Karagündüz (A 3-9)
Tepesi yuvarlatılmış bazalt stel, 1890’larda Van Gölü’nün doğu kıyısındaki Karagündüz köyünde bulunmuştur. Stelin her iki yüzüne de yazıt işlenmiştir. Alt kısmı kırılmış, köşelerinin çevresinde bazı tahribatlar meydana gelmiş ve arka yüzüne daha sonraki bir dönemde birkaç haç kazınmıştır. Mevcut parçanın yüksekliği 188 cm, genişliği 70 cm ve kalınlığı 28 cm’dir. Kırılmış alt bölüm nedeniyle yazıtın yaklaşık 15 satırının kaybolduğu tahmin edilmektedir. Aynı metnin üç kopyasını içerir: ön yüzde iki kopya (ön yüz 1–30. ve ön yüz 31–44. satırlar; ikinci kopyada yaklaşık 15 satır eksiktir) ve arka yüzde bir kopya (arka yüz 1–38. satırlar). Arka yüzün alt kısmındaki kırık satırlar bir lanet formülü içermiş olabilir. Stel günümüzde Van Müzesi’nde sergilenmektedir.
Transliterasyon:
ön yüz
1 dhal-di-i-e e-ú-ri-i-e
2 miš-pu-ú-i-ni-še mdsar5-du-ri-hi-ni-še
3 mmì-i-nu-ú-a-še miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-⸢še⸣
4 [i]-⸢ni⸣ pu-lu-si-e ku-ú-i-tu-ú
5 [ d]hal-di-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-e
6 ⸢ka⸣-ru-ni URUme-eš15-ta-⸢ni⸣ ka-⸢ru⸣-ni KURpár-šú-a-i
7 KURe-ba-a-ni-i dhal-di-ni ku-ru-⸢ni⸣
8 [ d]hal-di-ni GIŠšú-ri-i ku-ru-⸢ni⸣
9 dhal-di-ni-ni uš-ma-a-ši-i-⸢ni⸣
10 [uš]-ta-a-li URUme-e-eš15-ta-a-e-⸢di⸣
11 [m]⸢iš⸣-pu-ú-i-ni-ni mdsar5-du-ri-e-⸢hé⸣
12 [mmì]-i-nu-ú-a-ni miš-pu-ú-i-ni-e-⸢hé⸣
13 [ma-a]-nu miš-pu-ú-i-ni [ku]-ru-ni mmì-nu-ú-a ku-⸢ru⸣-[ni]
14 [LÚ]⸢hu⸣-ra-di-na-a 1 ME 6 GIŠGIGIR 9 ⸢LIM⸣ [x x?] 1 ME 74 PIT-HAL-⸢LU⸣[MEŠ]
15 [x]+2 LIM 7 ME 4 LÚÉRINMEŠ GÌRMIN.MEŠ ú-[lu]-uš-[ta-bi dhal-di-ni]
16 [miš]-pu-ú-i-ni-e md[sar5-du-ri]-hi-ni-⸢e⸣
17 [mmì]-i-⸢nu⸣-ú-a miš-pu-ú-i-⸢ni⸣-e-hi-ni-⸢e⸣
18 [ha-a]-i-tú URUme-eš15-ta-a-ni URUqu-ú-a-⸢ni⸣
19 [URUšá]-a-ri-tú-ni URUni-i-gi-bi-i-⸢ni⸣
20 [KURpár]-šú-a-i KUR-ni nu-na-a-[bi] iš-⸢ti⸣-ni-⸢ni⸣
21 [x] ⸢LIM⸣ 4 ME 83 KU.X [x x] ⸢LIM⸣ 1 ME 60 LÚMEŠ še-hi-[ri]
22 [x] ⸢LIM⸣ 6 LIM 6 ME MUNUSMEŠ LÚ⸢TUR⸣MEŠ 1 LIM 1 ME 20 ANŠE.KUR.RA⸢MEŠ⸣
23 [10 LIM] ⸢2⸣ LIM GU4pa-a-hi-ni ⸢3⸣ ME 65 ANŠE.A.AB.BA.⸢MEŠ⸣
24 [x x a]-ti-bi 5 LIM UDUMEŠ dhal-di-ni-ni uš-ma-ši-⸢ni⸣
25 [i-na]-ni pa-ar-tú-⸢ú miš⸣-pu-ú-i-ni-[še]
26 [mdsar5]-du-ri-e-hi-ni-še mmì-nu-a-še miš-pu-ú-[i-ni-hi-ni-še]
27 [mì-i] a-li KUR.KURMEŠ-a-še i-ri-bi-tú-⸢ú⸣
28 [i]-ú É.GALMEŠ áš-ú-[la-a-tu!?] ⸢ka⸣-am-ni LÚú-e-di-a-[ni]
29 [ʾa]-a-ši-ni-e-i URUṭu-uš-pa-i [URU]
30 [ma-a]-nu-ú i-ni-[ni gu-ur-da]-ri-⸢e⸣
31 [ dhal]-di-i-e e-ú-ri-i-[e]
32 [miš]-⸢pu⸣-ú-i-ni-še mdsar5-du-ri-hi-ni-[še]
33 [mmì]-i-nu-ú-a-še miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-[še]
34 [i]-ni pu-lu-si-[e ku-ú-i-tu-ú]
35 [ d]hal-di-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-[e]
36 [ka]-ru-ni URUme-eš15-[ta-ni] ⸢ka⸣-ru-ni KURpár-šú-a-[i]
37 [KUR]e-ba-a-ni-i dhal-di-ni ku-ru-[ni]
38 [ d]hal-di-ni GIŠšú-ri-i ku-ru-[ni]
39 [( d)]hal-di-ni-ni uš-ma-a-ši-i-ni
40 ⸢uš⸣-ta-a-li URUme-[e]-eš15-[ta-a]-e-[di]
41 [m]⸢iš⸣-pu-ú-i-[ni-ni mdsar5-du-ri-e-hé]
42 [mmì]-i-nu-ú-a-[ni miš-pu-ú]-i-ni-e-[hé]
43 [ma-a]-nu miš-pu-ú-i-ni [ku-ru-ni mmì-nu-ú-a] ku-ru-[ni]
44 [LÚ]⸢hu⸣-ra-di-na-a 1 ME [6 GIŠGIGIR 9 LIM 1? ME 74 PIT-HAL-LUMEŠ]
arka yüz
1 [ d]hal-di-i-e e-ú-ri-i-e
2 [m]iš-pu-ú-i-ni-še mdsar5-du-ri-hi-ni-⸢še⸣
3 [mmì]-i-nu-ú-a-še miš-pu-ú-[i]-ni-hi-ni-⸢še⸣
4 [i]-⸢ni⸣ pu-lu-si-e ku-ú-i-tu-ú
5 [ dhal]-⸢di⸣-ni uš-ta-bi ma-si-ni-e GIŠšú-ri-e
6 [ka]-⸢ru⸣-ni URUme-⸢eš15⸣-ta-⸢ni⸣
7 [ka]-⸢ru⸣-ni KURpár-šú-a-i KURe-ba-a-ni-[i]
8 [ dhal]-di-ni ku-ru-ni dhal-di-[ni]
9 [GIŠ]šú-ri-i ku-ru-ni
10 [ dhal]-di-ni-ni uš-ma-a-ši-i-ni
11 [uš]-ta-a-li URUme-e-eš15-ta-a-e-⸢di⸣
12 [m]⸢iš⸣-pu-ú-i-ni-ni mdsar5-du-ri-e-hé
13 [mmì]-i-nu-ú-a-ni miš-pu-ú-i-ni-e-[hé]
14 [ma-a]-nu miš-pu-ú-i-ni ku-ru-ni
15 [(m)]mì-nu-ú-a ku-ru-⸢ni⸣
16 [LÚ]hu-ra-di-na-[a] 1 ME 6 GIŠ⸢GIGIR⸣
17 [9 LIM x+x? 1 ME 74] PIT-HAL-[LUMEŠ]
18 [x]+2 LIM 7 ME 4 ⸢LÚ⸣ÉRINMEŠ GÌRMIN.[MEŠ]
19 [ú]-lu-[uš]-ta-bi dhal-di-⸢ni⸣
20 [m]⸢iš⸣-pu-ú-i-ni-e md[sar5-du-ri]-hi-ni-[e]
21 [m]mì-i-⸢nu⸣-ú-a miš-pu-ú-i-ni-e-[hi-ni-e]
22 [ha-a-i]-⸢tú⸣ URUme-eš15-ta-a-ni URUqu-ú-a-[ni]
23 [URU]šá-a-ri-tú-ni URUni-i-gi-bi-i-[ni]
24 [KURpár-(šú)]-a-i KURe-ba-a-[ni-i]
25 [nu]-na-a-bi [iš]-ti-ni-[ni]
26 [x] ⸢LIM⸣ 4 ME 83 [KU.X x x LIM 1 ME 60 LÚMEŠ še-hi-ri]
27 [x] ⸢LIM⸣ 6 ⸢LIM⸣ 6 ME [MUNUS]MEŠ [LÚTURMEŠ]
28 [1 LIM] 1 ME 20 ANŠE.KUR.RAMEŠ 10 LIM 2 LIM GU4pa-hi-⸢ni⸣
29 [3] ⸢ME⸣ 65 ANŠE.A.AB.BAMEŠ
30 [x x] a-ti-bi 5 ⸢LIM⸣ UDU⸢MEŠ⸣
31 [ d]⸢hal⸣-di-ni-ni uš-ma-ši-ni i-na-ni pa-ar-tú-[ú]
32 [miš]-pu-ú-i-ni-še mdsar5-du-ri-e-hi-ni-še
33 [m]mì-nu-a-še miš-pu-ú-i-ni-hi-ni-[še]
34 [mì]-i a-li KUR.KUR[MEŠ]-a-še i-ri-bi-tú-⸢ú⸣
35 [i]-ú É.GALMEŠ áš-ú-la-a-⸢bi!?⸣
36 ⸢ka⸣-am-ni LÚú-e-di-a-ni
37 [ʾa]-a-ši-ni-e-i URUṭu-uš-pa-i [URU]
38 [ma]-a-nu-ú i-ni-ni gu-ur-da-ri-⸢e⸣
Çeviri:
“(1) Efendi Tanrı Haldi için, Sarduri’nin oğlu İşpuini ve İşpuini’nin oğlu Minua bu steli diktiler. (5) Tanrı Haldi silahıyla yola çıktı; (6) Mešta kentini yendi, Paršua ülkesinin bölgesini yendi. (7b) Tanrı Haldi’nin ardından(?), Tanrı Haldi’nin silahının ardından(?), Tanrı Haldi’nin himayesinde Sarduri’nin oğlu İşpuini ve İşpuini’nin oğlu Minua Mešta kentine doğru yola çıktılar. (13) İşpuini’nin ardındaki(?), Minua’nın ardındaki(?) birlikler arasında 106 savaş arabası, 9174 (veya 9274) atlı, [x on bin +]2704 piyade vardı. (15b) Tanrı Haldi, Sarduri’nin oğlu İşpuini’nin ve İşpuini’nin oğlu Minua’nın önünde yürüdü. (18) Mešta kentini, Qua kentini, Šaritu kentini, Nigibi kentini ve Paršua ülkesinin topraklarını ele geçirdiler. (20) Oradan [x bin] 483 katır(?), [x bin] 160 sağ erkek, [x on bin +]6600 kadın ve çocuk, 1120 at, [x] on bin + 2000 öküz, 365 deve, [x] onlarca bin + 5000 koyun geldi. (24b) Tanrı Haldi’nin himayesinde, Sarduri’nin oğlu İşpuini ve İşpuini’nin oğlu Minua, kalelerden geri çekildiğimde(?) birliklerin yağmaladığı şeyler dışında, bu şeyleri götürdüler.”
Kaynaklar:
Salvini, M. 1984. “La stele di Karagündüz,” Tra lo Zagros e l’Urmia. Ricerche storiche ed archeologiche nell’Azerbaigian iraniano, ed. P. E. Pecorella et al., Roma, ss. 57–62 ve Lev. III.
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 ss. 137–140, v. 3 ss. 84–87, v. 5 s. 67–70.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006894).
CTU A 3-9 = CICh 15 = HchI 7 = UKN 24 = KUKN 35
Görseller:
Bora Bilgin, 2024
Karagündüz (A 5-86)
Kırık stel parçası, Van Gölü’nün doğu kıyısındaki Karagündüz köyünden gelmektedir. Yazıt yalnızca bir lanet formülü içermektedir; bu da parçanın stelin alt bölümüne ait olduğunu göstermektedir. Parça 118 cm yüksekliğinde, 71,5 cm genişliğinde ve 36 cm derinliğindedir ve günümüzde Van Müzesi envanterindedir. Yazıt ağır biçimde tahrip olmuş ve kötü durumdadır.
Transliterasyon:
arka yüz
1 [m]mì-nu-a-še a-li-e
2 ⸢a⸣-lu-še ⸢i⸣-[ni] ⸢DUB-te⸣
3 tú-li-⸢i⸣-[e a]-⸢lu⸣-še
4 ⸢pi⸣-tú-⸢ú⸣-[li-i]-⸢e⸣
5 ⸢a⸣-lu-⸢še⸣ [a-i-ni]-e-⸢i⸣
6 i-ni-⸢li⸣ [du-li-i]-⸢e⸣
7 a-lu-⸢še⸣ [ú-li]-⸢e-še⸣
8 ⸢ti⸣-ú-⸢li⸣-[e i]-e-⸢še⸣
9 ⸢za⸣-du-bi ⸢tú-ri-ni-ni⸣
10 dhal-di-še ⸢dIM-še⸣
11 dUTU-ni-še ⸢DINGIRMEŠ⸣-[še]
12 ⸢ma⸣-a-ni dUTU-ni pi-⸢ni⸣
13 [mì]-i ⸢ar⸣-a-hi-⸢e⸣
14 [ú]-⸢ru-li⸣-[a]-⸢ni⸣
15 [mì-i i-na-i-ni-i]
16 [mì-i na-a]-ra-[a]
17 [a]-⸢ú-i⸣-[e ú]-⸢lu-li⸣
Çeviri:
“(1) Minua şöyle der: Bu yazıtı yok eden kişiyi, (5) ona [z]arar veren kişiyi, (5) bu işleri başka birine yaptıran kişiyi, (8) ‘Ben (bunu) yaptım’ diyen kişiyi, (9) Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı ve (bütün) tanrılar güneşin altında yok etsin . . . .”
Kaynaklar:
Salvini, M. 2008–2018. Corpus dei Testi Urartei, v. 1 s. 261, v. 3 s. 185, v. 5 s. 178.
eCUT – Electronic Corpus of Urartian Texts (https://oracc.museum.upenn.edu/ecut/Q006984).
CTU A 5-86 = HchI 139 = UKN II 383 = KUKN 104
Görseller:
M. Salvini, 2008