Ortakent Urartu Yazıtı

Ortakent (A 8-7)

Kaya yazıtı, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı Ortakent köyünün yaklaşık 3 km kuzeydoğusunda, küçük bir dere (Morevdere) kenarında yapay olarak düzleştirilmiş geniş bir kaya yüzeyi üzerinde yer almaktadır. Yazıt ilk kez 1985 yılında Hanak’tan Temel Özcan tarafından bildirilmiştir. 13 satırlık yazıt 43 cm yüksekliğinde ve 175 cm genişliğinde bir alanı kaplamaktadır. Yazıtın önündeki kaya platformunun nehir tarafından tahrip edilmiş olduğu anlaşılmaktadır; bu nedenle yazıt günümüzde zeminden yaklaşık 8 m yüksekte kalmıştır. Yüzey büyük ölçüde doğal nedenlerle ve defineciler tarafından zarar görmüştür.

Transliterasyon:
1  [dhal-di-ni uš-ta]-bi ma-si-ni šú-ri ka-ru-ni KURtar-i-ú-ni KÚR ka-⸢ru⸣-[ni]
2  [KURx x x x] ⸢te⸣-qu-ni mar-giš-ti-i-ka-i dhal-di ku-ru-ni
3  [dhal-di-ni GIŠšú]-ri KI.MIN uš-⸢ta⸣-bi mar-gi-iš-ti-ni mmì-nu-a-hi ú-lu-⸢uš⸣-[ta-i-bi]
4  [dhal-di]-⸢ni⸣ mar-gi-iš-ti-še a-li ha-ú-bi KURtar-a-i-ú ši-li a-šá-a-[di?]
5  [x x x x]-ni KUR-ni-e ku-ṭi5-a-di pa-ri KURhu-šá-ú-e pa-ri KURbi-i-a-ú-e ši-a-[di]
6  [x x x] ⸢KUR⸣áš-qa-la-ši-e-di dhal-di-ni-ni ba-ú-ši-ni mar-gi-iš-ti-še a-[li]
7  [MAN m]di-ia-ú-e-hi-⸢e⸣ a-ri-bi-ri-da-bi ka-i-ú-ki URUa-hu-ri-a a-su-[ni-ni]
8  [gu-nu-ši]-⸢ni⸣ su-ú-i-du-lu-bi za-⸢šú-ú-bi⸣ URUqa-x-x-x-ú-ni a-su-ni za-[šú?-bi?]
9  ⸢iš⸣-ti-ni 70 LIM 2 LIM 80 ⸢ub⸣-še 7 LIM [x x x x x]-e 11 [x x x x x x a-li]-ki za-⸢áš⸣-[gu-bi]
10  [a]-li-ki TIMEŠ ⸢a-gu-bi⸣ 96 É.GALMEŠ [har-har-šú-ú-bi] 50+[X?] ⸢URUMEŠ⸣ a-ma-áš-tú-⸢bi⸣
11  [m]ar-gi-iš-ti-ni [mmì]-⸢nu⸣-[a-hi MAN DAN-NU MAN KURbi-a]-i-⸢na⸣-e a-lu-si URUṭu-uš-⸢pa⸣ [URU]
12  [a]-lu-še i-ni ⸢DUB-te⸣ tú-li-e ⸢tú⸣-[ri-ni]-ni dhal-di-še dqu-e-ra-a-[še]
13  ma-a-[ni] dUTU-ni pi-i-ni [mì]-i ar-hi ú-ru-li-[a-ni]

Çeviri:
“(1) [Tanrı Haldi] silahıyla [yol]a çıktı, Tariuni düşman ülkesini yendi, [ . . . ülkesini] yendi ve onu Argişti’ye boyun eğdirdi. (2b) Tanrı Haldi’nin arkasından(?), [Tanrı Haldi’nin sila]hının da arkasından Minua’nın oğlu Argişti yola çıktı; [Tanrı Hald]i (birliklerin önünde) ilerle[di]. (4b) Argişti şöyle der: Tariu . . . ülkesini ele geçirdim, [ . . . ] ülkesine doğ[ru] yola çıktım, Huša ülkesine ve Bia ülkesine geldim. [ . . . ] Ašqalaši ülkesine doğru gittim. (6b) Tanrı Haldi’nin buyruğuyla Argişti şöyle [der]: Diauehi [kralı] önümde göründü, Ahuria kentini al[dı(?)]; (onu) [savaşta] geri püskürttüm ve Qa[ . . . ]ni kenti yakınında [onu ezdim]. (8b) Orada 72.080 genç erkeği ele geçi[rdim(?)], 7.000[+ x . . . ], 11[bin? . . . ]. Kimini öl[dürdüm], [ki]mini sağ olarak götürdüm. 96 kaleyi [yıktım], 50+[x] yerleşimi yaktım. (11) Ben [Min]u[a]’nın oğlu Argişti, [güçlü kral, Bia] ülkelerinin [kralı], Tuşp[a]-[Şehri’nin] efendisiyim. (12) Bu yazıtı yok eden kişiyi Tanrı Haldi ve Tanrı Quera güneşin (veya: Güneş Tanrısı’nın) altında yo[k etsin] …” (gerisi çevrilememektedir).

Kaynaklar:
Dinçol, A. ve B. Dinçol. 1992. “Die urartaeische Inschrift aus Hanak (Kars),” Hittite and Other Anatolian and Near Eastern Studies in Honor of Sedat Alp, ed. H. Otten et al., Ankara, ss. 109–117.
Salvini, M. 2006. “Die Felsinschrift Argišti I. bei Ortakent, Kreis Hanak (Osttürkei),” Orientalia 75, 73–83 ve Lev. IV–VIII.
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 347–348, v. 3 ss. 221–222, v. 5 ss. 215–216.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007008).

CTU A 8-7= KUKN 174C

Görseller:
M. Salvini, 2008
Bora Bilgin, 2025