Palın / Bağın (A 5-8)
Eksik durumdaki stel iki parçadan bir araya getirilmiştir. Bir zamanlar Palın’daki (günümüzde Tunceli’nin Mazgirt ilçesindeki Bağın) kilisede kullanılmış olan büyük parça bugün Elazığ Müzesi’nde sergilenmektedir. Bu parçanın Palın’ın yaklaşık 14 km güneybatısındaki Kızılkale yöresinden getirildiği belirtilmiştir. Parça 1,40 m yüksekliğinde, 60 cm genişliğinde ve 30 cm kalınlığındadır. Diğer parçanın ise görünüşe göre hâlâ Bağın kalesinin Orta Çağ’a ait duvarına yerleştirilmiş durumda olduğu anlaşılmaktadır. Vali Titia adlı bir yöneticinin atanması hakkında Kral Minua’nın beyanından oluşan ana metin iki kez tekrarlanmakta ve bunu bir lanet formülü izlemektedir.
Transliterasyon:
ön yüz
1 [dhal-di-i-ni-ni]
2 uš-ma-a-ši-i-ni
3 dhal-di-i-e
4 e-ú-ri-i-e
5 mmì-i-nu-ú-a-še
6 [miš-pu-u-i]-ni-hi-ni-še
7 [i-ni NA4pu-lu-si]
8 [ku]-ú-gu-ú-ni
9 dhal-di-i-ni-ni
10 al-su-ú-i-ši-ni
11 mmì-nu-ú-a-ni
12 miš-pu-ú-i-ni-hí
13 MAN tar-a-i-e
14 MAN al-su-ú-i-ni
15 MAN KURbi-a-i-na-ú-e
16 a-lu-si URUṭu-uš-pa-a URU
17 mmì-nu-ú-a-še a-li
18 te-ru-bi mti-ti-a-ni
19 iš-ti-ni LÚEN.NAM
20 dhal-di-i-ni-ni
21 uš-ma-a-ši-i-ni
22 e-ú-ri-i-e
23 mmì-i-nu-ú-a-še
24 miš-pu-u-i-ni-hi-ni-še
25 i-ni NA4pu-lu-si
26 ku-ú-gu-ú-ni
27 dhal-di-i-ni-ni
28 al-su-ú-i-ši-ni
arka yüz
1 [mmì-nu-ú-a-ni]
2 [miš-pu-ú-i-ni-hí]
3 [MAN tar-a-i-e]
4 [MAN al-su-ú-i-ni]
5 [MAN KURbi-a-i-na-ú-e]
6 [a-lu-si URUṭu-uš-pa-a URU]
7 [mmì-nu-ú-a-še a-li]
8 [te]-⸢ru⸣-[bi mti-ti-a-ni]
9 iš-ti-ni LÚ⸢EN⸣.[NAM]
10 mmì-nu-ú-a-še
11 a-li a-lu-ú-še
12 i-ni DUB-te-e
13 pi-tú-ú-li-i-e
14 a-lu-še tú-li-e
15 a-lu-še ú-li-e
16 i-ni-li du-li-e
17 tú-ri-i-ni-ni
18 dhal-di-še dIM-še
19 dUTU-še DINGIRMEŠ-še
20 ma-a-ni dUTU pi-i-ni
21 mì-i ar-hé-e
22 ú-ru-li-a-ni-e
23 mì-i i-na-a-i-ni
24 mì-⸢i⸣ na-a-ra a-u-i-⸢e⸣
25 ú-lu-ú-li-⸢e⸣
Çeviri:
“(ön yüz 1) [Tanrı Haldi’nin] himayesinde, Efendisi Tanrı Haldi için, [İşpu]ini’nin oğlu Minua bu steli dikti. (9) Tanrı Haldi’nin azameti ile ben İşpuini’nin oğlu Minua, güçlü kral, büyük kral, Bia ülkelerinin kralı, Tuşpa-Şehri’nin efendisiyim. (17) Minua şöyle der: Titia’yı buraya vali olarak atadım. (20) Tanrı Haldi’nin himayesinde, Efendisi Tanrı Haldi için, İşpuini’nin oğlu Minua [bu steli di]kti. (27) Tanrı Haldi’nin azameti ile
(arka yüz 1) [İşpuini’nin oğlu Minua, güçlü kral, büyük kral, Bia ülkelerinin kralı, Tuşpa-Şehri’nin efendisiyim]. (7) [Minua şöyle der: Titia’yı] buraya va[li] olarak ata[dım]. (10) Minua şöyle der: Bu yazıta zarar veren, onu yok eden ve bu işleri başka birine yaptıran kişiyi, (17) Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı (ve bütün) tanrılar onu güneşin altında yok etsin! . . .” (geri kalanı çevrilememektedir)
Kaynaklar:
Danışmaz, H. 2018. Arkeolojik Veriler Çerçevesinde Urartu Krallığı’nın Eyalet Sistemi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul (ss. 15–16, Foto 1–3).
König, F. W. 1955. Handbuch der Chaldischen Inschriften, Graz (No. 73).
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 197–198, v. 3 s. 122, v. 5 ss. 114–115.
Schäfer, H.-P. 1973/74. “Zur Stele Menuas aus Bağın (Balın),” Istanbuler Mitteilungen 23/24, 33–37.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006906).
CTU A 5-8 = CICh 33 = HchI 73 = UKN 42 = KUKN 59
Görseller:
H. Danışmaz, 2018
M. Salvini, 2008