Sıhke Urartu Yazıtları

Sıhke (A 5-91)

Küçük stel, Sıhke (günümüzde Bostaniçi) köyündeki kilisenin duvarına örülü durumdayken dışa bakan arka yüzü 1820’lerin sonlarında F. E. Schulz tarafından görülmüş ve kopyalanmıştır. 1898/99 yılında W. Belck ve Lehmann steli yerinden sökerek Van’a taşımışlardır. Daha sonra Tiflis’e nakledilmiştir ve günümüzde Gürcistan Müzesi’nde bulunmaktadır. Stel 1 m yüksekliğinde, 36,5 cm genişliğinde ve 22 cm derinliğindedir. Metin, Minua’nın Arṣibini adlı atının yeteneklerini över; bu atın 22 arşın (10 m) sıçradığı belirtilmektedir ki modern ölçütlere göre bu bir dünya rekorudur. Daha sonra oyulmuş bir haç nedeniyle zarar görmüş olan arka yüz, stelin zarar görmesine karşı bir lanet formülü içermektedir.

Transliterasyon:
ön yüz
1  ⸢d⸣hal-di-ni-⸢ni⸣
2  uš-ma-a-ši-⸢ni⸣
3  [m]mì-nu-ú-a-⸢še⸣
4  [m]iš-pu-u-i-ni-hi-ni-⸢še⸣
5  ⸢a⸣-li i-nu-ka-ni
6  ⸢e⸣-si-ni-ni ANŠE.KUR.RA
7  ⸢ar⸣-ṣi-bi-ni ti-ni
8  mmì-nu-a pi-i
9  a-iš-ti-bi 22 1-KÙŠ

arka yüz
1  [mmì]-nu-a-⸢še⸣
2  [a]-li ⸢a⸣-lu-še
3  ⸢i⸣-ni ⸢pu⸣-lu-si
4  ⸢e⸣-si-i-ni
5  su-u-i-du-⸢li⸣-e
6  tú-⸢ri-ni⸣-ni
7  dhal-di-še
8  dIM-še dUTU-še
9  ma-ni ar-mu-zi
10  NUMUN.NUMUN d[UTU] pi-ni

Çeviri:
“(ön yüz 1) Tanrı Haldi’nin himayesinde, İşpuini’nin oğlu Minua şöyle der: (5) Bu yerden Arṣibini adlı at, Minua’nın yönetiminde 22 arşın sıçradı. (arka yüz 1) Minua şöyle der: Bu steli yerinden kaldıran(?) kişiyi, Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı ve Güneş Tanrısı, onun soyunu ve soyunun soyunu [güneşin (veya: Güneş Tanrısı’nın)] altında yok etsin.”

Kaynaklar:
Lehmann-Haupt, C. F. 1928–1935. Corpus Inscriptionum Chaldicarum, Berlin-Leipzig (No. 102).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 264, v. 3 s. 188, v. 5 s. 181.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006989).

CTU A 5-91 = CICh 55 = HchI 75 = UKN 110 = KUKN 136

Görseller:
M. Salvini, 2008

Sıhke (A 18-5)

Van kentinin kuzeydoğusundaki Sıhke’den gelen yıllık metni niteliğindeki küçük bir parça, 19. yüzyılda görülmüş ve kopyalanmış, ancak daha sonra kaybolmuştur. Ayrı olarak yayımlanan, Gevaş bölgesinde Karataş yakınlarındaki bir mağarada bulunduğu söylenen ve 14 cm yüksekliğinde, 53 cm genişliğinde olan bir mermer parçanın aynı parça olduğu düşünülmektedir.

Transliterasyon:
1  […]-na-ni LÚ É.GAL-ni LÚARAD […]
2  […]-ni-i É-gi 3? LIM 5 ME 51 PIT-[HAL–LUMEŠ]
3  […] a?-zi?-bi i-šá-na ap-ti-i-ni […]

Çeviri:
“. . . kalenin bir adamı, hizmetkâr [. . .] . . . evin … . 3551 atlı . . . o taraftan azibi [. . .].”

Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 646, v. 5 ss. 358–359.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q007120).

CTU A 18-5 = CICh 175 = HchI Inc 77a(=77b!) = UKN 311a–c = KUKN 483