şey için tanrılar beni dinlediler.

III. Sütun Transliterasyon:
iii 1  KURe-ba-ni-[ú]-ki áš-du LÚhu-ra-di-ni-e-li ú-e-li-du-ú-⸢bi⸣
iii 2  hu-⸢ti⸣-a-di [d]⸢hal⸣-di-e-di EN-di dIM-di dUTU-di DINGIRMEŠ-áš-te KURbi-⸢a⸣-na-áš-[te]
iii 3  a-lu-⸢si⸣-[ni]-ni al-su-i-ši-ni a-li a-ba-a-di ha-a-ši-al-⸢me⸣ DINGIRMEŠ
iii 4  mar-giš-[ti-še a]-⸢li⸣-e dhal-di-i ku-ru-ni dhal-di-ni GIŠ⸢šú-ri⸣-i ku-ru-ni
iii 5  dhal-[di-ni-ni al]-⸢su-i⸣-ši-ni a-ri-bi-⸢ri⸣-da-di ka-i KURqi-la-ši-ni KURba-ba-ni
iii 6  su-[ṭu-qu-bi?] 20 LIM [x x x] 11 LIM 4 ME 39 ub-še iš-ti-ni za-⸢du⸣
iii 7  [LÚA.SIMEŠ ú-e-li-du?]-ú-bi ši-ú-bi KURe-ba-ni-ú-ka-[ni]
iii 8  i-[ku-ka-ni MU uš-ta-di] URUme-na-ab-šú-ni-e-di URUdu-⸢du!⸣-ma-a-i-[di]
iii 9  [ha-ú-bi URUx-x-x URU] MAN-nu-si KURe-ba-a-ni-i-e ha-a-ú-bi
iii 10  [x x x x x x x x x] x URUšur-⸢ha⸣-ra-ra-a KURbu-uš-tú-ú-e
iii 11  [x x x x x x uš-ta-di] ⸢URU⸣ba-bi-lu-i-ni-e KURe-ba-ni-e-di
iii 12  [x x x x x x x KURba-ru]-ú-a-ta-i-di KURpár-šú-a-i-di
iii 13  [x x x x x x x KURpár-šú]-a-i KURe-ba-ni a-tú-bi URUMEŠ ⸢GÍBIL⸣-bi
iii 14  [x x x x x x x x x x] 5 LIM 1 ME 40 LÚUNMEŠ šá-a-li-e
iii 15  [x x x x x x x x a-li]-ki za-⸢áš⸣-[gu-bi] a-li-ki TI[MEŠ] a-gu-[bi]
iii 16  [x x x x x x x ANŠE.KUR].⸢RA⸣MEŠ [x x x] 9 ME 87 GU4pa-⸢hi-ni⸣-[e?]
iii 17  [x x x x x x x x x x] 5 UDUšú-še-e
iii 18  m[ar-giš-ti-še a-li]-e dhal-di-a iš-ti-ni-e
iii 19  i-[na-ni-li ar-ni-ú]-ši-ni-li ⸢1⸣ MU ⸢za⸣-[du-bi]
iii 20  dhal-[di-ni uš-ta-bi ma]-⸢si⸣-ni-e ⸢GIŠ⸣[šú]-⸢ri-e⸣
iii 21  ka-ru-ni KURaš-⸢šur⸣ [LÚhu-ra-di]-⸢e⸣ ka-ru-[ni] KURbu-uš-tú-ni
iii 22  KURtar-⸢i⸣-ú-ni te-⸢qu⸣-[ú-a-li] mar-giš-ti-ka-i
iii 23  dhal-di-ni-ni al-su-⸢i-ši⸣-ni mar-[gi]-iš-ti-še a-li-e
iii 24  É.GALMEŠ ši-du-ú-ú-li KURšú-ri-[ši]-li-[ni]-i iš-pu-ú-i-ú-bi
iii 25  KURaš-šur LÚhu-ra-di-⸢i⸣-e KURe-⸢ba⸣-ni-ú-ki áš-du
iii 26  hu-ti-a-di dhal-di-e-di EN-di dIM-di dUTU-di
iii 27  DINGIRMEŠ-áš-te KURbi-a-i-na-áš-te a-lu-si-ni-ni ⸢al⸣-su-i-ši-ni a-[li] ⸢a⸣-ba-di
iii 28  ha-ši-al-me DINGIRMEŠ mar-gi-iš-ti-še mmì-nu-a-hi-ni-še a-[li]-e
iii 29  dhal-di-i ⸢ku⸣-[ru]-ni dhal-di-ni ⸢GIŠ⸣šú-ri-i ku-ru-ni
iii 30  dhal-di-ni-ni [al]-su-i-[ši]-ni LÚa-ú-[a]-ra-ši-li ki-da-nu-bi
iii 31  KURaš-šur su-ú-i-[du]-bi za-⸢áš⸣-[gu]-⸢bi⸣ [x x x] KURe-ba-ni-ú-⸢ka⸣-ni
iii 32  mda-a-da-ni LÚ[a-ú]-a!-ra-[ši-li x x x x]-x-be a-mu-⸢ú⸣-bi
iii 33  i-ku-ka-ni MU uš-ta-di KUR⸢ha⸣-[x-x-x-di KURx-x-x]-i-e-⸢e⸣-di
iii 34  KURar-ha-ú-e ⸢e⸣-di-[a x x x x x x URUx-x-x]-ni ⸢URU⸣ [MAN]-nu-si
iii 35  60 URUMEŠ-e LÚUNMEŠ-ra-[ni MUNUSlu-túMEŠ ta]-áš-⸢mu-ú⸣-bi
iii 36  uš-ta-di KURbu-uš-tú-ú-e-⸢di⸣ [x x x x x x x x URU]⸢šur⸣-ha-[ra]-⸢ra⸣-[a]
iii 37  URUa-bur-za-ni-ni URU[x x x x x x x x x]-gi-[ni]
iii 38  URUqa-du-qa-ni-ú-ni KUR[x x x x x x x x] ha-ú-[bi]
iii 39  mar-gi-iš-ti-še a-li-e [x x x x x x x x x x x]-tú-ú-[bi]
iii 40  ku-ṭi5-[a]-di pa-a-ri KURma-[na-a-ni]-e KURba-⸢ba⸣-[ni-e]
iii 41  10 LIM 8 LIM 8 ME 27 LÚta-[ar-šú]-a-[ni]MEŠ šá-a-[li]-e
iii 42  a-li-ki za-áš-gu-bi a-li-ki še-hi-e-ri [a-gu]-bi 6 ME ⸢6⸣ [ANŠE].KUR.RA
iii 43  1 ME 84 ANŠE.A.AB.BAMEŠ 6 LIM 2 ME 57 GU4pa-hi-ni 30 LIM 3 LIM 2 ME ⸢3⸣ UDU⸢šú⸣-[še]
iii 44  mar-giš-ti-še mmì-nu-a-hi-ni-še a-li-⸢e⸣ dhal-di-a ⸢iš⸣-ti-ni-i-e
iii 45  i-na-ni-e-li ar-ni-ú-ši-ni-e-li šú-si-ni MU za-a-du-ú-[bi]
iii 46  dhal-di-⸢i⸣-ni uš-ta-a-bi ma-a-si-ni-e GIŠšú-ri-i-e
iii 47  ka-ru-ni [KUR]i-ia-a-ni-ni KUR-ni-e ka-ru-ni KURma-na-ni KURbu-uš-tú-ni
iii 48  te-qu-a-li ⸢m⸣ar-giš-ti-ka-a-i dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-ni
iii 49  mar-giš-ti-še a-⸢li⸣-e šur-ha-a-ni LÚA.SIMEŠ ú-e-li-du-ú-li
iii 50  hu-ti-a-di d⸢hal⸣-[di]-⸢e⸣-di EN-di dIM-di d⸢UTU⸣-di
iii 51  DINGIRMEŠ-áš-te KUR⸢bi⸣-[a-i]-na-áš-te a-lu-ú-si-ni-ni
iii 52  al-su-ú-i-ši-[ni] a-li a-ba-a-di ha-ši-al-me DINGIRMEŠ
iii 53  mar-gi-iš-[ti]-še mmì-i-nu-ú-a-hi-ni-e-še a-li-e
iii 54  dhal-di-i ku-[ru]-ni dhal-di-ni GIŠšú-ri-i ku-[ru]-ni
iii 55  dhal-di-⸢i⸣-[ni-ni] ⸢al⸣-su-ú-i-ši-i-ni uš-ta-[di]
iii 56  KURi-⸢ia-ni⸣-[ni KUR]e-ba-a-ni-e-di KUR-ni ha-a-⸢ú⸣-bi
iii 57  É.GALMEŠ har-[har-šú]-ú-bi URUMEŠ a-ma-áš-tú-ú-[bi]
iii 58  URUe-ra-[ṭè?-li? URU]e-ra-ṭè-li-e ú-li ⸢ha⸣-ú-⸢bi⸣
iii 59  ʾa-še [MUNUSlu-tú iš-ti]-ni-ni pa-ru-ú-[bi]
iii 60  i-[ku-ka-ni MU] uš-ta-di KURma-na-a-i-[di]
iii 61  [x x x x KURbu]-uš-tú-ú-ni ÍDza?-tú?-ra-[ni?]
iii 62  [x x x x] ⸢ga⸣-ri-ni qar-bi [a-gu]-nu-ni [ma-nu]
iii 63  [gu-nu-šá-a ha]-a-ú-[bi]
iii 64  [ʾa-še MUNUSlu-tú iš]-ti-ni-ni ši-⸢ú⸣-[bi]
iii 65  x [x x x x]-⸢ni?⸣ a ni [x?]
iii 66  [x x x x] ta ni [x?]
iii 67  [x x x x] a?-me-ri ⸢i?⸣ [x]
iii 68  [x x x x]-⸢še⸣ mu-ur-⸢mu⸣ [x x]
iii 69  [x x x x x x x x x]
iii 70  ⸢ku⸣-ṭi5-[a-di pa-ri]
iii 71  mú-⸢e?⸣-[x-x-x]

III. Sütun Çeviri:
(4) Argiş[ti şöyle d]er: Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), Tanrı Hal[di]’nin azameti ile dağlık ülke Qilašini ülkesine yürüdüm. (6) 20.000[+ x …] ele geçirdim(?), orada 11.439 genç adam(?) kazandım. Birlikleri [seferber et]tim, onları ülkemden uzağa götürdüm. Ay[nı yıl] Menabšuni şehrine ve Duduma şehrine doğru [yola çıktım]. (9) Bölgenin kraliyet [şehri olan …  şehrini fethettim]. [… ] Buštu ülkesindeki Šurharara şehrini fethettim. […] Babiluini şehrinin ülkesine doğru [yola çıktım]. (12) [ …  Baru]ata [ülkesine] ve Paršua ülkesine (not: Pers halklarının yaşadığı bölge) […]. [Paršu]a ülkesinin topraklarını harap ettim ve yerleşimleri ya[kt]ım. [ … x+]5.140 kişi bir yıl içinde, (15) [ … ] kimini öldü[rdüm], kimini sağ olarak sürgün et[tim.  … x at], [ … x+]987 sığır, [ … x+]5 koyun […]. (18) [Argişti şö]yle der: Tanrı Haldi için bu [iş]leri bir yıl içinde ger[çekleştird]im. Tanrı Hal[di] silahıyla [yola çıktı,] Ašš[ur askerlerini] yendi, Buštu ülkesini ve Tariu ülkesini yen[di,] onları Argişti’ye tabi kıldı. (23) Tanrı Haldi’nin azameti ile Argişti şöyle der: Kaleler inşa ettim, Šurišili ülkesini denetim altına aldım(?); Aššur ülkesinin askerlerini ülkemin önünde …-tim. (26) Efendim Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na (ve) Biainili ülkesinin (bütün) tanrılarına dua ettim. Efendimin azameti ile dilediğim şey için tanrılar beni dinlediler. Minua oğlu Argişti şö[yle d]er: (29) Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), Tanrı Haldi’nin azameti ile au[a]raši adamlarını seferber ettim, Aššur ülkesini kov[dum], […] ülkemden […] öldü[rdüm]; Dadani ve auaraši adamlarını. […] ve yaktım. (33) Aynı yıl H[a-x-x-x ülkesine ve x ülkesine], Arhau ülkesine [ … x şehrine], kraliyet şehrine, doğru yola çıktım ve 60 köyü erkekleri [ve kadınlarıyla] birlikte sürgün ettim. (36) Buštu ülkesine gittim; [ … ] Šurha[ra]ra şehrini, Aburzani şehrini, [ … ] şehrini, [ … ] ülkesinin Qaduqaniu şehrini fethettim. (39) Argişti şöyle der: [ …  yak]tım(?), dağlık ülke Ma[na] ülkesine geldim. (Bir) yıl içinde 18.827 k[iş]i, kimini öldürdüm, kimini sağ olarak sürgün ettim; (ayrıca) 606 [a]t, 184 deve, 6.257 öküz ve 33.203 koyun. (44) Minua oğlu Argişti şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri (bir) yıl içinde gerçekleştirdim. (46) Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı, Ijani ülkesini yendi, Mana ülkesini ve Buštu ülkesini yendi, onları Argişti’ye tabi kıldı. Tanrı Haldi’nin azameti ile Argişti şöyle der: šurhani askerlerini seferber ettim. (50) Efendim Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na (ve) Bia[inili ülkesinin (bütün) tanrılarına dua ettim. Efendimin azameti ile tanrılar beni dinledi. (53) Minua oğlu Argişti şöyle der: Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), Tanrı Haldi’nin azameti ile Ijani ülkesine doğru yola çıktım. Ülkeyi fethettim, kaleleri yı[kt]ım ve yerleşimleri yaktım. (58) Era[-X] şehrini [… şehrini], Erateli uli [şehrini] fethettim; [erkekleri ve kadınları or]adan sürgün ett[im]. (60) Ay[nı yıl] Mana ülkesine [ … ve B]uštu [ülkesine] doğru yola çıktım. Zatura[ni?] nehri [… …] gari kayasıyla tahkim edilmişti; onu savaşta fethettim; erkekleri ve kadınları oradan sürgün ettim … [ … ] … [ … ]’ye geldim …

IV. Sütun Transliterasyon:
iv 1  10 LIM 8 LIM 2 ME 43
iv 2  LÚta-ar-šú-a-ni-e MU
iv 3  a-li-ki za-áš-gu-ú-bi
iv 4  a-li-ki še-hi-ri-e a-gu-bi
iv 5  7 MEMEŠ 90 ANŠE.KUR.RAMEŠ
iv 6  1 ME ANŠE 11 GU4[x]-⸢ṭu⸣-niMEŠ
iv 7  20 LIM 2 LIM 5 ME 29 GU4pa-hi-ni
iv 8  30 LIM 6 LIM 8 ME 30 UDUšú-še
iv 9  mar-gi-iš-ti-i-še a-li-e
iv 10  dhal-di-a iš-ti-ni-e
iv 11  ⸢i⸣-na-a-ni-⸢e⸣-li-e
iv 12  ar-ni-ú-ši-ni-li
iv 13  šú-si-ni šá-a-li za-du-bi
iv 14  dhal-di-ni uš-ta-bi
iv 15  ma-si-ni-e ⸢GIŠ⸣šú-ri-e
iv 16  ka-ru-ni [KUR]ma-na-ni
iv 17  KURe-ba-⸢a-ni⸣-i-e
iv 18  ka-ru-ni ⸢KUR⸣[ir]-⸢ki⸣-ú-ni-ni
iv 19  te-e-qu-⸢ú⸣-a-li
iv 20  mar-gi-⸢iš-ti⸣-ka-i
iv 21  dhal-di-⸢i⸣-ni-ni
iv 22  al-su-ú-i-ši-ni
iv 23  mar-gi-[iš]-ti-še
iv 24  a-li-e ⸢hu-ti⸣-a-di
iv 25  dhal-di-e-di EN-di
iv 26  dIM-di dUTU-di
iv 27  DINGIRMEŠ-áš-te KURbi-a-na-áš-te
iv 28  a-lu-si-ni-ni al-su-ši-ni
iv 29  a-li a-ba-di ⸢ha⸣-ši-al-me DINGIRMEŠ
iv 30  mar-gi-[iš]-ti-i-še
iv 31  mmì-nu-a-hi-ni-še a-li-e
iv 32  dhal-di-i ku-ru-ú-ni
iv 33  dhal-di-i-ni GIŠšú-ri-i ku-ru-ú-ni
iv 34  dhal-di-i-ni-ni al-su-i-ši-ni uš-ta-di
iv 35  KURma-na-i-di ha-⸢ú⸣-bi KURir-ki-ú-ni-ni
iv 36  ku-ṭi5-a-di pa-⸢ri⸣ KURaš-šur-ni-ni KURal-ga-ni
iv 37  6 LIM 4 ME 71 LÚUNMEŠ ⸢MU⸣.a-li-ki za-áš-gu-ú-bi
iv 38  a-li-ki še-hi-ri a-gu-[bi] 2 ME 86 ANŠE.KUR.RAMEŠ
iv 39  2 LIM 2 ME 51 GU4pa-hi-niMEŠ 8 LIM 2 ME 5 UDUšú-šeMEŠ
iv 40  mar-giš-ti-še a-li-e dhal-di-a iš-ti-ni-e
iv 41  i-na-ni-li ar-ni-ú-ši-ni-li 1 MU za-a-du-bi
iv 42  dhal-di-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-e
iv 43  ka-ru-ú-ni KURma-na-a-ni KURe-ba-ni-i-e
iv 44  ka-ru-ú-ni KURbu-uš-tú-ni te-qu-ú-a-li
iv 45  mar-gi-iš-ti-i-ka-i mmì-nu-a-hi-ni-i-e
iv 46  d[hal]-di-ni-ni al-su-i-ši-ni mar-giš-ti-še
iv 47  [a]-⸢li-e⸣ hu-ti-a-di dhal-di-i-e-di EN-di
iv 48  d⸢IM⸣-di dUTU-di DINGIRMEŠ-áš-te KURbi-a-na-áš-te
iv 49  a-lu-⸢si⸣-ni-ni al-su-i-ši-ni ⸢a⸣-li a-ba-di
iv 50  ha-a-ši-al-me DINGIRMEŠ mar-gi-iš-ti-i-še
iv 51  [m]mì-nu-a-hi-ni-še a-li-e d⸢hal-di⸣-i ku-ru-ni
iv 52  dhal-di-ni GIŠšú-ri-i ku-ru-ni dhal-di-ni-ni
iv 53  ⸢al⸣-su-i-ši-ni uš-ta-di KURbu-uš-tú-e-di
iv 54  ⸢ha⸣-ú-bi KURáš-qa-ia-i hu-bi KURšá-ti-ra-ra-ga-ni
iv 55  ⸢an⸣-da-ni KURú-gi-iš-ti-ni ⸢ʾa⸣-al-du-bi
iv 56  [sal]-ma-at-hi KURú-ú-ši-ni ku-ṭi5-a-di
iv 57  ⸢pa⸣-ri-e KURa-la-ṭi5-i-e KURba-⸢ba⸣-a-ni
iv 58  [KUR]e-ba-a-ni a-ma-áš-tú-bi URUMEŠ har-⸢har⸣-[šú]-bi
iv 59  ʾa-a-še MUNUSlu-tú iš-ti-ni-ni pa-ru-[(ú)]-⸢bi⸣
iv 60  [7] LIM 8 ME 73 LÚta-ar-šú-a-[ni šá-a]-⸢li⸣
iv 61  [a]-⸢li⸣-ki za-áš-gu-bi a-li-⸢ki⸣ [še-hi-ri a-gu]-bi
iv 62  [2?] ⸢ME⸣ 90 ANŠE.KUR.⸢RA⸣MEŠ [pa-ru-bi]
iv 63  [1 ME 1] ANŠE.A.AB.BAMEŠ [4 LIM 9 ME 9 GU4pa-hi-niMEŠ]
iv 64  [10 LIM] ⸢9 LIM⸣ 5 ME ⸢50⸣ [UDUšú-šeMEŠ]
iv 65  [mar-gi]-⸢iš⸣-ti-še a-li-e d[hal-di-a iš-ti-ni]-⸢e⸣
iv 66  [i-na]-ni-li ar-ni-⸢ú-ši⸣-[ni-li 1 MU za-du]-bi
iv 67  [dhal]-di-ni uš-ta-bi ma-[si-ni-e GIŠ]⸢šú⸣-ri-e
iv 68  [ka]-⸢ru⸣-ni KURma-na-a-ni [LÚhu-ra]-⸢di⸣-i-e
iv 69  [te-qu]-ni ⸢m⸣ar-giš-ti-ka-i [mmì]-nu-a-hi-ni-e
iv 70  [dhal]-di-i-ni-ni ⸢al⸣-su-⸢ú?⸣-i-ši-i-ni
iv 71  [mar]-⸢giš⸣-ti-še mmì-nu-ú-a-hi-ni-še a-li-e
iv 72  [i]-⸢ú⸣ mar-giš-te-e-hi-ni-li ši-du-bi
iv 73  [ÍD]⸢mu⸣-na-ni PA5 mʾa-za-i-ni-e KUR-ni-e a-gu-bi
iv 74  [ha-šú-ú]-⸢bi⸣ KURma-na-še URUsi-ra-a-ni ha-i-la-a-ni
iv 75  [hu-ti]-a-di dhal-di-e-di EN-di dIM-di
iv 76  [dUTU]-di DINGIRMEŠ-áš-te KURbi-a-na-áš-te a-lu-si-ni-ni
iv 77  [al]-⸢su⸣-i-ši-ni a-li a-ba-di ha-ši-al-[me DINGIR]MEŠ
iv 78  [m]⸢ar⸣-giš-ti-še a-li-e še-ep-tú-si-na-[ṣi]-⸢e⸣
iv 79  [LÚ]A.SIMEŠ-ṣi-e LÚú-e-li šú-si-ni-e [x-x-x]-⸢di?⸣
iv 80  ⸢URU⸣si-ra-ni qa-ab-qa-ru-⸢lu⸣-bi nu-na-bi KURma-na-⸢a⸣-[ni KUR]-ni
iv 81  dhal-di-i-ni-ni al-su-ú-[i-ši]-ni

IV. Sütun Çeviri:
(1) (Bir) yıl içinde 18.243 kişi. Kimini öldürdüm, kimini sağ olarak sürgün ettim. 790 at, 100 eşek, 11 x-tuni öküzü, 22.529 öküz, 36.830 koyun. (9) Argişti şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim. (14) Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı, Mana ülkesini yendi, Irkiuni ülkesini yendi ve onları Argişti’ye tabi kıldı. (21) Tanrı Haldi’nin azameti ile Minua oğlu Argişti şöyle der: Efendim Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na (ve) Biainili ülkesinin (bütün) tanrılarına dua ettim. Efendimin azameti ile dilediğim şey için tanrılar beni dinlediler. (30) Minua oğlu Argişti şöyle der: Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), Tanrı Haldi’nin azameti ile Mana ülkesine karşı yola çıktım, Irkiuni ülkesini fethettim, Aššur ülkesinin geçidine geldim; (37) bir yıl içinde 6.471 kişi; kimini öldürdüm, kimini sağ olarak sürgün ettim; (ayrıca) 286 at, 2.251 sığır ve 8.205 koyun. (40) Argişti şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim. Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı, Mana ülkesini yendi, Buštu ülkesini yendi ve onu Minua oğlu Argişti’ye tabi kıldı. (46) Tanrı Haldi’nin azameti ile Argişti şöyle der: Efendim Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na (ve) Biainili ülkesinin (bütün) tanrılarına dua ettim. Efendimin azameti ile dilediğim şey için tanrılar beni dinlediler. (50) Minua oğlu Argişti şöyle der: Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), Tanrı Haldi’nin azameti ile Buštu ülkesine karşı savaşa gittim, (54) Ašqaia vadisini ve Šatiraraga ülkesini fethettim. Sağ(?) tarafta(?) Ugišti ülkesini, sol(?) tarafta(?) ise Uši ülkesini boyun eğdirdim. Dağlık ülke Alaṭi ülkesine geldim. (58) Ülkeyi yaktım, yerleşimleri yıktım, erkekleri ve kadınları oradan götürdüm; bir yıl içinde [7].873 kişi. Kimini öldürdüm, kimini sağ olarak sürgün ettim. [2]90 at, [101] deve, [4.909 sığır], [1]9.550 koyun götürdüm. (65) [Argi]šti şöyle der: [Tanrı Haldi] için bu [iş]leri [bir yıl içinde] gerçekleştirdim. Tanrı Haldi sil[ahıyla] yola çıktı, Mana ülkesini yendi, onun [askerlerini] [Mi]nua oğlu Argişti’ye [tabi] kıldı. (70) [Tanrı Hal]di’nin azameti ile Minua oğlu [Ar]gişti şöyle der: Argiştihinili’yi inşa ettiğimde, ʹAza kabilesinin ülkesindeki nehirden (not: Aras) bir kanal kazdım. (74) Mana ülkesinin Sirani şehrini fethetmeye niyetlendiğini [duy]dum. Efendim Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na ve Biainili ülkesinin (bütün) tanrılarına dua ettim. Efendimin azameti ile dilediklerim için tanrılar beni dinlediler. (78) Argişti şöyle der: Tek(?) bir birlik(?) askerle (šeptusinaṣi) Sirani şehrini kuşattım ve Mana ülkesine geldim. (81b) Tanrı Haldi’nin azameti ile Argişti [şöyle d]er: [Mana ülkesini] [ … ] kalesi … sınırından kovdum. [. . . . . ] aldım/fethettim, [ … ] yerinde [ … ]. Ülkeyi harap ettim, yerleşimleri yaktım, [bir yıl içinde] 3.270 kişi. Kimini öldürdüm, kimini sa[ğ] olarak [sürgün ettim]. 170 at, 62 de[ve], 2.411 sığır, 6.160(?) [koyun] götürdüm.

V. Sütun Transliterasyon:
v 1  mar-gi-iš-ti-še a-[li-e KURma-na-ni]
v 2  ba-di-ni-ni su-ú-i-du-[lu-bi x x x x]
v 3  É.GAL ha-ú-bi e-sa i-[x x x x]
v 4  KURe-ba-a-ni a-tú-bi URUMEŠ a-[ma-áš-tú-bi]
v 5  3 LIM 2 ME 70 LÚta-ar-šú-ú-[a-niMEŠ MU?]
v 6  a-li-ki za-áš-gu-bi a-li-ki še-hi-[ri a-gu-bi]
v 7  1 ME 70 ANŠE.KUR.RAMEŠ pa-ru-bi 62 ANŠE.A.[AB.BAMEŠ]
v 8  2 LIM 4 ME 11 GU4pa-hi-niMEŠ 6 LIM 1 ME 60? [UDUšú-še]
v 9  mar-giš-ti-še a-li-e d⸢hal⸣-di-a ⸢iš⸣-[ti]-⸢ni⸣-e
v 10  i-na-ni-li ar-ni-⸢ú⸣-ši-ni-li ⸢1⸣ MU ⸢za⸣-[a]-du-bi
v 11  dhal-di-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-i-e
v 12  ka-ru-ni KURṭu-a-ra-a-ṣi-ni-e-i hu-⸢bi⸣
v 13  pa-ri KURgur-qu-ú-e ka-ru-ni KURma-na-a-ni
v 14  LÚA.SIMEŠ-i-e te-qu-a-li mar-giš-ti-ka-i
v 15  mar-gi-iš-ti-i-še a-li-e dhal-di-iš-me
v 16  uš-⸢ha⸣-[nu]-ni e-ʾa hu-ṭu-tú-hi e-ʾa gu-nu-še
v 17  [x x x] ÍDda-i-na-⸢li-ti⸣-ni-ni PA5 a-gu-bi
v 18  za-a-du-ú-bi ku-ul-me-⸢i⸣-e KURšú-ra-ú-e
v 19  mar-gi-iš-ti-še mmì-⸢nu⸣-a-hi-ni-še a-li-e
v 20  hu-ti-a-di dhal-di-e-di EN-di dIM-di
v 21  dUTU-di DINGIRMEŠ-áš-te KUR[bi]-i-a-i-na-áš-te
v 22  a-lu-si-ni-ni al-su-i-[ši]-ni a-li a-ba-di
v 23  ha-a-ši-al-me DINGIRMEŠ LÚA.SIMEŠ ú-e-li-du-bi
v 24  uš-ta-di KURma-na-i-di KUR-ni a-tú-bi URUMEŠ GÍBIL-bi
v 25  ku-ṭi5-a-di pa-ri URUú-i-⸢am⸣-ka-a KURbu-uš-tú-e
v 26  ʾa-še MUNUSú-e-di-a-ni iš-ti-ni-ni pa-ru-bi
v 27  10 LIM 3 LIM 9 ME 79 LÚta-ar-šú-a-niMEŠ MU
v 28  a-li-ki za-áš-gu-bi a-li-ki še-hi-ri a-gu-bi
v 29  3 ME 8 ANŠE.KUR.RAMEŠ pa-ru-bi 8 LIM ⸢2⸣ ME 21 GU4pa-hi-ni
v 30  3 a-ti-bi 2 LIM 5 ME 38 UDU[šú-še]MEŠ
v 31  mar-giš-ti-še a-li-e dhal-di-a iš-ti-ni-⸢e⸣
v 32  i-na-ni-li ar-[ni]-ú-ši-ni-li šú-si-ni MU za-du-[bi]
v 33  dhal-di-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-i-⸢e⸣
v 34  ka-ru-ni KURma-na-ni KUR-ni-e ka-ru-ni KURe-ti-ú-ni-[ni]
v 35  te-e-qu-ú-a-li-e m⸢ar⸣-gi-iš-ti-i-ka-a-[i]
v 36  dhal-di-i ku-ru-ni d[hal-di]-ni-ni al-su-i-ši-[ni]
v 37  mar-gi-iš-ti-še mmì-⸢nu⸣-a-hi-ni-e-še a-li-[e]
v 38  uš-ta-di KURma-na-i-⸢di⸣ KUR-ni a-tú-bi URUMEŠ GÍBIL-[bi]
v 39  URUši-me-ri-ha-di-ri-ni URU MAN-nu-si a-gu-nu-ni ⸢ma⸣-[nu]
v 40  gu-nu-šá-a ha-ú-bi ʾa-še MUNUSlu-tú iš-ti-ni-ni pa-⸢ru⸣-[bi]
v 41  mar-giš-ti-še a-li-e ha-šú-bi KURe-ti-ú-ni-[ni]
v 42  URUar-di-ni-e-i áš-ti-ú-zi ir-bi-la-[ni]
v 43  i-ku-ka-ni MU ši-šú-ha-ni LÚA.SI⸢MEŠ⸣ ú-e-li-du-[bi]
v 44  hu-ti-a-di dhal-di-e-di EN-di dIM-di dUTU-[di]
v 45  DINGIRMEŠ-áš-te [KUR]bi-a-i-na-a-áš-te a-lu-si-i-ni-[ni]
v 46  al-su-i-ši-ni a-li a-ba-di ha-ši-al-me DINGIR[MEŠ]
v 47  uš-ta-di KURe-ti-i-ú-ni-i-e-di ha-a-⸢ú⸣-[bi]
v 48  me-ri-a-hi KUR-ni-e mka-tar-za-a-e KUR-[ni-e]
v 49  ku-ṭi5-ia-di pa-a-ri-e KURiš-qi-gu-lu-[ú-e]
v 50  ʾa-še MUNUSlu-⸢tú⸣ ši-ú-bi KURbi-i-a-i-na-a-⸢i⸣-[di]
v 51  mar-giš-ti-⸢še a⸣-li-e dhal-di-⸢ni⸣-[ni] ⸢al-su⸣-[i-ši-ni]
v 52  uš-ta-a-di KURú-i-ṭè-ru-[hi]-⸢ni⸣-e-[di x x x]
v 53  KUR⸢ú⸣-[i]-⸢ṭè⸣-[ru-hi]-ni a-tú-bi ⸢URUMEŠ⸣ [GÍBIL-bi]
v 54  [x x x x x x]-ú-bi URUa-me-⸢gu⸣-[x x] x [x]
v 55  [x x x x x x KUR]ú-i-ṭè-⸢ru⸣-[hi x x] x x [x x]
v 56  a-⸢li⸣ [x x x x x] x nu-ni-⸢ri⸣ [x x x x x]
v 57  DUB-[te iš-ti-ni? te]-ru-⸢ú⸣-bi [x x x x x x]
v 58  ⸢pa?-ri?⸣ [x x x x] ú [x x] ⸢gu?-ri⸣ [x x x]
v 59  MAN KURú-[x x x x]-me-e i-[x x x]
v 60  bi-du-⸢ia?⸣-[še? x x x]-li a-[x x x x]
v 61  [x x x x x x x x]-x-di [x x x x]
v 62  [x x x x x x x x]-⸢di?⸣ e-ni-[x x x]
v 63  [x x x x x x x x x x x x]
v 64  [x x x x x x x x]⸢MEŠ⸣ e-[x x]
v 65  [a]-⸢li⸣-[ki za-áš-gu-bi a]-li-ki ⸢še-hi-ri⸣ [a-gu-bi]
v 66  1 LIM 2 [ME x x ANŠE.KUR.RAMEŠ] 20 LIM 9 LIM 5 ME ⸢4⸣ [GU4pa-hi-ni]
v 67  6 a-ti-[bi x x x] 3 ME 5 [x] UDUšú-šeMEŠ pa-[ru-bi]
v 68  mar-giš-[ti-še] ⸢a-li⸣-e ⸢dhal⸣-di-a iš-[ti-ni-e]
v 69  ⸢i⸣-na-ni-li [ar]-ni-ú-ši-⸢ni⸣-li 1 MU ⸢za⸣-[du-bi]
v 70  dhal-di-ni uš-ta-bi ma-⸢si⸣-ni-e ⸢GIŠ⸣[šú-ri-e]
v 71  ka-ru-ni [KURtar]-⸢i⸣-ú-ni KURba-a-[ba-ni]
v 72  ka-ru-ni ⸢KUR?.ur?-me? te-qu⸣-a-li mar-giš-[ti-ka-i]
v 73  dhal-di-i ⸢ku-ru-ni⸣ dhal-di-ni-ni al-⸢su⸣-[i-ši-ni]
v 74  mar-giš-ti-[še] a-[li]-e uš-ta-di KURtar-i-[ú-ni-e-di]
v 75  11 É.⸢GAL⸣MEŠ x-ri-a-x a-gu-nu-ni gu-nu-šá-[a ha-ú-bi]
v 76  dhal-di-e-⸢i ṭè-ra-i⸣-ni iš-ti-ni i-a-x-[x x x]
v 77  mar-gi-iš-⸢ti-še⸣ mmì-⸢nu⸣-ú-a-hi-ni-e-⸢še⸣ [a-li-e]
v 78  dhal-[di-iš-me] ⸢uš-ha⸣-nu-ni ⸢e⸣-ʾa hu-ṭu-tú-hi e-⸢ʾa gu⸣-[nu-še]
v 79  ni-x-x-li pa-hi a-e x É.GALMEŠ GÍBIL-bi har-[har-šú-bi te-ru-bi]
v 80  ⸢DUB⸣-[te iš-ti]-⸢i⸣-ni ʾa-še MUNUSlu-tú iš-ti-ni-ni ⸢pa⸣-[ru-bi]
v 81  m⸢ar⸣-[gi]-iš-⸢ti-i⸣-še ⸢a-li⸣-e i-ku-ka-⸢a⸣-[ni MU]

V. Sütun Çeviri:
(9) Argişti şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim. Haldi silahıyla yola çıktı, Ṭuaraṣini ülkesinin vadisini Gurku ülkesine kadar yendi, Mana ülkesini yendi ve onun birliklerini Argişti’ye tabi kıldı. (15) Argişti şöyle der: Haldi bana hem cesaret(?) hem de savaşçılık verdi. Dainalitini nehrinden bir kanal kazdım, ülke için refah(?) yarattım. (19) Minua oğlu Argişti şöyle der: Efendim Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na (ve) Biainili ülkesinin (bütün) tanrılarına dua ettim. Efendimin azameti ile dilediklerim için tanrılar beni dinlediler. (23b) Birlikleri seferber ettim, Mana ülkesine doğru yola çıktım, ülkeyi harap ettim, yerleşimleri yaktım. Buštu ülkesindeki Uiamka şehrine geldim. (26) Oradan erkekleri ve kadınları sürgün ettim;  bir (yıl) içinde 13.979 kişi. Kimini öldürdüm, kimini sağ olarak sürgün ettim. 308 at, 8.221 sığır ve 32.538 koyun götürdüm. (31) Argişti şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim. Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı, Mana ülkesini yendi, Etiuni ülkesini yendi ve onları Argişti’ye tabi kıldı. Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin azameti ile Minua oğlu Argişti şöyle der: (38) Mana ülkesine doğru yola çıktım, ülkeyi harap ettim, yerleşimleri yaktım. Kraliyet şehri Simerihadirini tahkim edilmişti; onu savaşta ele geçirdim ve oradan erkekleri ve kadınları götürdüm. (41) Argişti şöyle der: Etiuni ülkesinin Ardini şehrinin aštiuzi’sini yağmalamak istediğini duydum. Aynı yıl bir kez daha birlikleri seferber ettim. Efendim Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na (ve) Biainili ülkesinin (bütün) tanrılarına dua ettim. Efendimin azameti ile dilediklerim için tanrılar beni dinlediler. (47) Etiuni ülkesine doğru yola çıktım, Eriahi (kabilesinin) ve Katarza (kabilesinin) ülkesini fethettim. Išqigulu ülkesine geldim; erkekleri ve kadınları Biainili ülkesine götürdüm. (51) Argişti şöyle der: Tanrı Haldi’nin azameti ile Uiṭeruhi ülkesine doğru yola çıktım, Uiṭeruhi [ülkesini fethettim], Uiṭeruhi ülkesini harap ettim, yerleşimleri [yaktım], Uiṭeruhi [ülkesindeki …] Amegu[ … ] şehrini [fethet]tim(?) […]. (56) x[ … ] … [ …  oraya(?)] bir yazıt di[kt]im. [ … ] U[-x …] ülkesinin kralına [geldim(?) … […] … […] … […] . (65) Kim[ini öldürdüm, k]imini sağ olarak [sürgün ettim], 1.200[+ x at], 29.504 [sığır], 60.000 + x ve 305 koyun gö[türdü]m. (68) Argiş[ti] şöyle der: Tanrı Haldi için bu [iş]leri bir yıl içinde gerçe[kleştirdim]. Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı, dağlık ülke [Tar]iuni ülkesini yendi, Urme(?) ülkesini yendi ve onları Argiş[ti’ye] tabi kıldı. (73) Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin aza[meti] ile Argişti şö[yle] der: Tari[uni] ülkesine doğru yola çıktım; 11 kale … tahkim edilmişti. Onu savaşta ele geçirdim. (76) Tanrı Haldi’nin ṭeraini’si burada/orada … Minua oğlu Argişti şöyle [der]: Hal[di] bana hem cesaret(?) hem de savaşçılık verdi. … yaktım ve x kaleyi yı[ktım, oraya] bir y[azıt diktim], oradan erkekleri ve kadınları gö[türdüm]. (81) Argişti şöyle der: Aynı yıl bir kez da[ha birlikleri seferber ettim]. [Efendim Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na] (ve) Biainili ülkesinin (bütün) tanrılarına dua ettim. Efendimin azameti ile dilediklerim için tanrılar beni dinlediler … Urme ülkesine doğru yola çıktım, [Urme ülkesini fethettim] ve ülkeyi harap ettim. [ … ] ülkesine geldim;

VI. Sütun Transliterasyon:
vi 1  ši-⸢iš⸣-[ti-ni LÚA.SIMEŠ ú-e-li-du-ú-bi]
vi 2  hu-ti-a-di [dhal-di-e-di EN-di dIM-di dUTU-di]
vi 3  DINGIRMEŠ-áš-[te KURbi-a-na-áš-te a-lu-si-ni-ni al-su-i-ši-ni]
vi 4  a-li-i [a]-⸢ba⸣-[di ha-ši-al-me DINGIRMEŠ iš-te-di?]
vi 5  uš-ta-di KURur-me-e-di [ha-ú-bi KURur-me-e]
vi 6  [KUR]-ni-e KUR-ni a-tú-bi ku-ṭi5-⸢a⸣-[di] ⸢pa⸣-ri [KURx-x-x]
vi 7  [x] URUMEŠ GÍBIL-bi ʾa-še MUNUSlu-tú a-gu-bi KURbi-[a-na-i-di]
vi 8  ⸢PAP⸣ 20? LIM 4 LIM 8 ME 13 LÚUNMEŠ MU a-li-ki za-áš-gu-bi a-li-ki TIMEŠ [a-gu-bi]
vi 9  25 ANŠE.KUR.RAMEŠ [x LIM x] LIM 7 ME 44 GU4⸢pa⸣-hi-ni 40 LIM 8 LIM 8 ME 25 UDU⸢šú-še⸣
vi 10  mar-giš-ti-še mmì-nu-a-hi-ni-še a-li-[e] dhal-di-a iš-ti-ni-e
vi 11  i-na-[ni]-li ar-ni-ú-ši-ni-i-[li] [šú]-si-ni MU za-a-du-bi
vi 12  d[hal-di-ni-ni] ⸢al⸣-su-i-ši-ni m⸢ar⸣-giš-ti-še a-li-e
vi 13  i-ú MAN-nu-a-di [x-x]-li-e-me d[hal]-di-še a-ru-ni ú-i al-di-ni-e
vi 14  7 ⸢LIM⸣ 5 ME 66 GU4[pa]-hi-niMEŠ 50 LIM 1 LIM 8 ME 78 UDUMEŠ
vi 15  mar-gi-iš-[ti]-⸢še⸣ a-li-e i-na-ni MU.MU ú-i-ia-bi
vi 16  [d]hal-di-ni-ni al-su-i-ši-ni mar-giš-ti-še a-li-e
vi 17  i-ú URUbi-⸢hu-ra⸣-a-ni qa-ab-qa-a-ru-lu-ú-bi
vi 18  URUbi-hu-ra-a-ni a-su-ni-ni KURba-am-ni ha-ar-ha-a-ru
vi 19  mu-ru-mu-ri-a-hi-ni-na-a-ni pa-ri dUTU-ŠI i-e-še
vi 20  KURba-am-ni har-har-šá-bi i-e-še URUbi-hu-ra-ni ha-a-ú-bi

VI. Sütun Çeviri:
(7) x adet yerleşimi yaktım, erkekleri ve kadınları Bia[inili] ülkesine sürgün ettim; (bir) yıl içinde toplam 24.813 kişi. Kimini öldürdüm, kimini sağ olarak [sürgün ettim]; 25 at, [x bin +]744 sığır ve 48.825 koyun. (10) Minua oğlu Argişti şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim. Tanrı [Haldi]’nin azameti ile Argişti şöyle der: kral olduğumda Tanrı Haldi bana aldinie vermedi; 7.566 [sı]ğır, 51.878 koyun. Argiş[ti] şöyle der: Bu, (o?) yıllarda gerçekleşti(?). (14b) Tanrı Haldi’nin azameti ile Argişti şöyle der: Bihurani şehrini kuşattığımda Bihurani şehrini ve yakınındaki Bamni ülkesini murumuriahininani güneşe kadar(?) yok ettim. Bamni ülkesini tahrip ettim, Bihurani şehrini fethettim.

VII. Sütun Transliterasyon:
vii 1  [dhal-di-ni-ni al]-⸢su⸣-i-⸢ši-ni⸣ [m]ar-⸢giš⸣-ti-[še mmì-nu-a-hi-ni-še a-li-e]
vii 2  [x x x x x]-⸢bi ni?⸣ [x x x x x x] ⸢za⸣-du-[ú-bi]
vii 3  [x x x x x x x x x x x x] a? [x x x x x x x x]
vii 1ʹ  [x x x x x x x x x x x x x x x]-⸢ru⸣-na-gi
vii 2ʹ  [x x x x x x x x x x x x] AN.BAR DU₆ x
vii 3ʹ  [x x x x x x x x x x x x]-ú-ri-⸢ni⸣
vii 4ʹ  [x x x x x x x x x x x x]-⸢ri⸣-e ni-[x]
vii 5ʹ  [x x x x x x x x x x x x]-a-še KUR⸢hu?⸣-[šá?-ni?]
vii 6ʹ  [x x x x x x x x x x x x]-ra-ku-ni

VII. Sütun Çeviri:
 (1) [Tanrı Haldi]’nin [aza]meti ile [Minua oğlu[ Argişti şöy[le der]: (2) […] … […] gerçek[leştirdim …] … […] demir, harabeler yığını […]… […] H[uša(?)] ülkesi […] …

VIII. Sütun Transliterasyon:
viii 1  ⸢m⸣ar-gi-iš-ti-i-še
viii 2  mmì-nu-ú-a-hi-ni-e-še
viii 3  a-li-e a-lu-ú-še
viii 4  i-ni DUB-te tú-li-i-e
viii 5  a-lu-še pi-tú-li-i-e
viii 6  a-lu-še a-i-ni-e-i
viii 7  i-ni-li du-li-i-e
viii 8  ti-ú-li-e ú-li-i tú-ri
viii 9  a-lu-še ú-li-e-še
viii 10  ti-ú-li-e i-e-še za-du-bi
viii 11  a-lu-še gi-e-i i-nu-ka-ni
viii 12  e-si-ni-ni ši-ú-li-i-e
viii 13  a-ú-i-e-i ip-tú-li-i-e
viii 14  tú-ri-ni-ni dhal-di-i-še
viii 15  dIM-še dUTU-še DINGIRMEŠ-še
viii 16  ma-a-ni ar-mu-zi-i
viii 17  NUMUN.NUMUN-ŠÚ dUTU-ni pi-e-i-ni
viii 18  mì-i ar-hi ú-ru-li-a-ni
viii 19  mì-i i-na-i-ni mì-i na-ra-a
viii 20  a-ú-i-e ú-lu-li-e

VIII. Sütun Çeviri:
(1) Argişti şöyle der: Bu yazıtı yok eden, ona zarar veren, başka birine bu şeyleri yaptıran ve “yok et” diyen, “(bunu) ben yaptım” diyen, bu yerden herhangi bir şeyi götüren veya x-yapan kişiyi Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı (ve bütün) tanrılar güneşin altında onu, soyunu ve soyunun soyunu yok etsin … “(lanet formülünün devamı çevrilememektedir)

Kaynaklar:
Salvini, M. 1995. Geschichte und Kultur der Urartäer, Darmstadt. (57 vd.)
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 332–345, v. 3 ss. 199–218, v. 5 ss. 200–213.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (Şek. 4.46–65).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007004).

CTU A 8-3= CICh 111 = HchI 80 = UKN 127 = KUKN 173

Görseller:
M. Salvini, 2008, 2025
Tayfun Bilgin, 2024

Analıkız (A 9-1)

19. yüzyılın başlarında, çok büyük bir bazalt stelin üst bölümü, Eski Van şehrindeki Surp Poģos Kilisesi’nde dikey olarak iki parçaya ayrılmış halde görülmüş ve kopyalanmıştır. Stelin 94 cm yüksekliğinde ve 36 cm genişliğindeki sol yarısı daha önce Van Müzesi’ne taşınmıştı. Eksik olan sağ yarısı ise 2009 yılında kilisenin kalıntıları arasında yeniden bulunmuş ve ardından Van Müzesi’ne taşınmıştır. Bu parça 80 cm yüksekliğinde ve 36 cm genişliğindedir. Her iki parçanın da derinliği 37 cm’dir. Araştırmacılar göre, bu büyük parça Van Kalesi’ndeki Analıkız olarak adlandırılan yapının sol nişinde duran II. Sarduri’nin anıtsal stelinin üst bölümüne aittir. Stel, II. Sarduri’nin yıllıklarının başlangıcını kaydetmektedir. Bu yıllıklar sağ nişte bulunan başka bir anıtsal stel üzerinde (A 9-3) devam etmektedir. Yuvarlak tepeli stelin dört yüzü de yazılıdır. Bir diğer küçük bir parça (A 9-2) da büyük olasılıkla A 9-1 stelinin bir parçasıdır.

Transliterasyon:
ön yüz
1  dhal-[di-i-e] ⸢e⸣-ú-ri-i-e
2  i-ni ⸢NA₄⸣.[pu-lu]-si mdsar5-du-ri-še
3  mar-[gi-iš-ti]-e-hi-ni-še ku-gu-ni
4  dhal-di-[ni-ni] al-su-i-ši-ni
5  mdsar5-⸢du⸣-[ri-ni] mar-giš-ti-e-hi
6  MAN DAN-NU MAN [al-su-i]-ni MAN KURšú-ra-ú-e
7  MAN KURbi-a-i-[na]-⸢ú⸣-e MAN MANMEŠ-ú-e
8  a-lu-ú-[si URU]ṭu-uš-pa-a-e URU
9  mdsar5-du-[ri-še a-li]-e te-e-ru-ú-bi
10  ar-di-⸢i⸣-[še x x x] ⸢ni⸣ a-ṣu-ši-ni-e
11  zi-e-bi x [x x]-⸢pa?⸣-ia-ši-na-ṣi-e
12  1 UDU d[hal-di-e] ur-pu-li-i-ni
13  1 UDU md[sar5?-du?-ri?]-i-na-ú-e DINGIR-i-e
14  mdsar5-du-[ú?-ri]-i-še a-li-e a-lu-še
15  i-ni NA4pu-[lu-si]-ni su-ú-i-du-li-e
16  a-lu-še še-er-[du-li-e] a-[lu]-še i-ni DUB-te
17  ⸢pi⸣-i-tú-⸢ú⸣-[li-e a-lu-še] a-i-ni-e-i
18  i-ni-e-⸢li⸣ [du-li-e ti]-ú-li-i-e
19  ú-li-i [tú-ri a-lu-še] ú-li-e-še
20  ti-ú-li-⸢e⸣ [i-e-še za]-⸢du⸣-bi tú-ri-ni-ni
21  dhal-di-še [dIM-še dUTU]-še DINGIRMEŠ-še ma-ni
22  ⸢ar-mu-zi⸣ [NUMUN.NUMUN-ŠÚ dUTU-ni] pi-e-i-ni
23  ⸢mì⸣-i ar-hi [ú-ru-li-a-ni] mì-i i-na-i-ni
24  mì-i na-a-⸢ra⸣-[a a-ú-i]-e ú-lu-li-e
25  mdsar5-du-[ri-še m]⸢ar⸣-[giš]-ti-e-hi-ni-še
26  a-li-e i-[ú dhal-di]-⸢iš⸣-me MAN-tú-hi a-ru-ni
27  na-ha-a-di [LÚAD-ni] e-si-i MAN-tú-hi-ni
28  dhal-di-⸢iš⸣-[me uš-ha-nu]-ú-ni hu-ṭu-tú-hi
29  ⸢e⸣-ʾa gu-[nu-še-e] e-ʾa ip-šú-ú-še-e
30  dhal-di-[ni-ni uš-ma]-a-ši-ni i-ku-ka-ni MU
31  x gu? [x] x x-i-ni LÚA.SIMEŠ
32  x x [x x x x x x x x]

sağ yan
1  ši-a-di ba-[di-ni-ni?]
2  su-ú-i-⸢du⸣-[ú-lu-bi]
3  za-šú-bi pa-ri [KURx-x-x]
4  ha-a-ú-bi ⸢URU⸣[x-x-x]
5  a-li ba-di-[ni-ni?]
6  ši-a-bi za-šú-⸢ú⸣-[bi pa-ri]
7  KURri-hi-šá-a KUR[x-x]
8  URUhu-ra-a a-[su-ni]
9  ⸢gu⸣-nu-ši-ni-ni ⸢nu⸣-[na-di?]
10  ha-ú-bi URUbi-x-[x-x]
11  KURe-ba-a-ni-⸢i-e⸣
12  GÍBIL-bi har-har-šú-bi
13  mba-šá-a-ṭi5-ni
14  ú-e-di-a-du-bi
15  ni-ri-bi di-id-gu-ši
16  iš-ti-ni-ni na-hu-bi
17  ʾa-še MUNUSlu-tú pa-ru-bi
18  ⸢DUB⸣-te iš-ti-ni te-ru-bi
19  [10] LIM 2 LIM 6 ME 10 ub-še na-hu-bi
20  [1] LIM 8 ME 29 LÚ TI.LAMEŠ
21  7 LIM 7 ME 51 MUNUSlu-tú
22  PAP 20 LIM 2 LIM 1 ME 90 UNMEŠ
23  a-li-ki za-áš-gu-bi
24  a-li-ki TIMEŠ pa-ru-bi
25  3 ME 52 ANŠE.KUR.RAMEŠ
26  5 LIM 7 ME 47 GU4pa-hi-ni
27  10 LIM 9 LIM 62 UDUšú-šeMEŠ
28  i-na-ni MAN-e nu-na-bi
29  mì-i a-li LÚA.SIMEŠ-⸢še⸣
30  [pa-ar-tú še]-⸢ri pa-ar⸣-[tú]

arka yüz
1  x-lu-⸢ni?⸣ [x x x x x x x x x x]
2  [d]hal-di-[x x x x x x x x x x x]
3  ⸢a?⸣-ri-a x [x x x x x x x x x x x]
4  [ʾa]-al-du-⸢bi?⸣ [x x x x x x x x x x]
5  [md]sar5-du-ri-[še a-li-e? x x x x x x x]
6  ⸢iš⸣-ti-ni-⸢ni⸣ [x x x x x x x x x x]
7  [ÍD]pu-ra-a-⸢na⸣-[di tú-iš-hi ma-nu]
8  [ú?]-i-e a-i-[ni-e-i MAN iš-ti-ni ka-ú-ri]
9  [hu-ti]-a-di dhal-[di-e-di dIM-di dUTU-di]
10  [DINGIR]⸢MEŠ⸣-áš-te KUR[bi-a-na-áš-te dhal-di-ni-ni]
11  [al]-su-i-ši-ni [a-li a-ba-di ha-ši-al-me DINGIRMEŠ]
12  [za]-tú-ú-me KASKAL-⸢e⸣ [ka-a-di LÚA.SIMEŠ-ṣi]
13  ⸢URU⸣ṭu-mì-iš-ki-[ni-ka-i dhal-di ku-ru-ni]
14  dhal-di-i-⸢ni⸣ [GIŠšú-ri ku-ru-ú-ni]
15  i-ku-ka-a-ni U₄-[ME-ni uš-ta-di KUR-ni-di]
16  sal-ma-at-hi URU[mì-li-ṭi5-a-ni x x x x]
17  an-da-ni KUR[qa-la-ʾa-ni ʾa-al-du-bi?]
18  pa-a-ri-e ⸢URU⸣[za-ab-šá a-su-ni?]
19  50 GIŠGIGIRMEŠ gu-[nu-ši-ni šá-tú-ú-bi]
20  39 É.GALMEŠ [har-har-šú-ú-bi?]
21  gu-nu-ši-ni-ni [bi-di-a-di ba-ad-gu-lu-bi]
22  URUsa-si-ni ⸢URU⸣ [MAN-nu-si mhi-la-ru-a-da-i]
23  gu-nu-šá-a ha-ú-[bi ni-ri-bi di-id-gu-ši?]
24  ʾa-še MUNUSlu-tú [iš-ti-ni-ni ši-ú-bi URUMEŠ]
25  É.GAL GÍBIL-bi har-[har-šú-ú-bi x x x x]
26  mdsar5-du-ri-[še a-li-e iš-te-di ul-hu-di]
27  URUmì-li-ṭi5-⸢a⸣-[ni qa-ab-qa-ru-li-ni]
28  nu-na-a-bi m[hi-la-ru-a-da-ni]
29  MAN URUmì-li-[ṭi5-al-hi-e ka-ú-ki]
30  su-lu-uš-⸢ti⸣-[i-bi šá-tú-a-li ku-ri-e-li?]
31  ⸢ʾa-al-du⸣-bi me-⸢ši⸣-[ni pi-e-i]

sol yan
1  ⸢d⸣hal-di-ni uš-ta-bi
2  ⸢ma⸣-si-ni-e GIŠšú-ri-e
3  ⸢ka⸣-ru-ni mmu-ri-nu-ni
4  ⸢MAN⸣ KURú-e-li-ku-hi KUR-ni-e
5  ka-ru-ni mṣi-na-li-bi-ni
6  mlu-e-hu-ú-hi-e
7  MAN URUtú-li-hu-i KUR-ni-e
8  ka-ru-ni maš-šur-ni-ra-ri-ni
9  ma-da-di-ni-ra-ri-e-hi
10  MAN KURaš-šur-ni-i KUR-ni-e
11  ka-ru-ni KURar-me-e
12  ka-ru-ni URUni-hi-ri-a-ni
13  URU MAN-nu-ú-si KUR-ni-e
14  te-e-qu-ú-a-li-e
15  mdsar5-du-ri-ka-a-i
16  mar-giš-ti-e-hi-ni-e
17  dhal-di-i ku-ru-ni
18  dhal-di-ni šú-ri ku-ru-ni
19  uš-ta-bi mdsar5-du-ri-ni
20  mar-⸢gi-iš-ti-e-hi⸣
21  mdsar5-du-ri-i-še
22  a-li-e uš-ta-a-di
23  KURú-e-li-ku-hi-ni-ni-e
24  KURe-ba-ni-i-e-di
25  ha-ú-bi KÚR KURe-ba-ni-i
26  šú-si-ni U4-ME-ni áš-gu-bi
27  É.GALMEŠ har-har-šú-bi
28  [URU]MEŠ a-ma-áš-tú-bi
29  [URU]x-ri-ú-ni URU MAN-nu-[si]
30  [x x] x ⸢i⸣ [x x]-ni

Çeviri:
“(ön yüz 1) Tanrı Haldi, onun Efendisi, [için] Ar[gişt]i oğlu Sarduri bu [st]eli dikti. (4) Tanrı Haldi’nin azameti ile (ben) Argişti oğlu Sard[uri], güçlü kral, [bü]yük kral, bölgelerin kralı, Bia ülkelerinin kralı, krallar kralı, Tuşpa Şehri’nin efendisiyim. (9) Sardu[ri şö]yle der: […] refah(?) için ve zebi(?)’nin X-paiašinaṣi için(?) bir ritüel […] belirledim: (12) [Tanrı Haldi] için 1 koyun (ve) [Sardur]i’nin(?) tanrıları için 1 koyun kurban edilecek. (14) Sardu[ri] şöyle der: Bu ste[li] yerinden çıkaran, onu sak[layan(?)], bu yazıta zara[r veren], başka birine bu şeyleri [yaptıran] (ve) ‘git, [yok et!]’ diyen, [‘(bunu) ben yap]tım’ diyen kişiyi (21) Tanrı Haldi, [Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı] ve (bütün) tanrılar [güneşin] altında onu, soyunu [ve soyunun soyunu] yok etsin … (lanet formülünün devamı çevrilememektedir). (25) A[rgiş]ti oğlu Sardu[ri] şöyle der: [Tanrı Hald]i bana krallığı verdiğinde [babamın] kraliyet tahtına oturdum. (28) Tanrı Haldi [bana] cesaret(?) ve savaşçılık ve liderlik(?) [ver]di. (30) Tanrı Haldi’[nin hima]yesinde … [. . .] aynı yıl … birlikler …
(sağ yüz 1) Gittim ve sın[ırdan] geri püskürttüm, [ … ülkesine] doğru genişlettim(?), [. . .] şehrini fethettim. Onun ayrıldığı [sın]ırdan(?) [ … ] Rihiša ülkesine (ve) Hura şehrinin yakın[ındaki  … ] ülkesine doğru genişlettim(?); savaştan ge[ri döndüm(?)] ve Bi-x-[x-x] şehrini fethettim; topraklarını yaktım ve onu tahrip ettim. (13) Bašaṭini’yi hadım ettim, oradan zengin(?) hayvan sürülerini yanıma aldım, erkekleri ve kadınları sürgün ettim; oraya bir yazıt diktim. (19) [1]2.610 genç adam; [1].829 sağ erkek ve 7.751 kadın aldım; toplam 22.190 kişi. Kimini öldürdüm, kimini sağ olarak sürgün ettim; 352 at, 5.747 öküz ve 19.062 koyun. Bu, krala ulaştı. Birliklerin [ele geçirdiklerini ise] ay[rı olarak] götürdü[ler].
(arka yüz 1) … [. . .] … (çevrilememektedir). (5) Sarduri [şöyle der(?)]: … [. . .], oradan [ … ] Fırat [tuišhi idi]. [Hiçbir] başka kral daha önce oraya kadar ilerlememişti. (9) Tanrı Hal[di]’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na (ve) [Bia] ülkelerinin (bütün) [tanrılarına] dua ettim. [Tanrı Haldi’nin az]ameti ile [dilediğim şey için tanrılar beni dinlediler], bana yolu [aç]tılar; [birliklerle] Ṭumiški şehrine [kadar ilerledim]. (13b) [Tanrı Haldi’nin ardından(?)], Tanrı Haldi’nin [silahının ardından(?)] aynı gün [bölgeye doğru yola çıktım]; sol(?) tarafta(?) [Miliṭia] şehrini […] tabi kıldım, sağ(?) tarafta(?) [Qalaʹani şehrini, Zabša] şehrine kadar [tabi kıldım]. (19) Savaş[ta] 50 savaş arabası [ele geçirdim] (ve) 39 kaleyi [yok ettim(?)]. (21) Savaştan [geri döndüm] ve Hilaruada’nın kraliyet şehri Sasini’yi ele geçirdim(?) (ve) [onu] savaşarak fethett[im]; oradan [zengin(?) hayvan sürülerini], erkekleri ve kadınları götürdüm, yerleşimleri ve kaleleri yaktım ve […] yok et[tim]. (26) Sarduri [şöyle der:] Miliṭia (not: Malatya) şehrini [kuşatmak üzere ilerledim(?)]. Miliṭia kralı [Hilaruada bana] geldi, yere kapandı [(ve) ayaklarımı(?) öptü] ve onu vergiye bağladım. (…).(sol yüz 1) Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı; Uelikuhi ülkesinin kralı Murinu’yu yendi, Luehu kralı, Tulihu şehri topraklarının kralı Ṣinalibi’yi yendi. Aššur ülkesinin kralı, Adad-nērārī oğlu Aššur-nērārī’yi yendi; (11) Arme ülkesini yendi, kraliyet şehri Nihiria’yı yendi (ve) onları Argişti oğlu Sarduri’ye tabi kıldı. (17) Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?) Argişti oğlu Sarduri yola çıktı. Sarduri şöyle der: Uelikuhi ülkesinin bölgesine doğru yola çıktım, düşman ülkesini fethettim; onu yalnızca bir günde yendim. Kaleleri yıktım ve [yerleşimleri] yaktım; kraliyet şehri [x-]riu …”

Kaynaklar:
Salvini, M. 2010. “Contributo alla ricostruzione del monumento epigrafico degli Annali di Sarduri II, re d’Urartu,” ana turri gimilli (Fs W. R. Mayer), ed. M. G. Biga ve M. Liverani, Quaderni di Vicino Oriente V, Rome, ss. 343–352 ve lev. I–IV.
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 413–417, v. 3 ss. 251–254, v. 5 ss. 241–245.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (195–209).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007046).

CTU A 9-1 = CICh 129 = HchI 102 = UKN 156 = KUKN 242

Görseller:
M. Salvini, 2008
Bora Bilgin, 2024

Analıkız(?) (A 9-2)

Van Müzesi’nde bulunan ve provenansı bilinmeyen bir parça, dört yüzü de yazıtlı bir stelin parçası gibi görünmektedir. Parçanın yüksekliği 28 cm, ön, arka ve sol yüzlerinin genişlikleri sırasıyla 27 cm, 30 cm ve 37 cm’dir; sağ yüzü korunmamıştır. İçeriğinin yanı sıra genişliği ve satır yüksekliğinin A 9-1 ile benzerlik göstermesi nedeniyle M. Salvini, bu parçayı Van Kalesi’ndeki Analıkız’ın sol nişinde duran II. Sarduri’ye ait büyük stelin (A 9-1) kırık kısmına ait bir parça olarak tanımlamaktadır.

Transliterasyon (CTU V):
I (ön yüz)
1′  x[ x x x x ]x[ x x x x x]
2′  [x x x x ]e[ x x x x x]
3′  a-li-ki še-hi-ri [a-gu-bi x x x]
4′  x x x ⸢ANŠE⸣.A.AB.[BAMEŠ x x x x]
5′  [20] LIM 5 LIM 1 ME x [x x x x]
6′  ⸢i⸣-[n]a-ni MAN-e nu-na-bi [mì-i a-li LÚA.SIMEŠ-še ir-bi-tú]
7′  š[e]-e-ri pa-ar-[tú i-ú KUR-ni-i áš-ú-la-bi]
8′  mdsar5-du-ri-še [a-li-e dhal-di-a iš-ti-ni-e]
9′ [i]-na-ni-li ar-n[i-ú-ši-ni-li 1 MU za-du-bi]

II (sağ yan)
[       ]

III (arka yüz)
1′ [x x x x x x x] x [x x x x]
2′ [x x x x x x x-]⸢ni?⸣ a-li a-[ba-di]
3′ [KURlu-lu-i-na-ṣi ha-ši]-al-me DINGIRM[EŠ]
4′ [dhal-di-ni uš-ta-bi ma]-⸢si⸣-ni-e GIŠšú-ri[-e]
5′ [ka-ru-ni x x x x] KURe-ba-ni-i[-e]
6′ [x x x x x x x] x x mqu-⸢ú⸣-x[ x x]

IV (sol yan)
1′ [i?]-⸢na?-ni⸣-e?–⸢li⸣[-e]
2′ ⸢ar⸣-ni-ú-ši-ni-li
3′ [šú]-si-ni MU za-du-⸢bi⸣
4′ [d]⸢hal⸣-di-ni uš-ta-bi
5′ [ma-]⸢si⸣-ni-e GIŠšú-ri-e
6′ [ka]-ru-ni KURú-i-ṭè-ru-hi
7′ [KUR]⸢e⸣-ba-a-ni-i-e
8′ [ka]-ru-ni KURpu-lu-an-di-ni
9′ [x-x]-ri-e ú-i a-ú-[x-x]
10′  x x

Çeviri:
“(ön yüz) … sağ [erkeklerin] bazılarını götürdüm […] … (toplam) develer …], 25.100 … Bu, ülkeyi boşalttığımda, birliklerin [yağmaladığı ve ayrı olarak götürdükleri] hariç, krala ait oldu. Sarduri şöyle der: Haldi için bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim.
(sağ yan) […]
(arka yüz) … bütün düşman ülkelerinde. Tanrılar beni dinledi; Haldi silahı/mızrağıyla yola çıktı, [ … fethetti], [ … ] topraklarını [harap etti(?) … ]; Qu-x-x[-x-x] (efendi) …
(sol yan) Bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim. Haldi silahı/mızrağıyla yola çıktı, Uiṭeruhi ülkesini yendi, Puluandi ülkesini fethetti …”

Kaynaklar:
Salvini, M. 2010. “Contributo alla ricostruzione del monumento epigrafico degli Annali di Sarduri II, re d’Urartu,” ana turri gimilli (Fs W. R. Mayer), ed. M. G. Biga ve M. Liverani, Quaderni di Vicino Oriente V, Rome, ss. 343–352 ve lev. I–IV.
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 417–419, v. 3 ss. 254–256, v. 5 ss. 245–247.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007047) (son erişim 09-2026; eksik)

Görseller:
M. Salvini, 2008

Analıkız (A 9-3)

1916–17 yıllarında N. Marr ve J. Orbeli tarafından Van Kalesi’nde gerçekleştirilen ilk kazılar sırasında, dikdörtgen bir kaideyle birlikte büyük, yazıtlı bir bazalt stelin alt yarısı, Analıkız veya Hazine Kapısı olarak bilinen alandaki batı nişinin içinde in situ olarak bulunmuştur. İlerleyen yıllarda hem stel hem de kaidesi zarar görmüştür. Günümüzde kaidenin üç büyük parçası nişin önünde durmakta, kırılmış stelin birkaç parçası ise Van Müzesi’nde muhafaza edilmektedir. Anıtsal yazıtın, doğu nişindeki stelde başlayan (A 9-1 ve A 9-2) II. Sarduri’nin yıllıklarının devamı olması kuvvetle muhtemeldir. Yazıt, nişin üst sol tarafını (I), stelin dört yüzünün tamamını (II, III, IV, V), kaidenin ön yüzünü (VI) ve nişin arka duvarını (VII) kaplamaktadır.

I (nişin sol duvarı) Transliterasyon:
i 1  dhal-di-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-e ka-ru-ni KURma-na-ni
i 2  KUR-ni-e te-qu-ni mdsar5-du-ri-ka-i mar-giš-ti-hi-ni-e dhal-di ku-ru-ni
i 3  dhal-di-ni-ni ⸢GIŠ⸣šú-ri-⸢i⸣ ku-ru-ni uš-ta-bi mdsar5-du-ri-i-ni
i 4  mar-giš-ti-hi md⸢sar5⸣-du-ri-[še] a-li-e uš-ta-a-di KURba-bi-lu-ni-e
i 5  KURe-ba-ni-gi-di ha-[ú]-⸢bi KUR⸣ba-bi-lu-ú KURe-ba-a-ni ku-ṭi5-a-di pa-ri
i 6  KURba-ru-a-ta-⸢i⸣-ni-a d⸢hal⸣-di-ni-ni al-su-i-ši-ni mdsar5-du-ri-še
i 7  a-li-e ha-ú-bi 3 É.⸢GALMEŠ⸣ a-gu-nu-ni-li ma-nu-li gu-nu-šá-a ha-ú-bi
i 8  23 URUMEŠ 1 U4-ME-ni áš-gu-⸢ú-bi⸣ É.GALMEŠ har-har-šú-bi URUMEŠ GÍBIL-bi KUR-ni a-tú-bi
i 9  ʾa-šeMEŠ MUNUSlu-túMEŠ ⸢iš⸣-ti-⸢ni⸣-ni pa-ru-bi 8 LIM 1 ME 35 ub-šeMEŠ na-hu-bi
i 10  20 LIM 5 LIM LÚú-e-di-a-niMEŠ ⸢6⸣ LIM LÚ gu-nu-ši-ni-i 2 LIM 5 ME ANŠE.KUR.RAMEŠ pa-ru-bi
i 11  10 LIM 2 LIM 3 ME GU4pa-⸢hi⸣-ni 30 [LIM] ⸢2 LIM⸣ 1 ME UDUšú-še i-na-ni MAN-e nu-na-a-bi mì-i a-li
i 12  LÚA.SIMEŠ-še pa-ar-tú še-⸢e-ri pa⸣-ar-tú i-ú KURe-ba-ni áš-ú-la-a-bi
i 13  i-ku-ka-ni MU ta-ra-ni uš-ta-di KURe-ti-ú-ni-e-di KURli-qi-ú-e
i 14  e-di-a KURe-di-a-ni URU MAN-nu-si ma-bi-a-sa!-i-ni-i a-gu-nu-ni ma-nu gu-nu-šá-a ha-ú-bi
i 15  URUir-ú-i-a-ni URU MAN-nu-si mer-ku-a-i-ni-i a-gu-nu-ni ma-a-nu
i 16  gu-nu-šá-a ha-ú-bi URUir-⸢du⸣-a-ni URU MAN-[nu]-si mú-e-er-da-i-ni-i a-gu-nu-ú-ni
i 17  ma-nu gu-nu-šá-a ha-ú-bi MAN-ni URUpu-i-ni-al-hi LÚbu-ra-áš-tú-bi me-ši-ni pi-i
i 18  ʾa-al-du-bi me-e-še mdsar5-du-ri-e a-re-e-dè i-na-ni-li 4 É.GALMEŠ
i 19  KURe-ba-ni-a-ṣi-e ha-ú-bi ʾa-šeMEŠ MUNUSlu-túMEŠ iš-ti-ni-ni pa-ru-bi
i 20  3 LIM 5 ME ub-šeMEŠ 10 LIM 5 ⸢LIM?⸣ LÚú-e-di-a-ni 4 LIM LÚMEŠ gu-nu-ši-ni-i
i 21  pa-ru-ú-bi 8 ⸢LIM⸣ 5 ME 25 GU4pa-hi-ni pa-ru-bi 10 LIM 8 LIM UDUšú-šeMEŠ pa-ru-bi
i 22  i-ku-ka-a-ni MU ši-iš-ti-ni uš-ta-di KURur-me-ú-e e-di-a 11 É.GALMEŠ ha-ú-bi
i 23  har-har-šú-bi ʾa-še MUNUSlu-tú iš-ti-ni-ni pa-ru-ú-bi 1 LIM 1 ME ub-šeMEŠ na-hu-bi
i 24  6 LIM 5 ME MUNUSlu-túMEŠ 2 LIM LÚMEŠ gu-nu-ši-ni-i 2 LIM 5 ME 38 GU4pa-hi-ni
i 25  8 LIM UDUšú-šeMEŠ mdsar5-du-ri-še mar-giš-ti-hi-ni-še a-li-e a-li LÚ-tú-hi
i 26  3 KURe-ba-na 1 MU za-du-bi PAP 10 LIM 2 LIM ⸢7⸣ ME 35 ub-še na-hu-bi 40 LIM 6 LIM 6 ME MUNUSlu-túMEŠ pa-ru-bi
i 27  10 LIM 2 LIM LÚMEŠ gu-nu-ši-ni-i pa-ru-ú-bi 2 LIM 5 ME ANŠE.KUR.RAMEŠ pa-ru-bi
i 28  20 LIM 3 LIM 3 ME 35 GU4pa-hi-ni 50 LIM 8 LIM 1 ME UDUšú-še pa-ru-bi dhal-di-ia iš-ti-ni-e
i 29  i-na-ni-li ar-ni-ú-ši-ni-li 1 MU mdsar5-du-ri-še mar-giš-ti-hi-ni-še za-du-ni

I (nişin sol duvarı) Çeviri:
“(1) Haldi silahıyla yola çıktı; Mana ülkesini yendi ve ülkeyi Argişti oğlu Sarduri’ye boyun eğdirdi. Tanrı Haldi’nin arkasından(?), Tanrı Haldi’nin silahının arkasından(?) Argişti oğlu Sarduri yola çıktı. (3b) Sarduri şöyle der: Babilu ülkesinin topraklarına doğru yola çıktım. Babilu ülkesini fethettim (ve) Baruata ülkesine geldim. (6b) Tanrı Haldi’nin azameti ile Sarduri şöyle der: Tahkim edilmiş 3 kaleyi savaşta fethettim. 23 yerleşimi 1 günde fethettim; kaleleri yıktım, yerleşimleri yaktım, ülkeyi harap ettim. (9) Oradan erkekleri ve kadınları sürgün ettim; 8135 genç erkeği(?) beraberimde götürdüm, 25.000 kadını ve 6000 savaşçıyı; 2500 at, 12.300 sığır, 32.100 koyun götürdüm. (11b) Ülkeden çekildiğimde, birliklerin ayrı olarak götürdükleri (hariç), krala bunlar ulaştı. (13) Aynı yıl yeniden(?) Etiuni ülkesine ve Liqiu ülkesine doğru yola çıktım. Abiasaini’nin kraliyet şehri Edia tahkim edilmişti; onu savaşta fethettim. (15) Erkuaini’nin kraliyet kenti Iruiani tahkim edilmişti; onu savaşta fethettim. Uerdaini’nin kraliyet kenti Irduani tahkim edilmişti; onu savaşta fethettim. Puinia kentinin kralını boyun eğdirdim ve onu Sarduri’ye verilecek haraca bağladım. (18b) Bölgedeki bu 4 kaleyi fethettim; oradan erkekleri ve kadınları sürgün ettim. 3500 genç erkeği(?), 15.000 kadını, 4000 savaşçıyı sürgün ettim; 8525 sığır götürdüm, 18.000 koyun götürdüm. (22) Aynı yıl Urme ülkesine doğru yola çıktım; 11 kaleyi fethettim (ve) onları yıktım; oradan erkekleri (ve) kadınları sürgün ettim; 1100 erkek (ve) 6500 kadın (ile) 2000 savaşçıyı, 2538 sığırı, 8000 koyunu beraberimde götürdüm. (25b) Argişti oğlu Sarduri şöyle der: 3 ülkede (ve) 1 yıl içinde elde ettiğim insanlar — toplam 12.735 erkek (ve) 46.600 kadın; 12.000 savaşçıyı, 2500 atı götürdüm; 23.335 sığırı (ve) 58.100 koyunu götürdüm. (28b) Tanrı Haldi için Argişti oğlu Sarduri bu işleri 1 yıl içinde gerçekleştirdi.

II (ön yüz) Transliterasyon:
ii 1ʹ  x [x x x] x [x x] x [x x x uš-ta-di]
ii 2ʹ  KURqu-ul-ha-i-di dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-[ni]
ii 3ʹ  [m]ha-ha-a-ni MAN KURhu-šá-a-al-hi LÚUNMEŠ-ra-[ni]
ii 4ʹ  ⸢e⸣-di-ni ta-áš-mu-ú-bi pa-ru-bi e-er-ṣi-du-[bi]
ii 5ʹ  KURe-ba-ni-ú-ki-e mdsar5-du-ri-še a-li-⸢e⸣
ii 6ʹ  [i]-ku-ka-ni šá-a-li LÚA.SIMEŠ uš-ta-a-⸢li⸣
ii 7ʹ  [KUR]a-bi-li-a-ni-hi-ni-e-di dhal-di-ni-ni al-su-ši-ni
ii 8ʹ  [1] U4-ME KURe-ba-ni-i áš-gu-bi É.GALMEŠ har-har-šú-⸢bi⸣
ii 9ʹ  ⸢URU⸣MEŠ GÍBIL-bi KURe-ba-a-ni a-tú-ú-bi ʾa-a-⸢še⸣
ii 10ʹ  ⸢MUNUS⸣lu-tú iš-ti-ni-<ni> pa-ru-bi mdsar5-du-ri-še a-li-⸢e⸣
ii 11ʹ  dhal-di-a iš-ti-ni-e a-li LÚ-tú-hi iš-ti-ni za-du-⸢bi⸣
ii 12ʹ  ⸢2?⸣ LIM 8 ME 90 ub-še 3 LIM 4 ME 96 LÚ TI⸢MEŠ⸣
ii 13ʹ  ⸢6?⸣ LIM 4 ME 8 LÚú-e-di-a-ni pa-ru-ú-⸢bi⸣
ii 14ʹ  PAP 9 LIM 9 ME 4 LÚUNMEŠ a-li-ki za-áš-gu-ú-⸢bi⸣
ii 15ʹ  ⸢a⸣-li-ki TI.LAMEŠ a-gu-bi 65 ANŠE.KUR.RAMEŠ pa-ru-⸢bi⸣
ii 16ʹ  [x] LIM 90 GU4pa-hi-ni 10 LIM 8 ME 97 UDUšú-šeMEŠ
ii 17ʹ  [m]dsar5-du-ri-še a-li-e dhal-di-a iš-ti-ni-⸢e⸣
ii 18ʹ  i-na-ni-li ar-ni-ú-ši-ni-li 1 MU za-du-⸢bi⸣
ii 19ʹ  dhal-di-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-⸢e⸣
ii 20ʹ  ka-ru-ni MAN me-ri-a-hi KURe-ba-ni-e ka-ru-⸢ni⸣
ii 21ʹ  ⸢m⸣a-bi-li-a-ni-hi KURe-ba-ni-e te-qu-a-⸢li⸣
ii 22ʹ  [m]dsar5-du-ri-ka mar-giš-ti-hi-ni-e dhal-di ku-ru-⸢ni⸣
ii 23ʹ  dhal-di-ni GIŠšú-ri-ni ku-ru-ni dhal-di-ni-ni al-su-ši-[ni]
ii 24ʹ  ⸢uš⸣-ta-a-bi mdsar5-du-ri-ni mar-gi-iš-ti-e-⸢hi⸣
ii 25ʹ  [m]dsar5-du-ri-še a-li uš-ta-di KURe-ri-a-hi-ni-⸢di⸣
ii 26ʹ  ha-ú-bi KURe-ri-a-hi KURe-ba-ni-e šú-si-ni
ii 27ʹ  ⸢U4⸣-ME áš-gu-bi Ému-ri-li a-li LÚAD-še LÚAD.AD-še
ii 28ʹ  [za]-du-a-li a-ú-i-e ku-i ku-ul-me-e ma-ni-du
ii 29ʹ  ⸢ú⸣-i a-i-še-i MANMEŠ-še ha-ia-la-a-ni
ii 30ʹ  dhal-di-ni-ni ba-ú-ši-ni EN-si-ni-ni i-e-še
ii 31ʹ  ⸢2?⸣ ME 50 Ému-ri-e ha-ú-bi ta-áš-mu-ú-bi
ii 32ʹ  ⸢ʾa⸣-še MUNUSlu-tú ni-ir-bi di-id-gu-ši iš-ti-ni-ni
ii 33ʹ  ši-ú-bi URUMEŠ GÍBIL-bi KUR-ni KÚ-bi ʾa-še MUNUSlu-tú
ii 34ʹ  pa-ru-bi KURbi-a-i-na-di mdsar5-du-ri-še a-li-e
ii 35ʹ  bi-du-ia-še uš-ta-di KURa-bi-li-a-ni-hi-ni-e-di
ii 36ʹ  URUMEŠ GÍBIL-bi KUR-ni a-tú-bi nu-na-bi mmu-ri-i-ni-ni
ii 37ʹ  ma-bi-li-a-ni-hi šá-tú-a-li mdsar5-du-ri-ni-li
ii 38ʹ  ku-ri-li su-lu-uš-ti-bi si-lu-a-di ma-ku-ri
ii 39ʹ  e-er-ṣi-du-bi e-si ʾa-al-du-bi me-ši-ni pi-i
ii 40ʹ  mdsar5-du-ri-še mar-giš-ti-hi-ni-še a-li-e
ii 41ʹ  dhal-di-a iš-ti-ni-e i-na-ni LÚ-tú-hi iš-ti-ni
ii 42ʹ  za-du-bi 7 LIM 1 ME 50 LÚUNMEŠ 1 MU a-li-ki
ii 43ʹ  za-áš-gu-bi a-li-ki TIMEŠ a-gu-bi 5 ME ANŠE.KUR.RA pa-ru-bi
ii 44ʹ  8 LIM 5 ME 60 GU4pa-hi-ni 20 LIM 5 LIM 1 ME 70 UDUšú-še
ii 45ʹ  i-na-ni MAN-e nu-na-bi mì-i a-li LÚA.SIMEŠ-še
ii 46ʹ  ir-bi-tú še-ri pa-ar-tú i-ú KUR-ni-i áš-ú-la-bi
ii 47ʹ  mdsar5-du-ri-še a-li-e dhal-di-a iš-ti-ni-e
ii 48ʹ  i-na-ni-li ar-ni-ú-ši-ni-li 1 MU za-du-bi
ii 49ʹ  dhal-di-ni uš-ta-bi ma-si-i-ni-e GIŠšú-ri-e
ii 50ʹ  ka-ru-ni mra-šú-ú-ni MAN KURru-i-ši-a-ni-e-i
ii 51ʹ  KURe-ba-ni-i-e ka-ru-ni mdi-ú-ṣi-ni-ni
ii 52ʹ  mi-ga-ni-e-hi ⸢MAN KURe-ti-i-ú⸣-hi KURe-ba-ni-e
ii 53ʹ  te-qu-a-li md[sar5-du-ri-ka-i m]⸢ar⸣-giš-ti-hi-ni-e
ii 54ʹ  mdsar5-du-ri-⸢še⸣ [a-li-e i-nu-ka]-ni e-di-ni
ii 55ʹ  a-[zi]-⸢bi sal-ma⸣-[at-hi ha-ra-ri] ⸢te⸣-ra-i-e

II (ön yüz) Çeviri:
(1ʹ) [. . . ] Qulha ülkesine doğru [yola çıktım]. Tanrı Haldi’nin azameti [ile] Huša ülkesi kralı Haha’yı halkıyla birlikte sürgün ettim, onu ele geçirdim ve ülkeme yerleştirdim. (5ʹb) Sarduri şöyle der: Aynı yıl birlikler Abilianihi ülkesine doğru yola çıktı. Tanrı Haldi’nin azameti ile ülkeyi [1] günde fethettim, kaleleri yıktım, yerleşimleri yaktım (ve) ülkeyi harap ettim; oradan erkekleri ve kadınları sürgün ettim. (10ʹb) Sarduri şöyle der: Tanrı Haldi için elde ettiğim insanlar — 2890 erkek, 3496 genç erkek(?) sağ olarak, 6408 kadın — sürgün ettim; toplam 9904 erkek; kimini öldürdüm, kimini canlı olarak sürgün ettim; 65 at, x bin+90 sığır, 10.897 koyun götürdüm. (17ʹ) Sarduri şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri 1 yıl içinde gerçekleştirdim. (19ʹ) Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı; Eriahi kralını yendi, Abilianihi ülkesini yendi ve onları Argişti oğlu Sarduri’ye boyun eğdirdi. (22ʹb) Tanrı Haldi’nin arkasından(?), Tanrı Haldi’nin silahının arkasından(?), Tanrı Haldi’nin azameti [ile] Argişti oğlu Sarduri yola çıktı. (24ʹb) Sarduri şöyle der: Eriahi ülkesine doğru yola çıktım; Eriahi ülkesinin bölgesini fethettim. 1 günde babasının ve büyükbabasının yaptığı ambarları yendim; gerçekten(?) her yerde refah(?) vardı, daha önce hiçbir kral burayı ele geçirmemişti. (30ʹ) Efendi(m), Tanrı Haldi’nin emriyle 250 ambar ele geçirdim ve onları mülk edindim; erkekleri ve kadınları, semiz(?) hayvanları oradan götürdüm, yerleşimleri yaktım, ülkeyi harap ettim; erkekleri ve kadınları Bia ülkelerine götürdüm. (34ʹb) Sarduri şöyle der: Dönüşümün(?) ardından Abilianihi ülkesine doğru yola çıktım; yerleşimleri yaktım, ülkeyi harap ettim. (36ʹb) Murini, Abilianihi’den geldi; Sarduri’nin ayaklarını öptü, yere kapandı . . .; onu (bu) yere yerleştirdim (ve) haraca bağladım. (40ʹ) Argişti oğlu Sarduri şöyle der: Tanrı Haldi için orada şu insanları elde ettim: 7150 erkek; kimini öldürdüm, kimini canlı olarak sürgün ettim; 500 at, 8560 sığır, 25.170 koyun götürdüm. (45ʹ) Ülkeden ayrıldığımda, birliklerin ayrı olarak yağmaladıkları (hariç), krala bunlar ulaştı. (47ʹ) Sarduri şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri 1 yıl içinde gerçekleştirdim. (49ʹ) Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı; Ruišia ülkesinin bölgesinin kralı Rašu’yu (ve) Etiu ülkesinin bölgesinin kralı, İganialı Diuṣini’yi yendi (ve) onları Argişti oğlu [Sarduri]’ye boyun eğdirdi. (54ʹ) Sarduri [şöyle der]: …

III (sağ yan) Transliterasyon:
iii 1ʹ  [m]⸢ar-gi⸣-iš-ti-⸢i-e⸣-[hi]
iii 2ʹ  [m]d⸢sar5-du⸣-ri-še a-li-⸢e⸣
iii 3ʹ  uš-ta-⸢di KURqu⸣-ul-ha-i-di
iii 4ʹ  ⸢ba-ad⸣-gu-lu-bi URU<il>-⸢da-mu⸣-šá-ni
iii 5ʹ  URU MAN-nu-si mme-šá-⸢i⸣ MAN-⸢i⸣
iii 6ʹ  KURqu-ul-ha-ha-li-e-⸢i⸣
iii 7ʹ  [a]-gu-nu-[ni] ma-nu gu-nu-šá-[a]
iii 8ʹ  ⸢ha⸣-ú-bi UNMEŠ-ra-ni GÍBIL-⸢bi⸣
iii 9ʹ  LÚir-di a-li KURqul-ha-i
iii 10ʹ  ⸢iš⸣-ti-ni ma-nu za-áš-gu-bi
iii 11ʹ  ⸢KIŠIB⸣ AN.BAR za-du-bi DUB-⸢te⸣
iii 12ʹ  ⸢URU⸣il-da-mu-šá te-ru-bi
iii 13ʹ  ⸢É⸣.GALMEŠ URUMEŠ GÍBIL-bi
iii 14ʹ  har-har-šú-bi KUR-ni a-tú-⸢bi⸣
iii 15ʹ  ʾa-še MUNUSlu-tú pa-ru-⸢bi⸣
iii 16ʹ  mdsar5-du-ri-še a-li-⸢e⸣
iii 17ʹ  i-ku-ka-ni MU ši-iš-ti-⸢ni⸣
iii 18ʹ  uš-ta-di KURu-i-ṭè-ru-hi-e-⸢di⸣
iii 19ʹ  ⸢3⸣ LÚEN.NAMMEŠ šú-ku-⸢ri⸣
iii 20ʹ  ⸢ma⸣-nu-li 3-a e-sa-⸢a⸣
iii 21ʹ  ⸢uš⸣-ti-ip-te za-du-ú-⸢bi⸣
iii 22ʹ  ⸢d⸣hal-di-ni-ni al-su-ši-ni
iii 23ʹ  KURe-ba-ni ba-ad-gu-lu-bi
iii 24ʹ  [1] U4-ME áš-gu-bi KUR-ni a-tú-bi
iii 25ʹ  ⸢ʾa⸣-še MUNUSlu-tú pa-ru-bi
iii 26ʹ  URUú-ra-ia-ni É.GAL
iii 27ʹ  ši-di-iš-tú-bi LÚir-di
iii 28ʹ  iš-ti-i-ni a-šú-ú-bi
iii 29ʹ  KURú-i-ṭè-ru-hi-ni-i LÚši-a
iii 30ʹ  iš-ti-ni e-er-ṣi-du-bi
iii 31ʹ  mdsar5-du-ri-še a-li-e
iii 32ʹ  a-li LÚta-tú-hi za-du-bi
iii 33ʹ  8 LIM 1 ME ub-še na-hu-bi
iii 34ʹ  9 LIM 1 ME 10 MUNUSlu-tú pa-ru-bi
iii 35ʹ  PAP 10 LIM 7 LIM 2 ME LÚUNMEŠ
iii 36ʹ  a-li-ki za-áš-gu-bi
iii 37ʹ  a-li-ki TIMEŠ a-gu-bi
iii 38ʹ  1 LIM 5 ME ANŠE.KUR.RA pa-ru-bi
iii 39ʹ  10 LIM 7 LIM 3 ME GU4pa-hi-ni
iii 40ʹ  30 LIM 1 LIM 6 ME UDUšú-še
iii 41ʹ  mdsar5-du-ri-še a-li-e
iii 42ʹ  dhal-di-a iš-ti-ni-e
iii 43ʹ  i-na-ni-li ar-ni-u-ši-ni-li
iii 44ʹ  šú-si-ni MU za-du-ú-bi
iii 45ʹ  dhal-di-ni uš-ta-bi
iii 46ʹ  ma-si-ni-e GIŠšú-ri-i-e
iii 47ʹ  ka-ru-a-li 4 MANMEŠ
iii 48ʹ  KURú-e-du-ri-e-ti-u-ni-⸢i⸣
iii 49ʹ  KURe-ba-a-ni-a-ṣi-e
iii 50ʹ  MAN mar-qù-qi-ú-ni
iii 51ʹ  MAN mka-a-ma-ni-ú-i
iii 52ʹ  MAN mlu-e-ru-ni-ú-i
iii 53ʹ  i-nu-ka-ni e-dini KUR-ni a-ṭu

III (sağ yan) Çeviri:
(1ʹ) [. . .] Argişti oğlu [Sarduri.] Sarduri şöyle der: Qulha ülkesine doğru yola çıktım (ve) onu ele geçirdim. Qulha ülkesi kralı Meša’nın kraliyet kenti Ildamuša kenti tahkim edilmişti; onu halkıyla birlikte savaşta ele geçirdim, yaktım. (9ʹ) Qulha ülkesinde orada bulunan garnizonu yendim. (11ʹ) Demirden bir mühür yaptım ve Ildamuša kentinde bir yazıt diktim. Kaleleri, yerleşimleri yaktım, onları yıktım, ülkeyi harap ettim. Erkekleri ve kadınları sürgün ettim. (16ʹ) Sarduri şöyle der: Aynı yıl yeniden Uiṭeruhi ülkesine doğru yola çıktım; yanımda(?) 3 vali vardı ve 3 yerde askerî sefer düzenledim. (22ʹ) Tanrı Haldi’nin azameti ile ülkeyi ele geçirdim; [1] günde onu yendim ve ülkeyi harap ettim. Erkekleri ve kadınları sürgün ettim. (26ʹ) Uraia kentinin kalesini inşa ettim, oraya bir garnizon bıraktım ve Uiṭeruhi ülkesinin šia halkını oraya yerleştirdim. (31ʹ) Sarduri şöyle der: Elde ettiğim insanlar — 8100 genç erkeği(?) beraberimde götürdüm, 9110 kadını götürdüm; toplam 17.200 erkek; kimini öldürdüm, kimini canlı olarak sürgün ettim; 1500 at, 17.300 sığır ve 31.600 koyun götürdüm. (41ʹ) Sarduri şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim. (45ʹ) Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı; Uidurietiuni ülkesinin iç kesimindeki 4 kralı yendi: Arquqiu kralını, Kamaniu kralını, Lueru kralını.

IV (arka yüz) Transliterasyon:
iv 1ʹ  [x x x x x x x x x x x] x ⸢ni?⸣ [x]
iv 2ʹ  [x x x x x x iš-ti]-⸢ni⸣ uš-tú-ú-⸢ri⸣
iv 3ʹ  [mdsar5-du-ri-še m]ar-giš-ti-hi-ni-še a-li-⸢e⸣
iv 4ʹ  [hu-ti-a]-⸢di⸣ dhal-di-e-di EN-di dIM-⸢di⸣
iv 5ʹ  dUTU-di DINGIRMEŠ-áš-te KURbi-a-i-na-áš-⸢te⸣
iv 6ʹ  a-la-ú-i-ni-ni al-su-i-ši-ni a-li a-ba-⸢di⸣
iv 7ʹ  ⸢KUR⸣.KURMEŠ-ṣi šú-ia-ṣi-e ha-ši-al-me-e DINGIR⸢MEŠ⸣
iv 8ʹ  za-tú-me ha-a-ri-e iš-te-e-di uš-ta-a-⸢di⸣
iv 9ʹ  KURpu-lu-a-di-e-di ši-a-bi ka-ú-ki-⸢i⸣
iv 10ʹ  gu-nu-ši-i-ni-e su-ú-i-du-lu-ú-bi-[e]
iv 11ʹ  za-šú-ú-bi pa-ri-e URUli-ib-li-ú-ni-e-[di?]
iv 12ʹ  URUli-ib-li-ú-ni-ni URU MAN-nu-si a-gu-nu-ni ma-⸢nu⸣
iv 13ʹ  gu-nu-šá-a ha-ú-bi DUB-te iš-ti-ni te-ru-ú-⸢bi⸣
iv 14ʹ  URUMEŠ GÍBIL-bi KURe-ba-ni KÚ ʾa-še MUNUSlu-tú⸢MEŠ⸣
iv 15ʹ  iš-ti-ni-ni pa-ru-ú-bi É.GALMEŠ iš-ti-i-ni
iv 16ʹ  ši-di-iš-tú-ú-bi KURbi-a-i-na-a-ú-e uš-ma-a-še
iv 17ʹ  KURlu-lu-i-na-a-ú-i na-a-pa-hi-i-a-i-di
iv 18ʹ  KUR-ni KURe-ba-ni-ú-ki-di a-bi-li-du-ú-⸢bi⸣
iv 19ʹ  mdsar5-du-ri-še a-li-e i-ku-ka-ni šá-a-li-⸢e⸣
iv 20ʹ  ši-iš-ti-ni uš-ta-a-di KURe-ri-a-hi-ni-e-⸢di⸣
iv 21ʹ  [KUR]e-ba-ni ha-ú-bi URUMEŠ GÍBIL-bi har-har-šú-ú-[bi]
iv 22ʹ  KURe-ba-ni a-tú-ú-bi ʾa-še MUNUSlu-túMEŠ pa-ru-[bi]
iv 23ʹ  [KUR]bi-a-na-i-di É.GALMEŠ iš-ti-ni ši-di-iš-tú-[bi]
iv 24ʹ  KURe-ba-ni KURe-ba-ni-ú-ki-e-di a-bi-li-du-⸢bi⸣
iv 25ʹ  dhal-di-ni-ni al-su-i-ši-ni mdsar5-du-ri-⸢še⸣
iv 26ʹ  a-li-e a-li LÚ-tú-hi iš-ti-ni za-du-ú-[bi]
iv 27ʹ  6 LIM 4 ME 36 ub-še iš-ti-ni-ni na-hu-ú-⸢bi⸣
iv 28ʹ  10 LIM 5 LIM 5 ME 53 MUNUSlu-túMEŠ pa-ru-ú-⸢bi⸣
iv 29ʹ  PAP 20 LIM 1 LIM 9 ME 89 LÚta-ar-šú-a-[ni]
iv 30ʹ  a-li-ki za-áš-gu-bi a-li-ki TI.LAMEŠ a-gu-[bi]
iv 31ʹ  1 LIM 6 ME 13 ANŠE.KUR.RAMEŠ 1 ME 15 ANŠE.A.AB.BA[MEŠ]
iv 32ʹ  10 LIM 6 LIM 5 ME 29 GU4pa-hi-ni pa-ru-ú-[bi]
iv 33ʹ  30 LIM 7 LIM 6 ME 85 UDUšú-šeMEŠ pa-ru-ú-⸢bi⸣
iv 34ʹ  mdsar5-du-ri-še a-li-e dhal-di-a iš-ti-ni-⸢e⸣
iv 35ʹ  i-na-ni-li ar-ni-ú-ši-ni-li 1 MU za-du-ú-⸢bi⸣
iv 36ʹ  dhal-di-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-e ka-ru-ni
iv 37ʹ  KURqu-ma-ha-ha-li-i KUR-ni te-qu-ni mdsar5-du-ri-ka-i
iv 38ʹ  mar-giš-ti-hi-ni-e dhal-di ku-ru-ni dhal-di-ni
iv 39ʹ  GIŠšú-ri ku-ru-ni uš-ta-a-bi mdsar5-du-ri-i-ni
iv 40ʹ  mar-gi-iš-ti-e-hi mdsar5-du-ri-še a-li-⸢e⸣
iv 41ʹ  mku-uš-ta-áš-pi-li MAN KURqu-ma-ha-al-hi-⸢e⸣
iv 42ʹ  a-ni-ia-ar-du-ni ma-nu ú-i a-i-ni-i MAN iš-ti-ni
iv 43ʹ  uš-tú-ri mdsar5-du-ri-še mar-giš-ti-hi-ni-še
iv 44ʹ  a-li-e hu-ti-a-di dhal-di-e-di EN-di dIM-di
iv 45ʹ  dUTU-di DINGIRMEŠ-áš-te KURbi-a-i-na-áš-te-e
iv 46ʹ  a-la-ú-i-ni-ni al-su-i-ši-ni a-li a-ba-a-di
iv 47ʹ  KUR.KURMEŠ-ṣi šú-ia-ṣi ha-ši-al-me DINGIRMEŠ za-tú-me ⸢KASKAL⸣
iv 48ʹ  iš-te-di uš-ta-di KURqu-ma-ha-ha-li-ni-⸢e⸣
iv 49ʹ  KURe-ba-ni-e-di URUú-i-ta-ni URU MAN-nu-si
iv 50ʹ  a-gu-nu-ni ma-nu gu-nu-šá-a ha-ú-bi URUha-al-pa-ni
iv 51ʹ  URU MAN-nu-si ṣu-i-ni-i-ši-ni ma-nu ha-ú-⸢bi⸣
iv 52ʹ  URUpa-ra-la-ni URU MAN-nu-si qa-ab-qa-ru-lu-ú-⸢bi⸣
iv 53ʹ  ši-a-bi ka-ú-ki su-lu-uš-ti-bi te-ru-lu-⸢bi⸣
iv 54ʹ  a-ru-ú-me me-e-še 40 MA.NA-e GUŠKIN tú-a-⸢gi⸣
iv 55ʹ  8 ME MA.NA-e KÙ.BABBAR 3 LIM TÚGMEŠ 2 LIM a-šeMEŠ ⸢URUDU⸣
iv 56ʹ  1 LIM 5 ME 35 ki-ri URUDU a-li i-nu-ka-a-ni
iv 57ʹ  e-di-ni a-zi-bi ⸢a!⸣-da-ni ha-ra-ri a-ṭu

IV (arka yüz) Çeviri:
(1ʹ) [. . . or]ada kurban sunmadı. Argişti oğlu Sarduri şöyle der: Efendi Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na, Bia ülkelerinin (tüm) tanrılarına [dua et]tim. (6ʹ) Efendinin azameti ile bütün ülkelerde istediklerim için tanrılar beni dinlediler, önümde yolu açtılar; Puluadi ülkesine doğru yola çıktım. O, karşıma çıktı; onu savaşta geri püskürttüm, Libliuni kentine doğru ilerledim(?). Kraliyet kenti Libliuni tahkim edilmişti; onu savaşta fethettim ve oraya bir yazıt diktim. (14ʹ) Yerleşimleri yaktım, ülkeyi harap ettim, oradan erkekleri ve kadınları sürgün ettim. Orada Bia ülkelerinin korunması ve düşman ülkesinin korkutulması için kaleler inşa ettim. Topraklarını ülkeme kattım. (18ʹ) Sarduri şöyle der: Aynı yıl yeniden Eriahi ülkesine doğru yola çıktım, bölgeyi fethettim, yerleşimleri yaktım, onları imha ettim. Ülkeyi harap ettim, erkekleri ve kadınları Bia ülkelerine sürgün ettim. Orada kaleler inşa ettim ve topraklarını ülkeme kattım. (25ʹ) Tanrı Haldi’nin azameti ile Sarduri şöyle der: Orada elde ettiğim insanlar — 6436 genç erkeği(?) oradan beraberimde götürdüm, 15.553 kadını götürdüm; toplam 21.989 kişi; kimini öldürdüm, kimini sağ olarak sürgün ettim; 1613 at, 115 deve, 16.529 sığır götürdüm, 37.685 koyun aldım. Sarduri şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri 1 yıl içinde gerçekleştirdim. (36ʹ) Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı; Qumaha ülkesinin bölgesini yendi ve onları Argişti oğlu Sarduri’ye boyun eğdirdi. Tanrı Haldi’nin arkasından(?), Tanrı Haldi’nin silahının arkasından(?) Argişti oğlu Sarduri yola çıktı. (40ʹb) Sarduri şöyle der: Qumaha kralı Kuštašpile korkunçtu(?); (hiçbir) kral daha önce oraya gitmemişti. Argişti oğlu Sarduri şöyle der: Efendi Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na, Bia ülkelerinin (tüm) tanrılarına dua ettim. (46ʹ) Efendinin azameti ile bütün ülkelerde istediklerim için tanrılar beni dinlediler, önümde yolu açtılar; Qumaha ülkesinin bölgesine doğru yola çıktım. Kraliyet kenti Uita tahkim edilmişti; göl kenarındaki(?) kraliyet kenti Halpa’yı savaşta fethettim. (52ʹ) Kraliyet kenti Parala’yı kuşattım(?); o, karşıma çıktı ve önümde yere kapandı; onu ayağa kaldırdım. Bana haraç olarak şunları verdi: 40 mina saf altın, 800 mina gümüş, 3000 giysi, 2000 tunç kalkan, bu azibi’den yol boyunca(?) dizdikleri(?) 1535 tunç kâse.

V (sol yan) Transliterasyon:
v 1ʹ  [dhal-di-ni uš-ta-bi]
v 2ʹ  [ma-si-ni-e GIŠšú-ri-e]
v 3ʹ  ⸢ka⸣-ru-ni m⸢e⸣-[ri-a-hi?]
v 4ʹ  [KUR]-ni-e te-qu-a-⸢li⸣
v 5ʹ  [m]dsar5-du-ri-ka-⸢i⸣
v 6ʹ  [m]ar-giš-ti-hi-ni-e
v 7ʹ  ⸢d⸣hal-di ku-ru-ni-⸢ni⸣
v 8ʹ  ⸢d⸣hal-di-ni GIŠšú-ri-[ni]
v 9ʹ  ⸢ku⸣-ru-ni-ni uš-ta-[bi]
v 10ʹ  [m]dsar5-du-ri-i-⸢ni⸣
v 11ʹ  [m]ar-giš-ti-e-[hi]
v 12ʹ  [m]dsar5-du-ri-i-⸢še⸣
v 13ʹ  [a]-li-e iš-ti-e-⸢di⸣
v 14ʹ  uš-ta-di KURma-na-i-⸢di⸣
v 15ʹ  [KUR]e-ba-a-ni ha-ú-⸢bi⸣
v 16ʹ  ⸢URU⸣MEŠ GÍBIL-bi har-har-šú-[bi]
v 17ʹ  ⸢KUR⸣e-ba-a-ni a-tú-⸢bi⸣
v 18ʹ  ⸢ʾa⸣-še MUNUSlu-tú pa-ru-⸢bi⸣
v 19ʹ  KURbi-a-i-na-i-⸢di⸣
v 20ʹ  URUda-ar-ba-ni É.⸢GAL⸣
v 21ʹ  ⸢a⸣-gu-nu-ú-ni ma-a-⸢nu⸣
v 22ʹ  ⸢gu⸣-nu-ú-šá-a ha-ú-[bi]
v 23ʹ  ⸢LÚ⸣ir-dIMEŠ iš-ti-ni
v 24ʹ  ⸢a⸣-šú-ú-bi KURe-ba-a-ni
v 25ʹ  ⸢KUR⸣e-ba-ni-ú-ki-e-di
v 26ʹ  ⸢a⸣-bi-li-du-bi i-ku-ka-ni
v 27ʹ  ⸢šá⸣-a-li ši-iš-ti-i-ni
v 28ʹ  ⸢ki⸣-e-i-da-nu-ú-li
v 29ʹ  ⸢LÚ⸣hu-ra-di-ni-e-⸢li⸣
v 30ʹ  ⸢KUR⸣e-ri-a-hi-ni-e-⸢di⸣
v 31ʹ  ⸢KUR⸣e-ba-ni ha-a-i-[tú]
v 32ʹ  ⸢URU⸣MEŠ GÍBIL har-har-ši-tú-⸢li⸣
v 33ʹ  ⸢KUR⸣e-ba-a-ni a-ti-[tú]
v 34ʹ  ⸢ʾa⸣-šeMEŠ MUNUSlu-tú⸢MEŠ⸣
v 35ʹ  KURbi-a-i-na-di pa-ar-[tú]
v 36ʹ  dhal-di-i-ni-i-ni
v 37ʹ  al-su-ú-i-ši-ni
v 38ʹ  mdsar5-du-ri-še a-li-⸢e⸣
v 39ʹ  [a]-li LÚta-ú-tú-⸢hi⸣
v 40ʹ  iš-ti-ni za-du-⸢ú-bi⸣
v 41ʹ  3 LIM 2 ME 25 ub-še
v 42ʹ  iš-ti-ni-ni na-hu-ú-⸢bi⸣
v 43ʹ  4 LIM 9 ME 28 MUNUSlu-tú⸢MEŠ⸣
v 44ʹ  PAP 8 LIM 1 ME 53 LÚUNMEŠ
v 45ʹ  a-li-ki za-áš-gu-ú-bi
v 46ʹ  ⸢a⸣-li-ki TI a-gu-ú-bi
v 47ʹ  ⸢4⸣ ME 12 ANŠE.KUR.RAMEŠ
v 48ʹ  ⸢6⸣ LIM 6 ME 65 GU4pa-hi-ni
v 49ʹ  20 LIM 5 LIM 7 ME 35 UDUšú-še
v 50ʹ  [m]dsar5-du-ri-i-še
v 51ʹ  [m]ar-giš-ti-hi-ni-še a-li-e
v 52ʹ  dhal-di-a iš-ti-ni-e
v 53ʹ  ⸢i⸣-na-a-ni-e-li
v 54ʹ  ar-ni-ú-ši-ni-li
v 55ʹ  šú-si-ni šá-a-li za-du-bi
v 56ʹ  [m]dsar5-du-ri-i-še
v 57ʹ  mar-giš-ti-hi-ni-še a-li-e
v 58ʹ  i-nu-ka-ni e-dini na-hi-di-ni a-⸢ṭu⸣

V (sol yan) Çeviri:
(1ʹ) [Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı], Eriahi ülkesini fethetti ve onları Argişti oğlu Sarduri’ye boyun eğdirdi. (7ʹ) Tanrı Haldi’nin arkasından(?), Tanrı Haldi’nin silahının arkasından(?) Argişti oğlu Sarduri yola çıktı. Sarduri şöyle der: Mana ülkesine doğru yola çıktım, ülkeyi fethettim, yerleşimleri yaktım ve yıktım, ülkeyi harap ettim, erkekleri ve kadınları Bia ülkelerine sürgün ettim. (20ʹ) (İyi) tahkim edilmiş bir kale olan Darbani kentini savaşta ele geçirdim. Orada bir garnizon bıraktım, topraklarını ülkeme kattım. (26ʹ) Aynı yıl birlikleri Eriahi ülkesine karşı seferber ettim; onlar ülkeyi fethettiler, yerleşimleri yaktılar ve yıktılar, ülkeyi harap etti[ler], erkekleri ve kadınları Bia ülkelerine sürgün etti[ler]. (36ʹ) Tanrı Haldi’nin azameti ile Sarduri şöyle der: Orada elde ettiğim insanlar: 3225 erkek, 4928 kadın götürdüm; toplam 8153 kişi; kimini öldürdüm, kimini canlı olarak sürgün ettim; 412 at, 6665 sığır, 25.735 koyun götürdüm. (50ʹ) Argişti oğlu Sarduri şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim. (56ʹ) Argişti oğlu Sarduri şöyle der: Bundan(?) nahidini yatırdım(?).

VI (kaide ön yüz) Transliterasyon:
vi 1  [d]hal-di-ni-ni uš-ma-ši-ni m⸢dsar5⸣-du-ri-še mar-giš-ti-hi-ni-še a-li-e ka-ma-a-ni ITU-ni
vi 2  ⸢ta⸣-ar-nu-ni LÚhu-ra-di-ni-li ú-e-li-du-bi hu-ti-a-di dhal-di-e-di EN-di dIM-⸢di⸣
vi 3  dUTU-di DINGIRMEŠ-áš-te KURbi-a-i-na-áš-te a-lu-si-ni-ni al-su-ú-i-ši-ni a-li-i a-ba-a-⸢di⸣
vi 4  KURlu-lu-i-na-ṣi ha-ši-al-me DINGIRMEŠ mdsar5-du-ri-še a-li-e ú-la-di KURe-ti-ú-ni-e-di
vi 5  a-li áš-ta-a-di KURe-ti-ú-ni-a iš-ti-ni-i-e an-da-ni KURe-ri-a-hi ʾa-al-du-bi sal-ma-at-hi
vi 6  KURqu-ri-a-ni-ni uš-ta-di KURi-ga-ni-e-di dhal-di-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-i-e
vi 7  ka-ru-ni mqa-pu-ri-ni MAN KURi-ga-ni-i KURe-ba-ni-e dhal-di ku-ru-ni dhal-di-i-ni-ni
vi 8  GIŠšú-ri ku-ru-ni uš-ta-bi mdsar5-du-ri-ni mdsar5-du-ri-i-še a-li-e 35 É.GALMEŠ
vi 9  2 ME URUMEŠ 1 U4-ME áš-gu-bi É.GALMEŠ har-har-šú-bi URUMEŠ GÍBIL-bi KURe-ba-ni a-tú-ú-bi ʾa-šeMEŠ
vi 10  MUNUSlu-túMEŠ iš-ti-ni-ni ši-ú-bi KURbi-a-i-na-i-di mdsar5-du-ri-i-še a-li-e i-ku-ka-a-ni
vi 11  KASKAL uš-ta-di KURpu-zu-ni-a-i-ni-e KURe-ba-ni-e-di URUal-qa-ni-a-i-di URUṣu-da-la-di
vi 12  É.GALMEŠ har-har-šú-bi URUMEŠ GÍBIL-bi KUR-ni a-tú-ú-bi bi-du-ia-še uš-ta-di KURe-ri-a-hi-ni-e-di
vi 13  URUMEŠ GÍBIL-bi ʾa-še MUNUSlu-túMEŠ iš-ti-ni-ni ši-ú-bi i-šá-a-ni bi-di-i-a-di uš-ta-a-di
vi 14  KURiš-te-lu-a-ni-gi-di KURqa-di-a-i-ni-e-di KURa-pu-ú-ni-ni-e KURe-ba-ni-i-e-di
vi 15  ma-bi-li-a-ni-hi-ni-e-di mdsar5-du-ri-še a-li-e i-e-še LÚA.SIMEŠ ni-ku-ú-li
vi 16  ú-i-e a-i-ni-e-i LÚEN.NAMMEŠ šú-ku-ú-ri ma-nu-ú-ri uš-ta-di LÚú-e-li šú-si-ni-e
vi 17  KURú-e-li-ku-ni-gi-di ha-ú-bi KURú-e-li-ku-ni-ni KUR-ni-e 22 É.GALMEŠ a-gu-nu-ni ma-nu
vi 18  gu-nu-šá-a ha-ú-bi É.GALMEŠ har-har-šú-bi URUMEŠ GÍBIL-bi KURe-ba-a-ni a-tú-bi ʾa-še MUNUSlu-túMEŠ
vi 19  pa-ru-bi KURbi-a-i-na-i-di mdsar5-du-ri-i-še a-li-e nu-na-bi ka-ú-ki mni-di-i-ni
vi 20  MAN KURú-e-li-ku-hi su-lu-uš-ti-bi LÚbu-ra-áš-tú-ú-bi me-ši-ni pi-e-i ʾa-al-du-bi
vi 21  me-še mdsar5-du-ri-e a-re-dè mdsar5-du-ri-še a-li-e i-ku-ka-a-ni MU ši-iš-ti-i-ni
vi 22  uš-ta-di mar-qù-qi-ni-e KUR-ni-di ka-ru-bi mar-qù-qi-i-ni KUR-ni-e ma-da-hu-ni
vi 23  KUR-ni-e mlu-ip-ru-ni KUR-ni-e me-šú-mu-a-i KUR-ni mka-am-ni-ú-i KURe-ba-ni
vi 24  KURqu-ʾa-al-ba-ni KURú-hu-ni-ni KUR-ni-e KURte-ri-a-ni KUR-ni-e 20 É.GALMEŠ a-gu-nu-ni ma-a-nu
vi 25  gu-nu-šá-a ha-ú-bi 1 ME 20 URUMEŠ 1 U4-ME áš-gu-bi É.GALMEŠ har-har-šú-bi URUMEŠ GÍBIL-bi KUR-ni a-tú-ú-bi ʾa-še
vi 26  MUNUSlu-túMEŠ iš-ti-ni-ni ši-ú-bi mdsar5-du-ri-še a-li-e a-li LÚUNMEŠ GIŠšur-gi-ni-ka-i-ni
vi 27  ku-lu-ub-ši-bi šá-tú-ni KURuš-ki-a-ni KURba-am-ni ba-ad-gu-lu-bi za-áš-gu-bi a-li-pi ku-lu-ub-ši-i-bi
vi 28  dIM-še GÍBIL-ni mdsar5-du-ri-še a-li-e še-e-ri ʾa-še MUNUSlu-tú LÚA.SIMEŠ-ú-e a-ru-bi
vi 29  mdsar5-du-ri-še a-li-e a-li LÚ-tú-hi iš-ti-ni za-du-bi 10 LIM ub-še na-hu-bi 4 LIM 6 ME LÚ TIMEŠ pa-ru-bi
vi 30  20 LIM 3 LIM 2 ME MUNUSlu-túMEŠ PAP 30 LIM 7 LIM 8 ME LÚUNMEŠ a-li-ki za-áš-gu-bi a-li-ki TIMEŠ a-gu-ú-bi
vi 31  3 LIM 5 ME ANŠE.KUR.RAMEŠ 40 LIM 3 ME 53 GU4pa-hi-ni 21 a-ti-bi 4 LIM 7 ME UDUšú-šeMEŠ mdsar5-du-ri-še a-li-e
vi 32  dhal-di-a iš-ti-ni-i-e i-na-ni-li ar-ni-ú-ši-ni-li šú-si-ni šá-a-li za-du-ú-bi

VI (kaide ön yüz) Çeviri:
(1) Tanrı Haldi’nin himayesinde, Argişti’nin oğlu Sarduri şöyle der: Kamani, tarnuni ayında birlikleri seferber ettim; Tanrı Haldi’ye, Fırtına Tanrısı’na, Güneş Tanrısı’na, Bia topraklarının (bütün) tanrılarına dua ettim. Efendinin azameti ile, düşman ülkelerinin iç kesimlerinde istediğim şey için tanrılar beni dinlediler. (4b) Sarduri şöyle der: Etiuni ülkesine doğru gittim; Etiuni ülkesine … yaptığım şeyler, sağ tarafta(?) Eriahi ülkesini boyun eğdirdim, Quriani ülkesinin sol tarafında(?) Igani ülkesine doğru ilerledim. (6b) Tanrı Haldi silahıyla ilerledi; Igani ülkesinin bölgesinin kralı Qapurini’yi yendi. Tanrı Haldi’nin arkasından(?), Tanrı Haldi’nin silahının arkasından(?) Sarduri ilerledi. (8b) Sarduri şöyle der: 1 günde 35 kaleyi ve 200 yerleşimi fethettim; kaleleri yıktım, yerleşimleri yaktım, ülkeyi harap ettim. Oradan erkekleri ve kadınları Bia topraklarına sürgün ettim. (10b) Sarduri şöyle der: Aynı sefer sırasında Puzuniai ülkesinin topraklarına, Alqania şehrine (ve) Ṣudala şehrine doğru ilerledim; kaleleri yıktım, yerleşimleri yaktım, ülkeyi harap ettim. (12b) Dönüşümde(?) Eriahi ülkesine doğru ilerledim; yerleşimleri yaktım, oradan erkekleri ve kadınları sürgün ettim. Oradan geri döndüm ve İšteluani ülkesine, Qadiainei ülkesine ve Abiliani halkının Abiliani ülkesinin topraklarına doğru ilerledim. (15b) Sarduri şöyle der: Birliklere önderlik ettim; yanımda hiçbir vali yoktu. Tek bir birlikle Uelikuni ülkesine doğru ilerledim; Uelikuni ülkesinin topraklarını fethettim, tahkim edilmiş 22 kaleyi savaşta ele geçirdim; kaleleri yıktım, yerleşimleri yaktım, ülkeyi harap ettim, erkekleri ve kadınları Bia topraklarına sürgün ettim. (19b) Sarduri şöyle der: Uelikuhi ülkesinin kralı Nidini önüme geldi, (önümde) yere kapandı; onu boyun eğdirdim ve Sarduri’ye verilecek haraca bağladım. (21b) Sarduri şöyle der: Aynı yıl Arquqi ülkesine doğru ilerledim; Arquqi ülkesini, Adahu ülkesini, Luipru ülkesini, Ešuma ülkesini, Kamniu ülkesini, Quʹalba ülkesini, Uhuni ülkesinin bölgesini ve Teria ülkesinin bölgesini yendim. (24b) Tahkim edilmiş 20 kaleyi savaşta fethettim, 1 günde 120 yerleşimi ele geçirdim; kaleleri yıktım, yerleşimleri yaktım, ülkeyi harap ettim, oradan erkekleri ve kadınları sürgün ettim. (26b) Sarduri şöyle der: Silahımın önünde x-edip Uškia ülkesini kurmuş(?) olan o insanlar — daha önce yendiğim Bamni ülkesini ele geçirdim. Fırtına Tanrısı onu yaktı. (28b) Sarduri şöyle der: Erkekleri, kadınları ayrıca birliklere verdim. Sarduri şöyle der: Orada ele geçirdiğim insanlar: 10000 genç erkeği(?) esir aldım, 4600 erkeği ve 23200 kadını götürdüm; toplam 37800 kişi; bunların kimini öldürdüm, kiminni sağ olarak sürgün ettim; 3500 at, 40353 sığır ve 211470 koyun. (31b) Sarduri şöyle der: Tanrı Haldi için bu işleri bir yıl içinde gerçekleştirdim.

VII (nişin arka duvarı) Transliterasyon:
vii 1  dhal-di-i-ni-ni al-su-i-ši-ni mdsar5-du-ri-i-še mar-giš-ti-e-hi-ni-še a-li-e
vii 2  i-ú dhal-di-iš-me MAN-tú-hi a-ru-ú-ni na-ha-a-di LÚAD-si-ni e-si-i MAN-tú-hi-ni
vii 3  a-li ar-da-i-e i-ni i-si-ú-še KURšú-ra-a-ni e-di-ni tú-ru-ú-bi 92 GIŠGIGIRMEŠ
vii 4  3 LIM 6 ME PIT-HAL-LUMEŠ 35 a-ti-bi 2 LIM 11 LÚÉRINMEŠ e-ʾa PIT-HAL-LUMEŠ-e-i
vii 5  e-ʾa LÚÉRIN.GÌRMEŠ-e-i i-na-ni ar-da-i-e LÚA.SIMEŠ-na-ni e-di-ni tú-ru-bi
vii 6  a-li i-si-ú-še ma-a-nu hu-šú-bi 1 ME 21 LÚUNMEŠ 10 LIM 4 ME 8 ANŠE.KUR.RAMEŠ
vii 7  1 ME 32 ANŠE.GÌR.NUN.NAMEŠ 10 LIM 2 LIM 3 ME 21 GU4.[ÁB]MEŠ 9 LIM 36 GU4pa-hi-i-ni-eMEŠ
vii 8  PAP [20] LIM 1 LIM 3 ME 57 GU4pa-a-hi-i-ni-eMEŠ 30 LIM 5 LIM 4 ME 67 UDUšú-še-eMEŠ
vii 9  2 LIM 1 ME 14 TIL-LIMEŠ gu-nu-ši-ni-e-i 1 LIM 3 ME 32 GIŠBANMEŠ 40 LIM 7 LIM 9 ME 70 GIŠGAG.TIMEŠ
vii 10  1 ME 2 a-ti-bi 2 LIM 1 ME 33 ka-pi ŠE.PADMEŠ 1 ME 11 a-qar-qi GEŠTINMEŠ 86 a-qar-qi 7 ṭi5-ru-si man-ka-li ÌMEŠ
vii 11  7 LIM 79 MA.NA-e URUDUMEŠ 3 ME 36 ARADMEŠ LÚú-ru-ur-da-a-ni e-di-ni tú-ru-ú-bi
vii 12  mdsar5-du-ri-i-ni mar-gi-iš-ti-e-hi MAN DAN-NU MAN al-su-ú-i-ni
vii 13  MAN šú-ra-a-⸢ú⸣-e MAN KURbi-a-i-na-a-⸢ú⸣-e MAN MANMEŠ-ú-e a-lu-si URUṭu-uš-pa-e URU

VII (nişin arka duvarı) Çeviri (Salvini, 2025’ten):
(1) Tanrı Haldi’nin azameti ile, Argişti’nin oğlu Sarduri şöyle der: Tanrı Haldi bana krallığı verdiğinde, babamın krallık makamına çıktım. (3) Ülkelerden topladığım bu haraç, bu miras şudur: 92 savaş arabası, 3.600 atlı, atlı ve piyade 352.011 asker; (yabancı) askerlerden/ordulardan topladığım haraç budur. (6) Burada bulunan ve sayımını yaptığım miras şudur: 121 kişi, 10.408 at, 132 katır, 12.321 inek, 9.036 öküz, toplam 21.357 sığır ve 35.467 koyun, 2.114 savaş silahı, 1.332 yay, 47.970 ok; (10–11) Ururda halkından topladığım 122.133 kapi arpa, 111 aqarqi şarap ve 86 aqarqi ile 7 ṭirusi mankali yağı, 7.079 mina bakır, 336 hizmetkâr. (12) (Ben) Argişti’nin oğlu Sarduri, kudretli kral, büyük kral, ülkelerin kralı, Biainili kralı, krallar kralı, Tuşpa şehrinin efendisi(yim).

Kaynaklar:
Salvini, M. 2010. “Contributo alla ricostruzione del monumento epigrafico degli Annali di Sarduri II, re d’Urartu,” ana turri gimilli (Fs W. R. Mayer), ed. M. G. Biga ve M. Liverani, Quaderni di Vicino Oriente V, Rome, ss. 343–352 ve lev. I–IV.
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 419–431, v. 3 ss. 257–266, v. 5 ss. 247–259.
Salvini, M. 2025. “Written Documents of Ṭušpa,” Ṭušpa: the Capital of Urartu, ed. E. Konyar ve B. Genç, CHANE 143, ss. 114–211 (195–209).
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007048).

CTU A 9-3 = CICh 132A–B = HchI 103 = UKN 155A–G = KUKN 241A–G

Görseller:
M. Salvini, 2008
Bora Bilgin, 2024
Tayfun Bilgin, 2024

Van Kalesi’nden Yazıt Parçaları (A 18-8A–C)

Van Kalesi’nden geldiği düşünülen üç küçük yazıt parçası, Van’daki İstanbul Üniversitesi Arkeoloji Merkezi’nin envanterinde bulunmaktadır. Ölçüleri şöyledir: A: 9 × 8 cm; B: 10 × 10 × 9 cm; C: 22 × 19 × 23 cm.

Transliterasyon:
Fragment A
1ʹ  […] áš-⸢ta⸣-[…]
2ʹ  […] x ši x […]
A 3ʹ  […] x […]

Fragment B
1ʹ  […] e […]
2ʹ  […] x ti […]

Fragment C
1ʹ  […] bi […]
2ʹ  […] x di […]
3ʹ  […]-bi 2 ⸢LIM?⸣ […]
4ʹ  […]-ni? […]

Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 647, v. 3 s. 387, v. 5 s. 360.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007123).

Yazıt Parçaları (A 18-16)

Bu yazıt numarası altında, Van Müzesi deposunda muhafaza edilen birkaç taş parçası listelenmektedir (A 18-16 A–G). A, muhtemelen Minua’ya atfedilebilecek bir yazıtın üç parçasından oluşmaktadır. B, aidiyeti belirsiz tek bir parçadan oluşmaktadır; C, aynı taşa ait iki parçadan oluşmaktadır; D, E, F ve G ise sınıflandırılamamaktadır.

Transliterasyon:
Fragment A 
a1ʹ  [dhal-di-ni-ni uš-ma]-ši-ni
a2ʹ  [mmì-nu-a-še miš-pu-i-ni-hi]-ni-še
b+c3ʹ  8 LIM É.BÁRA ⸢da⸣ […]

Çeviri:
(a1ʹ) [Tanrı Haldi’nin himayesinde] (b+c3ʹ) [İşpui]ni’nin oğlu Minua, kutsal alan için(?) 8000 […].

Transliterasyon:
Fragment B 
1ʹ  […]-ma UDU? x […]
2ʹ  […] MU 4? UDU […]
3ʹ  […] ha am x […]
4ʹ  […] x tú x […]
5ʹ  […] x DINGIR […]
6ʹ  […] ni […]

Fragment C 
a1ʹ  ⸢GAL ši⸣ […]
a2ʹ  […] É hi […]
a3ʹ  […] x-⸢ru⸣ […]
b1ʹ  […] za-ni x […]
b2ʹ  ⸢LIM⸣ 5 ME 11 […]
b3ʹ  […] ni 5 LIM […]
b4ʹ  […] x x […]

Fragment D
1ʹ  […]
2ʹ  […]-ú-ni-⸢ni⸣ […]
3ʹ  […] x nu x […]
4ʹ  […] x […]

Fragment E 
1ʹ  […]
2ʹ  […] hu-nu […]

Fragment F
1ʹ  […] x x […]
2ʹ  […] ⸢NUN⸣ […]
3ʹ  […] x […]

Fragment G 
1ʹ  […] x […]
2ʹ  […] x x […]
3ʹ  […] x […]

Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 545–546, v. 5 s. 362.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007131).

Görseller:
M. Salvini, 2018

Telif Hakkı © 2025-2026 - Bora Bilgin (bora@bilgin.com)
Benim veya çalışma arkadaşlarımın (Bilgin, Anıl, Özer) çektiği fotoğraflar, bu web sitesine atıfta bulunulması koşuluyla ticari olmayan ve akademik amaçlarla kullanılabilir (daha yüksek çözünürlüklü görseller veya başka herhangi bir soru için benimle iletişime geçebilirsiniz).
Kaynak gösterimi: Bora Bilgin, www.urartianmonuments.com, v. 2.10.

Daha fazlası için: Anatolian Monuments